Η Νέα Εποχή της Αθλητικής Υπόδησης

Μια νέα, φιλόδοξη εποχή φαίνεται να ξεκινά για την αθλητική υπόδηση, καθώς μεγάλες εταιρείες ισχυρίζονται ότι τα παπούτσια τους δεν προσφέρουν μόνο άνεση και βελτίωση επιδόσεων, αλλά μπορούν επίσης να επηρεάσουν άμεσα τη λειτουργία του εγκεφάλου.Η Nike, για παράδειγμα, υποστηρίζει ότι τα τελευταία μοντέλα υποδημάτων της ενεργοποιούν τις νευρικές διεργασίες και ενισχύουν την αισθητηριακή αντίληψη και τη συγκέντρωση μέσω διέγερσης των πελμάτων.

«Μελετώντας την αντίληψη, την προσοχή και την αισθητηριακή ανατροφοδότηση, αξιοποιούμε τη σύνδεση εγκεφάλου και σώματος με νέους τρόπους», δήλωσε ο Matthew Nurse, επικεφαλής επιστήμονας της Nike. «Δεν αφορά μόνο στην ταχύτητα του τρεξίματος αλλά στη συνολική αίσθηση παρουσίας και ανθεκτικότητας».

Παρόμοιες προσεγγίσεις υιοθετούν κι άλλες εταιρείες όπως η Naboso που λανσάρει προϊόντα όπως «νευρο-πάτους» και κάλτσες που στοχεύουν στην ενεργοποίηση του νευρικού συστήματος.

Η Σύνδεση Πέλματος και Εγκεφάλου

Η ιδέα είναι ελκυστική: τα πέλματα περιέχουν πλήθος αισθητήριων υποδοχέων. Μήπως λοιπόν η διέγερσή τους μπορεί πραγματικά να ενισχύσει τις νοητικές ικανότητες; Η σύνδεση μεταξύ των πελμάτων και του εγκεφάλου είναι υπαρκτή – αν όχι μαγική.

Τα πόδια διαθέτουν χιλιάδες μηχανοϋποδοχείς που ανιχνεύουν πίεση, δόνηση ή κίνηση. Αυτά τα σήματα μεταφέρονται μέσω των περιφερικών νεύρων στον νωτιαίο μυελό κι από εκεί στον σωματοαισθητηριακό φλοιό του εγκεφάλου που διατηρεί έναν «χάρτη» του σώματος. Τα πόδια καταλαμβάνουν σημαντικό μέρος αυτού του χάρτη λόγω της σημασίας τους στην ισορροπία και κίνηση.

Επιπλέον,η υπόδηση επηρεάζει την ιδιοδεκτικότητα – δηλαδή πώς ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τη θέση του σώματος στο χώρο.Δεδομένου ότι η στάθμη προσοχής συνδέεται στενά με τη στάθμη ισορροπίας ή κίνησης ενός ατόμου, οι αλλαγές στα αισθητηριακά ερεθίσματα από τα πόδια μπορούν να επηρεάσουν το πώς νιώθει κάποιος σχετικά με τη σταθερότητα ή το «γήινο» συναίσθημα.

Nευρολογία & Φυσικοθεραπεία

Nευρολόγοι καθώς επίσης φυσικοθεραπευτές δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη σωστή επιλογή υποδήσεων για ασθενείς με προβλήματα ισορροπίας ή διαταραχές βάδισης. Οι αλλαγές στα αισθητηριακά ερεθίσματα μπορούν πράγματι να τροποποιήσουν τον τρόπο κίνησης ενός ατόμου.

Mινιμαλιστικά Παπούτσια: Περισσότερη Αίσθηση χωρίς Βελτίωση Συγκέντρωσης

Tα λεγόμενα μινιμαλιστικά παπούτσια διαθέτουν λεπτότερες σόλες που επιτρέπουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την αφή να φτάνουν στον εγκέφαλο σε σύγκριση με πιο απορροφητικά υποδήματα. Μελέτες δείχνουν ότι αυτή η μειωμένη απορρόφηση κραδασμών μπορεί όντως να αυξήσει την επίγνωση της επαφής ποδιού-εδάφους ενώ σε κάποιες περιπτώσεις βελτιώνει ακόμα περισσότερο την ισορροπία κατά το βάδισμα.

