Κήρυξη Κατάστασης Έκτακτης Ανάγκης Λειψυδρίας σε Λέρο, Πάτμο και Αττική
Η διαδικασία κήρυξης κατάστασης έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας ολοκληρώθηκε για τις περιοχές της Λέρου, της Πάτμου και της Αττικής, με την υπογραφή των σχετικών υπουργικών αποφάσεων από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου.
Αιτίες της Κατάστασης
Ποιες είναι οι αιτίες που μας οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση; Σύμφωνα με πληροφορίες από την ΕΥΔΑΠ ΑΕ., η κύρια αιτία είναι η δραματική πτώση των αποθεμάτων στους ταμιευτήρες που παρέχουν νερό στην Αττική. Για παράδειγμα, η στάθμη του νερού στον ταμιευτήρα του Ευήνου έχει φτάσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ακόμα πιο κάτω από αυτά του 2008. Η ξηρασία φαίνεται να πλήττει ιδιαίτερα τη λεκάνη του Ευήνου και διαρκεί αρκετό χρόνο, γεγονός που ενισχύει την ανησυχία της ΕΥΔΑΠ ΑΕ.
Η πτώση αυτή οφείλεται σε διάφορους παράγοντες. Η κλιματική αλλαγή έχει επιδεινώσει τη μείωση των υδάτινων αποθεμάτων. Μέχρι το 2021 τα αποθέματα στους ταμιευτήρες ήταν σταθερά γύρω στο 1,1 δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα. Από το 2022 όμως άρχισε μια σημαντική πτώση που αγγίζει περίπου τα 250 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως. Επιπλέον παρατηρείται μείωση βροχοπτώσεων κατά περίπου 25%, αύξηση εξάτμισης κατά περίπου 15% και αύξηση κατανάλωσης γύρω στο 6%. Όλα αυτά δείχνουν ότι η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει υψηλό υδατικό στρες στη νότια Ευρώπη.
Ορισμός Υδατικού Στρέσματος
Ως υδατικό στρες αναφερόμαστε στο ποσοστό του διαθέσιμου νερού μιας περιοχής που απαιτείται για να καλυφθεί η ζήτηση – στη χώρα μας αυτό φτάνει το 70%. Οι περιοχές όπως η Αττική και η Θεσσαλονίκη αντιπροσωπεύουν πάνω από τον μισό πληθυσμό της χώρας όσον αφορά την κατανάλωση πόσιμου νερού.
Σημασία Κατάστασης Έκτακτης Ανάγκης
Tι σημαίνει πρακτικά «κατάσταση έκτακτης ανάγκης λειψυδρίας»; Αυτό σημαίνει ότι λόγω της σημαντικής πτώσης των αποθεμάτων νερού στους ταμιευτήρες στην Αττική, το Υπουργείο Περιβάλλοντος – μετά από γνωμοδότηση της Ρυθμιστικής Αρχής (ΡΑΑΕΥ) κατόπιν αιτήματος της ΕΥΔΑΠ – αναγνωρίζει επείγουσα ανάγκη για διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Η κήρυξη αυτής της κατάστασης βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και υδρολογικές παρατηρήσεις ενώ δίνει προτεραιότητα στην εκτέλεση κρίσιμων έργων υποδομής ώστε να εξασφαλιστεί επάρκεια ύδατος μακροχρόνια.
Eπιπτώσεις για τους Πολίτες
Aυτό δεν συνεπάγεται άμεσα μέτρα περιορισμού για τους πολίτες αλλά σηματοδοτεί τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν ώστε να δοθεί προτεραιότητα στα απαραίτητα έργα υποδομής. Ωστόσο όλοι οι πολίτες έχουν ευθύνη σχετικά με τη χρήση αυτού του πολύτιμου πόρου.
Eνημέρωση & Συνείδηση Χρήστη Νερού
Aκόμη κι αν δεν υπάρχουν αυστηρά μέτρα περιορισμού προς τους πολίτες αυτή τη στιγμή, είναι κρίσιμο όλοι μας να χρησιμοποιούμε υπεύθυνα τους διαθέσιμους υδάτινους πόρους καθώς γνωρίζουμε ότι αυτοί είναι πεπερασμένοι.
Pώς Προχωράμε;
Tα επιστημονικά δεδομένα έχουν πλέον καταλήξει στην ανάγκη άμεσων δράσεων καθώς έχουμε φτάσει σε ένα κρίσιμο σημείο όσον αφορά τη διαχείριση ύδατος στην περιοχή μας. H σημερινή κατάσταση δεν ήρθε ξαφνικά αλλά αποτελεί αποτέλεσμα χρόνιων προβλημάτων λόγω κλιματικής αλλαγής.
Mελλοντικά Βήματα & Δράσεις
Eίναι ήδη έτοιμος ένας εκτενή σχεδιασμός από την EYDAP μαζί με τις αρμόδιες αρχές για σειρά απαραίτητων έργων ώστε σύντομα να ξεκινήσει η εφαρμογή τους μέσω δημόσιας συζήτησης και ενημέρωσης όλων των εμπλεκομένων φορέων σχετικά με τις προοπτικές λύσεων στις οποίες μπορούμε να στραφούμε.
Tο πρόβλημα αυτό δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά έχει ευρύτερη γεωγραφική διάσταση καθώς πολλές χώρες στη Μεσόγειο αντιμετωπίζουν παρόμοια ζητήματα λειψυδρίας όπως Ισπανία , Κύπρος , Ιταλία κλπ.