Προϋπολογισμός 2026: Πολιτικές Στοχεύσεις και Δημόσιες Επενδύσεις
Ένα σημαντικό πολιτικό στοίχημα με υψηλό βαθμό κινδύνου «κρύβεται» στον προϋπολογισμό του 2026 που παρουσίασε ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης στη Βουλή την προηγούμενη εβδομάδα. Προβλέπεται μια εντυπωσιακή αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, οι οποίες αναμένεται να φτάσουν τα 16,7 δισεκατομμύρια ευρώ από τα 14,6 δισεκατομμύρια ευρώ του 2025, σημειώνοντας αύξηση της τάξης του 14,3%, τη μεγαλύτερη των τελευταίων ετών για τις δημόσιες επενδύσεις.
Αυτό το ποσό αντιστοιχεί στο 6,42% του ΑΕΠ της χώρας μας, σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ανέρχεται στο 3,5% του ΑΕΠ. Είναι αξιοσημείωτο ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που καταγράφει τέτοιες επιδόσεις σε αυτόν τον τομέα.
Η κυβέρνηση φαίνεται να επιταχύνει τις δημόσιες επενδύσεις με πολιτική σκοπιμότητα στο μυαλό της,καθώς το έτος 2026 θα είναι κρίσιμο για το πολιτικό κλίμα ακόμα κι αν οι εκλογές διεξαχθούν το 2027.
Οι δημόσιες επενδύσεις έχουν την ιδιότητα να αφήνουν ένα σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα. Το όφελος τους διαχέεται ευρύτερα σε σύγκριση με άλλες κρατικές δαπάνες ή ακόμη και με μειώσεις φόρων. Σύμφωνα με οικονομικές έρευνες, οι δημόσιες επενδύσεις διαθέτουν τον υψηλότερο πολλαπλασιαστή και θεωρούνται επισήμως (από την Κομισιόν και την ΕΚΤ) ως ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να ενισχυθεί η οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας.Κάθε ευρώ που ξοδεύεται μπορεί να προκαλέσει ανάπτυξη μεταξύ +1,2-1,5 ευρώ — πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη μορφή δημοσίων δαπανών.Αντίθετα οι μειώσεις φόρων και τα επιδόματα έχουν χαμηλότερους πολλαπλασιαστές (0,2-0,5), ενώ ακολουθούν τα επιδόματα και οι συντάξεις (+0,5-0,7) καθώς επίσης η δημόσια κατανάλωση (+0.6-0.8).
Αυτή η προσέγγιση αντικατοπτρίζει τη γνωστή οικονομική θεωρία του Κεϋνσιανισμού που συχνά υιοθετούν κόμματα όπως οι Σοσιαλδημοκράτες ή οι Κεντροαριστεροί αλλά αποτυπώνεται επίσης στον ελληνικό προϋπολογισμό για το έτος 2026.
Ωστόσο υπάρχει κίνδυνος ότι για να εκπληρωθούν αυτοί οι φιλόδοξοι στόχοι στις δημόσιες επενδύσεις θα απαιτηθεί απορρόφηση ποσού ύψους 7,1 δισεκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης μέσα στο ίδιο έτος — αυξανόμενο από τα μόλις 4,9 δισεκατομμύρια ευρώ που αναμένονται για το τρέχον έτος (2025) και στα περίπου τρία δισεκατομμύρια ευρώ που είχαν απορροφηθεί κατά τη διάρκεια του προηγούμενου χρόνου (2024). Η μεγάλη αυτή αύξηση στις δημοσιονομικές δαπάνες βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στα κονδύλια αυτού του Ταμείου Ανάκαμψης — κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να αυξηθούν κατά περίπου 47%, δεδομένου ότι οι εθνικοί πόροι παραμένουν στα ίδια επίπεδα (3.3 δις €) ενώ τα κονδύλια από ΕΣΠΑ υποχωρούν ελαφρώς στα περίπου έξι δις €.