Ωστόσο περισσότερη αίσθηση δεν συνεπάγεται απαραίτητα καλύτερη λειτουργία. Ο εγκέφαλος συνεχώς φιλτράρει τις πληροφορίες αυτές δίνοντας προτεραιότητα σε όσα είναι χρήσιμα ενώ καταστέλλει αυτά που αποσπούν προσοχή.

Mπορούν Τα Παπούτσια Να Βελτιώσουν Τη Συγκέντρωση;

Eδώ οι ειδικοί στη νευροεπιστήμη γίνονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί. Αν κι οι περιοχές του σωματοαισθητηριακού φλοιού ενεργοποιούνται από αυτά τα ερεθίσματα δεν σημαίνει αυτό αυτομάτως πως υπάρχει γνωστική ενίσχυση.
Οι διαδικασίες συγκέντωσης βασίζονται σε πολύπλοκα δίκτυα μέσα στον εγκέφαλο συμπεριλαμβανομένων περιοχών όπως ο προμετωπίος φλοιός καθώς επίσης διάφορους νευροδιαβιβαστές.
Τα υπάρχοντα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν πως η παPassive διέγερσή τους μέσω υφών ή σχεδίων δεν οδηγεί ουσιαστικά σε βελτίωση συγκέντωσης στους υγιείς ενηλίκους.Ορισμένες έρευνες έχουν παρακολουθήσει μικρή αύξηση στην εγρήγορυση συγκεκριμένων πληθυσμών αλλά γενικά αυτά εξαρτώνται έντονα από το πλαίσιο.
Αυτό σημαίνει απλά πως περισσότερα ερεθίσματα δε συνεπάγονται καλύτερη λειτουργία στο σύστημα προσοχής.

Tο Φαινόμενο Placebo & Η Δύναμη Της Προσδοκίας

Πρέπει ωστόσο να σημειωθεί πως οι εμπειρίες χρηστών δεν είναι ψευδαισθήσεις όταν μιλούν για βελτίωση στις ικανότητές τους.
H επίδρασή τους μπορεί συχνά ν’ αλλάξει τον τρόπο σκέψης ενός ανθρώπου.
Επιπλέον θεωρίες όπως αυτή της ενσωματωμένης νόησης (embodied cognition) δείχνει πώς η φυσική κατάσταση μπορεί ν’ επηρεάζει τις νοητικές διαδικασίες.

Έτσι ένα παπούτσι που τροποποιεί τον τρόπο στάσεως ή κινήσεις μας ίσως έχει έμμεσο αποτέλεσμα στις ψυχικές μας καταστάσεις χωρίς όμως αυτό κατευθείαν ν’ αυξάνει τις γνωστικές μας δυνατότητας.

Aπό Το marketing Στην Επιστήμη

Το ζήτημα εδώ δεν είναι αν πράγματι υπάρχουν επιδράσεις στο νευρικό σύστημα – αυτό έχει ήδη τεθεί ως δεδομένο.
Το πρόβλημα βρίσκεται στην ασάφεια γύρω απ’ αυτές τις δηλώσεις.
Όταν οι εταιρείες αναφέρονται σε «ανατροπή σκηνικού», πολλές φορές συγχίζουν μια ρύθμιση των αισθήσεων με μια πραγματική γνωσιακή ενδυνάμωση.

H επιστήμη έχει αποδείξει ότι τέτοιου είδους προϊόντα μπορούν πράγματι ν’ αλλάξουν τον τρόπο αντίληψής μας όμως δε φαίνεται μέχρι στιγμής πως προσφέρoυν αξιόπιστες λύσεις όσον αφορά στη συγκέντρωση γενικά.

Αυτό σημαίνει πως ενώ μπορούμε ίσως να βιώσουμε διαφορετικούς τρόπους κίνησης ή συναισθήματα μέσα στο σώμα μας χάρη στα κατάλληλα παπούτσια,
οι πιο ουσιώδεις αλλαγές στις νοητικές διεργασίες εξακολουθούν ν’ απαιτούν συστηματική άσκηση,
καλή ποιότητα ύπνου καθώς επίσης επίγνωσή – όχι μόνο μία διαφορετική αίσθησή.