Νέες Ρυθμίσεις για Κοινωφελή Ιδρύματα και Σχολάζουσες Περιουσίες
Η χώρα μας είναι προφανές ότι δεν μπορεί να προχωρήσει με τα εργαλεία του παρελθόντος. Το νέο νομοσχέδιο που παρουσιάζεται αποτελεί μια ακόμα προσπάθεια να αλλάξουμε πορεία. Αφήνουμε πίσω μας χρόνιες παθογένειες και δημιουργούμε μηχανισμούς που θα αποφέρουν αποτελέσματα. Είναι καιρός να σταματήσει η παρουσία ανενεργών ιδρυμάτων και κληροδοτημάτων, τα οποία έχουν γίνει σχεδόν φαντάσματα.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την έναρξη της συζήτησης για το σχέδιο νόμου σχετικά με το νέο «Πλαίσιο για τις κοινωφελείς περιουσίες» τόνισε τη σημασία της μεταρρύθμισης αυτής στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων.
Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η φιλοσοφία του νομοσχεδίου εστιάζει στην αποτελεσματικότητα του κράτους: «Στην εποχή μας δεν έχουμε την πολυτέλεια να συμβιβαζόμαστε με όσα λειτουργούν ή δεν λειτουργούν σωστά». Η ανάγκη αξιοποίησης των δυνατοτήτων που διαθέτουμε είναι επιτακτική.
Το νομοσχέδιο αυτό χαρακτηρίστηκε από τον υπουργό ως «μεταρρύθμιση», η οποία αναμένεται να βρει ευρεία συναίνεση καθώς αντιμετωπίζει ζητήματα που δεν έχουν πολιτική χροιά αλλά αφορούν την αποδοτικότητα του κράτους και τον σεβασμό στη βούληση των δωρητών.
Η παρέμβαση αυτή στοχεύει στην ενεργοποίηση του κοινοφελούς πλούτου της χώρας, ο οποίος παραμένει ανενεργός εδώ και χρόνια. Με αυτή τη θεσμική αλλαγή στέλνουμε ένα σαφές μήνυμα στους πολίτες: Για να προχωρήσουμε μπροστά πρέπει να αξιοποιήσουμε όλες τις δυνάμεις μας με σχέδιο και αποφασιστικότητα.
Σκοπός της μεταρρύθμισης είναι η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στον τρόπο εκπλήρωσης των κοινωφελών σκοπών όπως αυτοί καθορίζονται από τους δωρητές, οι οποίοι αφήνουν μέρος ή το σύνολο της περιουσίας τους για σκοπούς υγείας, παιδείας ή πολιτισμού — στοιχεία που συνθέτουν τη συλλογική μνήμη μας.
«Πρέπει να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε αυτός ο πλούτος να αξιοποιηθεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό», δήλωσε ο υπουργός προσθέτοντας ότι πρέπει να απαλλαγούμε από νομικά ή οικονομικά εμπόδια που προκαλούν ακινησία στον τομέα αυτό. Η αδράνεια στην πολιτική καταστρέφει αξίες κι υπονομεύει τους στόχους των κοινωφελών ιδρυμάτων.
Ο κ. Πιερρακάκης επισήμανε πως το υπάρχον πλαίσιο απέτυχε στη σωστή λειτουργία του συστήματος παρά τις προσπάθειες εκμοντερνισμού το 2013, οδηγώντας σε αποσπασματικότητα χωρίς πλήρη εικόνα των ιδρυμάτων.
«Δημιουργώντας έτσι ένα θεσμικό κενό όπου η αδράνεια γινόταν κανόνας», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.
– Νέα Μέτρα:
- E-Μητρώο: Δημιουργείται ενιαίο ηλεκτρονικό Μητρώο Κοινωφελών Περιουσιών υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας όπου θα καταγράφονται όλες οι σχετικές πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο.
- E-ΔΙΑΔΟΧΗ: Μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα θα επιταχύνει τη διαδικασία καταγραφής σχολαζουσών κληρονομιών μειώνοντας σημαντικά τον απαιτούμενο χρόνο ολοκλήρωσης αυτής της διαδικασίας χωρίς δικαστικές αποφάσεις όταν οι περιουσίες αυτές περιέρχονται στο Δημόσιο.
- Nέος Φορέας: Ιδρύεται φορέας διαχείρισης αδρανών περιουσιών ώστε ν’ αντιμετωπιστούν προβλήματα διοίκησης όταν αυτά προκύπτουν στα ιδρύματα.»
“Επιπλέον”, ανέφερε ο υπουργός “θα εισάγουμε αντικειμενικά κριτήρια για τον χαρακτηρισμό ενός ιδρύματος ως αδρανούς”. Σε περίπτωση διαπίστωσης τέτοιων φαινομένων θα υπάρχουν συγκεκριμένες διαδικασίες αντίκτυπου.”
