Η οικονομία σε κρίση: Προβληματισμοί και πολιτικές στρατηγικές

Η χρηματοοικονομική κατάσταση επιδεινώνεται. Η οικονομία αποδεικνύει την ανυπακοή της, και οι εκλογές πλησιάζουν με αλχημείες να είναι αναγκαίες…

Μια κυβέρνηση που έχει βασιστεί στην αφήγηση της οικονομικής ανάπτυξης, έστω και μετά την υποχώρηση της πανδημίας, θα ήθελε να αποφύγει τη σύμπτωση των εκλογών με χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, υψηλό πληθωρισμό και περιορισμένα διαθέσιμα.

Σε έξι μήνες από τώρα, από τα μέσα του 2026, οι συμβάσεις έργων του Ταμείου Ανάκαμψης θα γίνουν εμφανείς. Από τον Αύγουστο του επόμενου έτους θα σταματήσουν οι χρηματοδοτήσεις από αυτό το πρόγραμμα. Αυτή η εξέλιξη αναμένεται να προκαλέσει σοκ στην οικονομία το 2027… Ας εξετάσουμε τα σημαντικά οικονομικά σημεία μέχρι την άνοιξη του 2027, όταν ολοκληρώνεται η τρέχουσα κυβερνητική θητεία και σύμφωνα με το Μέγαρο Μαξίμου προγραμματίζονται οι εκλογές. Είναι εφικτό μια επιτυχημένη προεκλογική καμπάνια για τη ΝΔ υπό τις παρούσες συνθήκες; Διότι ακριβώς αυτά τα μελλοντικά οικονομικά δεδομένα καθορίζουν τον πολιτικό χρόνο και ενδέχεται να επισπεύσουν τις εκλογές…

1. Το 2027 η χώρα θα χάσει κονδύλια ύψους 6-7 δισεκατομμυρίων ευρώ που είχαν εισρεύσει τα προηγούμενα χρόνια και θα είναι διαθέσιμα για τελευταία φορά το 2026 (τελευταία δόση) μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
2. Με βάση αυτή την πραγματικότητα,η κυβέρνηση προβλέπει στον «Πολυετή Δημοσιονομικό Σχεδιασμό» που εγκρίθηκε πρόσφατα ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης (αύξηση ΑΕΠ) θα μειωθούν από το φιλόδοξο ποσοστό του 2,4% το 2026 στο χαμηλό επίπεδο μεταξύ 1,3% -1,7% για την τριετία 2027-29. Έτσι η Ελλάδα δεν θα συνεχίσει να συγκλίνει με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο (70% σήμερα).
3. Ανάλογα μειωμένη αναμένεται να είναι και η ιδιωτική κατανάλωση (αύξηση μόλις κατά 0,8% το 2029), γεγονός που επηρεάζει τη διαθέσιμη αγορά.
4. Το πιο ανησυχητικό είναι ο «πάγος» στις επενδύσεις. Από αύξηση κατά +10,2% στο νέο έτος – τελευταίο έτος χρηματοδότησης μέσω ΤΑΑ – πέφτει στο +4,1% για το προεκλογικό (?) έτος του ’27 χωρίς περαιτέρω αύξηση στη συνέχεια (0,9% για το ’28 και μόλις +0,8% για το ’29).
5. Οι τράπεζες έχουν σταθεροποιηθεί χάρη σε κρατικά κεφάλαια (ανακεφαλαιοποιήσεις), προσφέροντας φθηνά δάνεια στους πολίτες (μηδενικά επιτόκια) αλλά διοχετεύουν αυτά τα κεφάλαια στο εξωτερικό λόγω ανταγωνιστικών επιτοκίων χορηγήσεων. Έτσι λοιπόν πρέπει να ληφθούν υπόψη τα ελλείμματα των €16 δισεκατομμυρίων στο ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών καθώς επίσης €6 δισεκατομμυρίων ετησίως που διοχετεύονται στις ξένες αγορές.
6. Οι κοινοτικές ενισχύσεις προς τους αγρότες πιθανόν να περιοριστούν δραματικά μετά τις πρόσφατες καταστάσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ καθιστώντας τους κυβερνητικούς αξιωματούχους ανεπιθύμητους στην περιφέρεια.
7. Tην ίδια στιγμή οι έμμεσοι φόροι όπως ο ΦΠΑ αποτελούν τη βάση των δημόσιων εσόδων σε μια απαράδεκτη σχέση σχεδόν διπλάσια έναντι των άμεσων φόρων.
8. The φορολογικά κλιμάκια δεν πρόκειται να τροποποιηθούν περαιτέρω πέρα από μικρές βελτιώσεις από το ’26 ενώ ένα αφορολόγητο όριο μισθωτών/ συνταξιούχων (€8.636 ετησίως) αναμένεται σύντομα να εξαφανιστεί λόγω πληθωριστικών πιέσεων.
9. The πτώση στους δείκτες ανάπτυξης περιορίζει επίσης τα δημόσια έσοδα ενώ ο διαρκής πληθωρισμός πλήττει ακόμα περισσότερο τα εισοδήματα των πολιτών.
10. The συρρίκνωση των επενδύσεων στερεί ευκαιρίες καλύτερης απασχόλησης κι έτσι συνεχίζεται η φυγή εγκεφάλων προς άλλες χώρες.

Xωρίς υπερβάλλοντα κέρδη ώστε αυτά να χρησιμοποιηθούν ως έκτακτη βοήθεια στους πολίτες κι εν μέσω κινδύνου στασιμότητας κάτω από αυξανόμενες πιέσεις τιμών… Η παραδοσιακή στρατηγική οδηγεί σε αιφνιδιασμό στις εκλογές! Άλλωστε ούτε κατά την περίοδο της κρίσης μεταξύ ’08-’09 όπου υπήρξε τεράστιο δημόσιο χρέος κράτησε διαφορετική στάση η ΝΔ…