Η Επικινδυνότητα των Τσουνάμι και οι Νέες Καινοτομίες στην Πρόβλεψή τους
Τα τσουνάμι συγκαταλέγονται στα πιο καταστροφικά φυσικά φαινόμενα, καθώς πλησιάζουν αθόρυβα και πλήττουν τις ακτές σε ελάχιστο χρόνο, συχνά χωρίς καμία προειδοποίηση.
Η NASA έχει ξεκινήσει την ανάπτυξη ενός καινοτόμου προγράμματος τεχνητής νοημοσύνης που αναμένεται να επαναστατήσει την έγκαιρη ειδοποίηση για τσουνάμι. Το σύστημα αυτό, γνωστό ως Guardian («Φρουρός»), ανιχνεύει διαταραχές στην ατμόσφαιρα που προκαλούνται από σεισμούς και επηρεάζουν τα σήματα των δορυφόρων GPS.
Αναλύοντας αυτά τα σήματα σε πραγματικό χρόνο, το Guardian μπορεί να εντοπίσει την εκδήλωση ενός τσουνάμι τη στιγμή που συμβαίνει, προσφέροντας πολύτιμα λεπτά προειδοποίησης στις περιοχές που βρίσκονται σε κίνδυνο, σύμφωνα με πληροφορίες του BBC.
Παράλληλα, η Ευρώπη εργάζεται πάνω σε ένα παρόμοιο σύστημα παρακολούθησης για στρατηγικές περιοχές όπως ο Ινδικός Ωκεανός, όπου η Γαλλία διαθέτει υπερπόντιες επικράτειες.
Λειτουργία του Συστήματος NASA Guardian
Οι βασικές αρχές της ιδέας υπάρχουν από τη δεκαετία του ’70 αλλά μόλις πρόσφατα υλοποιήθηκαν. Η φύση έδωσε την ευκαιρία να δοκιμαστεί το νέο σύστημα μία ημέρα μετά την ενεργοποίησή του.
Στον ανοιχτό ωκεανό ένα τσουνάμι μπορεί να είναι μόλις 10-50 εκατοστά ύψος. Παρόλο που είναι μικρό σε μέγεθος, λόγω της μεγάλης έκτασης που καλύπτει μεταφέρει τεράστιες ποσότητες νερού. Αυτό δημιουργεί «κυματισμούς» στον αέρα πάνω από αυτό και επηρεάζει την ιονόσφαιρα — το στρώμα της ατμόσφαιρας 100-200 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη.
Aυτές οι «διαταραχές» στον αέρα προκαλούν αλλαγές στα σωματίδια της ιονόσφαιρας που επηρεάζουν τα σήματα των δορυφόρων GPS. Οι ελάχιστες καθυστερήσεις μπορούν να καταγραφούν άμεσα και να υποδεικνύουν ότι κάτι συμβαίνει στη θάλασσα.
The earthquake in Japan in 2011 and the volcanic eruption in Tonga in 2022 left a “footprint” on the ionosphere that experts measured and believe can also detect volcanic eruptions, large landslides, underground nuclear tests and missile launches using the same logic.
M μέχρι σήμερα τα τσουνάμι ανιχνεύονται μέσω σημαδούρων στη θάλασσα οι οποίες αντιδρούν έντονα μετά τους σεισμούς.
“Βλέποντας” το τσουνami προς τη Χαβάη
Tο σεισμό των 8.8 Ρίχτερ κοντά στην Καμτσάτκα τον περασμένο Ιούλιο ήταν ο μεγαλύτερος παγκοσμίως εδώ και 15 χρόνια. Τα κύματα άρχισαν να διαδίδονται στον Ειρηνικό με ταχύτητα έως 600 χιλιομέτρων ανά ώρα.
Στις χώρες γύρω από τον ωκεανό εκδόθηκαν συναγερμοί με εντολές εκκένωσης. Μόνο στην Ιαπωνία περίπου δύο εκατομμύρια άνθρωποι κλήθηκαν να απομακρυνθούν από τις ακτές.
Χ thanks to the new system scientists knew just twenty minutes after the Kamchatka earthquake that a tsunami was heading towards Hawaii where it would arrive within thirty to forty minutes.
Tελικά ο κυματισμός στη Χαβάη δεν ξεπέρασε το ύψος των 1.7 μέτρων προκαλώντας μόνο μικρής έκτασης πλημμύρες και λίγες ζημιές καθώς η περισσότερη ενέργεια του ισχυρού σεισμού «διαχύθηκε» στον ωκεανό χωρίς επιπτώσεις στις κατοικημένες περιοχές.
Το σύστημα βρίσκεται ακόμα υπό ανάπτυξη ώστε στο μέλλον όχι μόνο θα επιτρέπει αυτόματη ανίχνευση αλλά θα προβλέπει επίσης τη συμπεριφορά του τσουνami αποστολή ειδοποιήσεων σχετικά με το μέγεθος των κυμάτων καθώς επίσης πότε και πού θα πλήξουν τις ακτές.
Pαρ’ όλα αυτά υπάρχουν κάποιους περιορισμούς: η αντίδραση της ιονόσφαιρας μπορεί να χρειαστεί αρκετά λεπτά έως δεκάδες λεπτά για να γίνει αισθητή — χρόνος κρίσιμος για κοινότητες κοντά στις ακτές.