Mεγαλύτερη αύξηση στον προϋπολογισμό του ’26 παρατηρείται στις στρατιωτικές δ expenditures , όπου προβλέπονται αυξήσεις κατά ποσοστό άνω του δεκατεσσάρων ποσοστιαίων μονάδων ώστε αυτά να ανέλθουν σε σχεδόν έξι εκατοντάδες πέντε χιλιάδες εκατό χιλιάδες Ευρώ (ήτοι +14% έναντι των έξι εκατοντάδων μίας χιλιάδας Ευρώ). Αυτή η χρηματοδότηση αντιστοιχεί σε ποσοστό δύο κόμμα εξήντα επτά επί των εκατό επί συνόλου ΑΕΠ – σαφώς υψηλότερη συγκριτικά προς τον μέσο όρο στην ΕΕ ο οποίος κυμαίνεται γύρω στο δύο κόμμα ένα % .
Aυτή η ξαφνική άνοδος οφείλεται κυρίως στην παραλαβή νέων εξοπλιστικών προγραμμάτων αξίας πάνω από δύο δις €, δηλαδή μια αύξηση της τάξης των τριάντα πέντε %.Επιπλέον περιλαμβάνει αναδιάρθρωση μισθολογίων στους Ένοπλες Δυνάμεις συνοδευόμενη με κόστος ύψους διακοσίων εξήντα δύο εκατ €. Οι ανώτεροί αξιωμάρχοι θα λάβουν μέσους μισθούς αυξανόμενοι κατά διακόσια εβδομήντα έξτρα μηνιαίως ενώ υπαγόμενοι αξιώματα θα λάβουν αντίστοιχα μία πρόσθεση ενός κομματιού είκοσι οκτώ μηνιαίως .
Aυτές όμως δεν είναι μόνο στρατηγικές αποφάσεων αλλά περιλαμβάνουν γεωπολιτικού χαρακτήρα συμφέροντα όπως μαχητικά αεροσκάφη Rafale απ’ τη Γαλία , φρεγάτες Belharra & FDI καθώς κι άλλα συστήματα παραγγελθέντων εδώ κι αρκετού χρόνια – όλα αυτά συμβολίζουν αλλαγές στην περιοχή λόγω ενεργειακών συμφωνιών υπό τις ευχές ΗΠΑ σχετικά με τον κάθετον διάδρομο .
Mικρότερες ωστόσο προβλέψεις υπάρχουν όσον αφορά κοινωνικές παρεμβάσεις όπου κονδυλίσματα διοικητικής σφαίρας παρουσιάζουν άνοδο εννεας κόμμα δεκάτης εννάτης % , δηλαδή απ’ τους εφτάμιλλιο τετρακόσιο είκοσι χιλιάδες € έως τους εφτάμιλλιο ογδόντα τέσσερεις χιλιάδες €. Αυτή αφορά κυρίως γενικευμένες αυξήσεις στους μισθούς δημοσίων υπηρέτων αρχής γενομένης απ’ Απρίλιο ’26 συνοδευόμενες μέσω κοστολόγησης ύψους πέντε εβδομήνων δυο εκατ €. Παράλληλα υποδεικνύονται περί τις είκοσι χιλιάδες νέοι διορισμοί προσωπικού – κυρίως στον χώρο Υγείας(5208 θέσεων), υπουργείο Προστασίας Πολίτη(2160 θέσεων) & Υπουργείο Παιδείας(1318 νέοι υπηρέτες).
Tέλος όσον αφορά παιδεία κονδυλίσματα δείχνουν άνοδο γύρω στο οκτώ κόμμα είκοσα % , δηλαδή απ’ τους εξακόσιο πέντε μέχρι τους εφτάμιλλιο έξοδο € – αντανακλώντας έτσι προσλήψεις εκπαιδευτικών & πρόγραμμα σχολικής αναβάθμισης “Μαρίνης Γιανανκού” μαζί άλλος έργος ψηφοφορίας υποδομών εκπαίδευσης . Στην Υγεία συνολικά χρήματα θ’ ανέλθουν γύρω στα εννεέα κόμμα τρία % φέρνοντας έτσι αριθμούς έως ‘76€ – εκ των οποίων υπουργείο Υγείας θ’ αγγίζει ‘69€(+5%)!