Η ΥΠΑ προχωρά σε εκσυγχρονισμό των αεροδρομίων με τη Thales Group
Η πρόσφατη διακοπή λειτουργίας στα ελληνικά αεροδρόμια οδήγησε την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) να αποφασίσει την απευθείας ανάθεση ενός έργου ύψους 160 εκατομμυρίων ευρώ στην γαλλική εταιρεία Thales Group για τον εκσυγχρονισμό παλαιών ραντάρ και την προμήθεια συστημάτων DPS.
Η διαδικασία προμήθειας έχει μπει στην τελική φάση, μετά από απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΥΠΑ που ελήφθη την περασμένη Παρασκευή. Αυτή η υπόθεση είναι μια μακρά ιστορία που ξεκινά το 2003, καθώς υπήρξαν συνεχείς αντιπαραθέσεις μεταξύ της ΥΠΑ και του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας (ΓΕΑ) σχετικά με τις τεχνικές απαιτήσεις και τον τρόπο υλοποίησης της προμήθειας. Η ΥΠΑ επιθυμούσε να ολοκληρώσει τη διαδικασία μέσω απευθείας ανάθεσης, επικαλούμενη το λογισμικό της Thales, το οποίο θα έπρεπε να είχε παραδοθεί στη υπηρεσία από το 1999 κατά την αρχική συμφωνία.
Μετά τις πολιτικές αλλαγές το 2004 και μέχρι το 2010, όταν η τρόικα ανέστειλε όλες τις προμήθειες, οι προσπάθειες τόσο της ΥΠΑ όσο και της Thales για απευθείας ανάθεση δεν ευοδώθηκαν λόγω των αντιστάσεων των πολιτικών ηγεσιών του υπουργείου Μεταφορών. Το 2017, υπό την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, επανήλθε στο προσκήνιο η ανάγκη για αυτήν τη συγκεκριμένη προμήθεια ύψους 35 εκατομμυρίων ευρώ μέσω απευθείας ανάθεσης. Ωστόσο, ο τότε υπουργός Μεταφορών Χρήστος Σπίρτζης ζήτησε διαγωνισμό αντί αυτής της διαδικασίας.
Το 2020 η κυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας υπό τον Κώστα Καραμανλή επανέφερε τη συζήτηση γύρω από αυτήν τη σύμβαση αλλά με σημαντική αύξηση κόστους. Το αρχικό ποσό των 35 εκατομμυρίων ευρώ εκτινάχθηκε στα 75 εκατομμύρια και ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις για απευθείας ανάθεση με βάση κατεπείγοντες λόγους καθώς η εταιρεία Thales κατείχε τα απαραίτητα πρωτόκολλα! Έτσι λοιπόν ένα έργο που είχε κοστολογηθεί στα 35 εκατομμύρια ευρώ το 2003 τώρα ανέρχεται σε εντυπωσιακά ποσά: φτάνει τα 160 εκατομμύρια ευρώ μέχρι το έτος 2025!
Οι τεχνικές υπηρεσίες της ΥΠΑ φαίνεται ότι έχουν συμβάλει στην αύξηση αυτού του κόστους μέσω νέων απαιτήσεων που σχετίζονται με τις τεχνικές προδιαγραφές του έργου. Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι κατά την έγκριση αυτής της δαπάνης δεν δόθηκαν λεπτομέρειες σχετικά με τα ακριβή ποσά αναβάθμισης των radar ή του λογισμικού ούτε εξηγήθηκε γιατί μια νέα αγορά όπως αυτή του DPS εντάχθηκε επίσης στη διαδικασία απευθείας ανάθεσης.
Σημείωση: Πολλές άλλες αναγκαίες αγορές από πλευράς ΥΠΑ έχουν ακυρωθεί λόγω μη συμμόρφωσης σύμφωνα με τους κανόνες του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Οι καθυστερήσεις αυτές έχουν προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με πιθανές ποινές από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή επειδή παρακολουθεί στενά αν οι εισπράξεις τέλους διαδρομής αποδίδονται σωστά στην ΥΠΑ για επενδύσεις στον κλάδο αεροναυτιλίας. Επίσης αξίζει να σημειωθεί ότι ο προϋπολογισμός της ΥΠΑ για το έτος 2026 παρουσιάζει ελλείψεις ύψους περίπου100 εκατ., καθώς δεν αποδίδονται τα τέλη όπως προβλέπει η νομολογία.