Η αναπλήρωση, τουλάχιστον ενός τμήματος, των εσόδων που χάθηκαν το 2020 λόγω της πανδημίας είναι ο βασικός στόχος του ΤΑΙΠΕΔ για τη νέα χρονιά. Βασικό στοίχημα είναι να «ξεπαγώσουν”, σταδιακά και πιθανότατα κατά το β’ εξάμηνο του 2021, κρίσιμα projects που αναβλήθηκαν, με πιο βασικό τη διάθεση του 30% των μετοχών του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών «Ελ. Βενιζέλος”. 

Ακριβώς έναν χρόνο πριν, στο ΤΑΙΠΕΔ υπολόγιζαν ότι η συγκεκριμένη αποκρατικοποίηση θα έφερνε στα ταμείο περί το 1,5 δισ. ευρώ, καθώς το ενδιαφέρον που είχε παρουσιαστεί κατά την πρώτη φάση του διαγωνισμού ήταν έντονο και από μεγάλους θεσμικούς επενδυτές του εξωτερικού. Η πανδημία του κορονοϊού, όμως, ανέτρεψε όλους τους σχεδιασμούς και η ελληνική κυβέρνηση πήρε την απόφαση να αναβάλλει την αποκρατικοποίηση για μετά από την πανδημική κρίση.

Σε επ’ αόριστον αναβολή οδηγήθηκε η αξιοποίηση των Ελληνικών Πετρελαίων. Οι όποιες αποφάσεις για το μέλλον της πώλησης του ποσοστού του Δημοσίου στα ΕΛ.ΠΕ. θα ληφθούν όταν ανακάμψουν οι αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και η κεφαλαιοποίηση της εταιρείας.

Τα έργα που προχώρησαν

Η αναβολή εμβληματικών διαγωνισμών οδήγησε τελικά σε έσοδα μόλις 54,48 εκατ. ευρώ το 2020, όταν ο αρχικός προϋπολογισμός της χρονιάς προέβλεπε έσοδα 2,44 δισ. ευρώ. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως τα πάντα «πάγωσαν” στο μέτωπο των αποκρατικοποιήσεων. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια του έτους που αφήσαμε πίσω μας προκηρύχθηκαν επτά νέοι διαγωνισμοί, ενώ επιπλέον τρεις προχώρησαν σε επόμενο στάδιο.

Στο προσκήνιο βρίσκονται οι ενεργειακές αποκρατικοποιήσεις. Οι διαγωνισμοί για τη ΔΕΠΑ Υποδομών και τη ΔΕΠΑ Εμπορίας βρίσκονται στη φάση της προετοιμασίας των δεσμευτικών προσφορών. Σε εξέλιξη βρίσκεται και ο διαγωνισμός για την παραχώρηση του κοιτάσματος φυσικού αερίου της Νότιας Καβάλας, που θα μετατραπεί σε αποθήκη φυσικού αερίου. Τον προηγούμενο μήνα προκηρύχθηκε και ο διπλός διαγωνισμός για τη μίσθωση δύο μεταλλείων της ΛΑΡΚΟ.

Εντός της ερχόμενης χρονιάς αναμένεται να ολοκληρωθούν και οι διαγωνισμοί για την πώληση του 67% των Οργανισμών Λιμένος Αλεξανδρούπολης και Ηγουμενίτσας, καθώς και αυτός για την παραχώρηση του λιμένα Φίλιππος Β΄ στην Καβάλα. Και στους τρεις διαγωνισμούς έχει εκφραστεί ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον.

Οι στόχοι για το 2021

Ο στόχος των εσόδων από τις αποκρατικοποιήσεις για το 2021, όπως έχει αποτυπωθεί στον προϋπολογισμό, έχει τεθεί στα 1,79 δισ. ευρώ. Μέσα σε αυτά περιλαμβάνονται και τα 300 εκατ. ευρώ της πρώτης δόσης του τιμήματος για την αποκρατικοποίηση του χώρου του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού, που αναμένεται να καταβληθεί από τη Lamda Development τους πρώτους μήνες της νέας χρονιάς.

