Η ΕΕ Αναλαμβάνει Δράση για την Ενεργειακή Ασφάλεια
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προχωρήσει σε σημαντικές ενέργειες και στρατηγικούς σχεδιασμούς, αποδεικνύοντας ότι διατηρεί τη δυνατότητα να αντιδρά γρήγορα και αποτελεσματικά όταν απαιτείται. Ο κανονισμός repowereu για το φυσικό αέριο έχει χαρακτηριστεί ως «επανάσταση» στην ενεργειακή πολιτική της Γηραιάς Ηπείρου, καθώς εισάγει ένα δεσμευτικό νομικό πλαίσιο που στοχεύει στον πλήρη τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου μέχρι το 2027.
Μετά από τέσσερα χρόνια σφοδρών επιθέσεων της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η Ευρώπη έχει θέσει ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για την απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια. Παράλληλα, ο ρόλος της Ελλάδας αναδεικνύεται ως κρίσιμος στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη επισημάνει αυτή τη σημασία,καθώς η Ελλάδα θα αναβαθμιστεί μέσω του Κάθετου Διαδρόμου και θα λειτουργήσει ως πύλη εισόδου του αμερικανικού φυσικού αερίου στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη.
Σημειώνεται ότι στα τέλη του προηγούμενου έτους οι ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ μιας σταδιακής απαγόρευσης των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) καθώς και του φυσικού αερίου μέσω αγωγών. Επιπλέον, οι ευρωβουλευτές ζήτησαν αυστηρότερους όρους για πιθανές προσωρινές αναστολές αυτής της απαγόρευσης σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης που σχετίζονται με την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ. Για να αποφευχθούν τυχόν παραβιάσεις των κανόνων, οι φορείς εκμετάλλευσης θα υποχρεούνται να παρέχουν λεπτομερέστερες πληροφορίες σχετικά με τη χώρα προέλευσης του φυσικού αερίου πριν από την εισαγωγή ή αποθήκευσή του.
REPowerEU: Το Χρονοδιάγραμμα Απαγορεύσεων
Ο κανονισμός καθορίζει ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τις απαγορεύσεις: Από τις 25 Απριλίου 2026 απαγορεύονται τα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια LNG. Στις 17 Ιουνίου 2026 τίθενται σε εφαρμογή περιορισμοί στα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια μέσω αγωγών. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 καταργούνται τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια LNG και έως τις 30 Σεπτεμβρίου εκείνης της χρονιάς ολοκληρώνονται οι εισαγωγές μέσω μακροχρόνιων συμφωνιών.
Ωστόσο, υπάρχει η δυνατότητα παράτασης έως τις 31 Οκτωβρίου 2027 εφόσον τα επίπεδα αποθήκευσης είναι κάτω από τα απαιτούμενα όρια ασφαλείας.
Η δημοσίευση αυτού του κανονισμού στην Επίσημη Εφημερίδα σημαίνει ότι τίθενται σε εφαρμογή άμεσα όλες οι διατάξεις που τον συνοδεύουν για όλα τα κράτη-μέλη. Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε επίσημα σχέδιο σταδιακής κατάργησης των εισαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσία (EU/2026/268).
Σκοπεύει μάλιστα να καταθέσει νομοθετική πρόταση μέχρι αρχές του επόμενου έτους με στόχο μια πλήρη απαγόρευση στις εισαγωγές πετρελαίου το συντομότερο δυνατό αλλά όχι μετά το τέλος του έτους αυτού.
Kάθετος Διάδρομος: Ζήτημα Στρατηγικής Σημασίας
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σχολίασε πρόσφατες εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα τονίζοντας πως η επιλογή να μειώσει η Ελλάδα εξάρτηση από το ελληνικό φυσικό αέριο φέρνει αλλαγές στις ισορροπίες στην περιοχή μας. Υπογράμμισε πως είναι παράδοξο ενώ η Ευρώπη στηρίζει την Ουκρανία να συνεχίζει να χρηματοδοτεί τον πόλεμο στη Ρωσία αγοράζοντας ενέργεια από αυτήν.
“Η νέα κατάσταση προσφέρει στην Ελλάδα μια μοναδική ευκαιρία να γίνει ένας σημαντικός ενεργειακός κόμβος”, δήλωσε ο Παπασταύρου σχετικά με τον Κάθετο Διάδρομο που δημιουργεί νέες εναλλακτικές διαδρομές προς την Ευρώπη ενώ περιορίζει τον αντίκτυπο άλλων χωρών όπως η Τουρκία.” Είναι θέμα εθνικής στρατηγικής,” πρόσθεσε επισημαίνοντας πως αυτό δεν αφορά μόνο έναν ενεργειακό διάδρομο αλλά ανοίγει δρόμους εμπορικών συνεργασιών και ανάπτυξης γενικά στην οικονομία μας.
Eξάρχου: Υποστήριξη στον Κάθετο Άξονα
Aλέξανδρος Eξάρχου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος εταιρίας AKTOR ανέφερε πρόσφατα στο Νταβός ότι αν οι χώρες μέλη της ΕΕ πράγματι σκοπεύουν να εφαρμόσουν τους περιορισμούς στις εισαγωγές υγραερίων πρέπει άμεσα να εξασφαλίσουν εγκεκριμένες ποσότητες με μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας ώστε ν’ αποφευχθεί οποιαδήποτε αρνητική θέση διαλόγου στο μέλλον.
Αλλιώς κινδυνεύουν αν περιμένουν μέχρι το τέλος δεκαετίας ν’ αντιμετωπίσουν σοβαρές δυσκολίες,” είπε καλώντας τους αξιωματούχους προς δράση ώστε λόγια κι έργα ν’ αποκτήσουν συνέπειες.”