Νέες Ρυθμίσεις για την Επαναδραστηριοποίηση και το Ζάππειο
Η προθεσμία για την υποβολή σχεδίου επαναδραστηριοποίησης είναι κρίσιμη.Σε περίπτωση που το σχέδιο δεν κατατεθεί ή κριθεί ανεπαρκές, η διοίκηση θα ανατεθεί προσωρινά σε νέο φορέα, ο οποίος στη συνέχεια θα ζητήσει δικαστική απόφαση για την ανάληψη μόνιμης διοίκησης. Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι «η αδράνεια δεν θα έχει συνέπειες χωρίς αντίκτυπο» και πρόσθεσε ότι «ενισχύουμε τον μηχανισμό λογοδοσίας με τη δημιουργία Μητρώου Πιστοποιημένων Ελεγκτών,καθιερώνοντας υποχρεωτικό διαχειριστικό έλεγχο κάθε τρία χρόνια». Παράλληλα, εκσυγχρονίζεται η διαδικασία δωρεών προς το Δημόσιο μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας “e-Δωρεές”. Επιπλέον, εισάγονται φορολογικά κίνητρα που ενισχύουν τους κοινωφελείς σκοπούς και απαλλάσσουν τα ενεργά ιδρύματα από φόρους εισοδήματος και κληρονομίας.
Αλλαγές στο Ζάππειο
Σχετικά με τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου που αφορούν το Ζάππειο, ο υπουργός δήλωσε ότι «προχωρούμε σε μια αναγκαία θεσμική αναδιάρθρωση». Ο νέος φορέας διαχείρισης του κληροδοτήματος μετατρέπεται από ΝΠΔΔ σε ΝΠΙΔ με την ονομασία “ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΟΛΥΜΠΙΩΝ ΚΑΙ ΖΑΠΠΕΙΟΥ ΚΛΗΡΟΔΟΤΗΜΑΤΟΣ”. Η κύρια αποστολή του φορέα παραμένει η συντήρηση των υφιστάμενων κτηρίων και η αξιοποίηση της περιουσίας. Το νέο μοντέλο διοίκησης προωθεί ευελιξία: το Διοικητικό Συμβούλιο γίνεται πενταμελές,ενώ οι αρμοδιότητες του προεδρείου αυξάνονται.
«Στόχος μας είναι να αναβαθμίσουμε ριζικά το Ζάππειο», ανέφερε ο υπουργός, επισημαίνοντας τη σημασία του ως σύμβολου πολιτιστικής κληρονομιάς που συνδέεται με ιστορικές στιγμές της χώρας μας. Στο πλαίσιο αυτό σχεδιάζεται ολοκληρωμένη ενεργειακή αναβάθμιση καθώς και εκσυγχρονισμός των χώρων γύρω από αυτό. Το Δημόσιο θα καλύψει μεγάλο μέρος των εξόδων ενώ ζητούνται επιπλέον δωρεές για τον σκοπό αυτό.
Κοινωνικές Διατάξεις
Όπως ανέφερε ο υπουργός σχετικά με τις υπόλοιπες διατάξεις του νομοσχεδίου: «Ο πυρήνας τους είναι κοινωνικός και αγγίζει άμεσα τις ανάγκες των πιο ευάλωτων ομάδων». Οι ρυθμίσεις αυτές αποβλέπουν στην στήριξη όσων βρίσκονται σε κρίση καθώς επίσης στην αποκατάσταση χρόνιων αδικιών ώστε να δημιουργηθεί ένα πιο δίκαιο κράτος.
Ένα σημαντικό βήμα αποτελεί η ίδρυση ενός μηχανισμού εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών μέσω του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ), διευκολύνοντας έτσι τους πολίτες να αποζημιώνονται χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες στα δικαστήρια. Παράλληλα συστήνεται Ειδικό Τμήμα Ταχείας Αντίδρασης για επείγουσες υποθέσεις δημοσίων συμφερόντων.
Στήριξη Επιχειρήσεων
Οι ενισχύσεις προς επιχειρήσεις που πλήγηκαν από φυσικές καταστροφές όπως οι κακοκαιρίες “Daniel” και “Elias” γίνονται αφορολόγητες ώστε οι δικαιούχοι να λάβουν άμεση στήριξη χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια.
Kοινωνική Δικαιοσύνη
“Όλες αυτές οι διατάξεις υπηρετούν μια κοινή λογική”, δήλωσε ο υπουργός Πιερρακάκης προσθέτοντας πως “στόχος είναι η ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης”.Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται μόνο σε τεχνικά θέματα αλλά έχει βαθιά κοινωνικό χαρακτήρα προσφέροντας ουσιαστική προστασία στους πολίτες απέναντι στις δυσκολίες της καθημερινότητας.