Δεδομένου πως περίπου 1,4 δισ. ευρώ αναμένονται από διαγωνισμούς που βρίσκονται σε εξέλιξη ή πρόκειται να προκηρυχθούν, τα πάντα θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη της πανδημίας και την πορεία του εμβολιασμού, τόσο σε εθνικό, όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Πάντως, ήδη παρατηρούνται επιπλέον καθυστερήσεις. Την Τρίτη το Συμβούλιο της Επικρατείας έκανε δεκτή την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων που υπέβαλαν δύο σχήματα για τον διαγωνισμό της παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, ζητώντας παράταση στην υποβολή προσφορών λόγω του κορονοϊού. Τώρα αναμένεται η εκδίκαση της αίτησης, πιθανότατα μέσα στους επόμενους μήνες.

Σε ό,τι αφορά νέους διαγωνισμούς, εντός του 2021 αναμένεται να ξεκινήσει ο διαγωνισμός για τη νέα παραχώρηση της Αττικής Οδού, καθώς η τωρινή σύμβαση λήγει το 2024, ενώ αναμένεται και η προκήρυξη διαγωνισμών για τουλάχιστον άλλα τρία περιφερειακά λιμάνια, μεταξύ των οποίων βρίσκονται αυτά του Ηρακλείου και του Βόλου.

Στον κλάδο των ακινήτων είναι σε εξέλιξη το E-Auction IX, με επτά ακίνητα, τα οποία τώρα αξιολογούνται από ενδιαφερόμενους επενδυτές. Ένα έργο ορόσημο, αυτό της ανάπτυξη της παλαιάς αμερικανικής βάσης στις Γούρνες της Κρήτης, όπου θα μπορεί να αναπτυχθεί και καζίνο, είναι έτοιμο και θα εκτιμηθεί η σωστή ώρα για την έναρξή του.

Προς το τέλος του νέου έτους και εφόσον όλα έχουν εξελιχθεί ομαλά στο μέτωπο της πανδημίας, αναμένεται να υπάρξει επανεκκίνηση και της πώλησης των μετοχών του «Ελ. Βενιζέλος”, αλλά σε κάθε περίπτωση τα όποια έσοδα θα εισρευσουν το νωρίτερο εντός του 2022.

Ο νέος ρόλος του ΤΑΙΠΕΔ

Στο μεταξύ, το ΤΑΙΠΕΔ αναμένεται μέσα στους επόμενους μήνες να αποκτήσει νέο ρόλο, πέρα από την υλοποίηση των αποκρατικοποιήσεων. Ενόψει των κονδυλίων που προορίζονται για τη χώρα μας από το νέο ΕΣΠΑ αλλά και από το Ταμείο Ανάκαμψης, το Ταμείο πρόκειται να λειτουργήσει υποστηρικτικά προς την ελληνική κυβέρνηση για την προετοιμασία και την προώθηση στρατηγικών έργων, συνολικής αξίας άνω των 5 δισ. ευρώ.

Εντός του ΤΑΙΠΕΔ πρόκειται να αναπτυχθεί Μηχανισμός Προετοιμασίας Έργων (Project Preparation Facility), για μεγάλα έργα προτεραιότητας, προϋπολογισμού άνω των 20 εκατ. ευρώ το καθένα, στους τομείς της ενέργειας, του περιβάλλοντος, των μεταφορών και του ψηφιακού μετασχηματισμού.

Η ελληνική κυβέρνηση αναμένει ότι τα έργα θα φτάσουν τα 40-45 και πως το μέσο μέγεθος του κάθε project θα ξεπεράσει τα 120 εκατ. ευρώ. Αυτό σημαίνει πως το ΤΑΙΠΕΔ θα κληθεί να υποστηρίξει έργα συνολικού ύψους 5 με 5,5 δισ. ευρώ.

Για να γίνει αυτό θα πρέπει να αλλάξει ο ιδρυτικός νόμος του ΤΑΙΠΕΔ, το οποίο αυτήν τη στιγμή έχει ως μοναδικό σκοπό την υλοποίηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων. Παράλληλα, η νέα αυτή λειτουργία σημαίνει ότι θα αυξηθεί σημαντικά το προσωπικό του Ταμείου.

Σύντομα θα πρέπει να καθοριστεί και η νέα διοίκηση του Ταμείου, η θητεία της οποίας έχει λήξει τυπικά από τα τέλη Νοεμβρίου, ενώ ήδη παρελθόν αποτελεί ο μέχρι πρότινος εκτελεστικός πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ, Άρης Ξενόφος, ο οποίος παραιτήθηκε πρόσφατα και πρόκειται να προταθεί για διευθύνων σύμβουλος της Ελλάκτωρ από τον μέτοχο Reggeborgh Invest.