Δέκα Χρόνια Νόμου Κατρούγκαλου: Μια Επέτειος Περικοπών

Στα 16 χρόνια περικοπών που ξεκίνησαν το 2010 και στα 17 χρόνια από την χρεοκοπία της χώρας, υπάρχει και μια λιγότερο γνωστή επέτειος: τα «10 χρόνια φαγούρας» με τον νόμο Κατρούγκαλου.

Αυτός ο νόμος, που εισήγαγε αυστηρές περικοπές στο Ασφαλιστικό σύστημα, ήρθε σε μια περίοδο όπου η τότε κυβέρνηση είχε υποσχεθεί την κατάργηση των μνημονίων. Ωστόσο, οι επιπτώσεις του νόμου είναι ακόμα αισθητές και συνεχίζουν να προκαλούν αδικίες και εντάσεις.

Ο νόμος (4387/16) προήλθε μετά από πολλές περικοπές στις κύριες και επικουρικές συντάξεις κατά την περίοδο 2010-15, οι οποίες είχαν ως στόχο τη διάσωση του Ασφαλιστικού συστήματος. Μετά από δέκα χρόνια σφιχτής οικονομικής πολιτικής, φαίνεται ότι το Ασφαλιστικό έχει βρει μια πιο σταθερή πορεία λόγω:

• Των εξαιρετικά χαμηλών συντάξεων που παρέχει. Η ισορροπία αυτή επιτεύχθηκε εις βάρος της επάρκειας των παροχών.
• Της αύξησης της απασχόλησης μέσω της καταπολέμησης της ανασφάλιστης εργασίας με τη χρήση ψηφιακής κάρτας.
• Της περιορισμένης φοροδιαφυγής που σε συνδυασμό με την ακρίβεια (η οποία αυξάνει τα έσοδα του ΦΠΑ) και τη υψηλή φορολογία έχουν οδηγήσει σε σημαντικά κρατικά πλεονάσματα.

Από τα αποτελέσματα μπορεί κανείς να διακρίνει τις αιτίες της οικονομικής κατάρρευσης στην πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα: η παραοικονομία…

Ωστόσο, ο νόμος Κατρούγκαλου εξακολουθεί να έχει εκκρεμότητες: Υπάρχουν σοβαρά κενά στις παροχές προς τους αγρότες (παλαιότερα ΟΓΑ). Οι αγρότες δεν δικαιούνται πλήρη εθνική σύνταξη όπως όλοι οι ασφαλισμένοι στον αστικό τομέα. Οι επικουρικές συντάξεις συνεχώς μειώνονται χωρίς προοπτική αναδιοργάνωσης. Ιδιαίτερα μετά τον νέο νόμο (2021) για υποχρεωτικά ιδιωτικά κεφαλαιοποιημένα ταμεία για τους νεότερους εργαζόμενους.

Οι χρηματικές παροχές διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των διαφορετικών ταμείων που συγκρότησαν τον ΕΦΚΑ. Οι χήρες/οι λαμβάνουν μόνο το 35% της σύνταξης του αποθανόντος ασφαλισμένου. Επιπλέον, ο νόμος προβλέπει ότι η εθνική σύνταξη μπορεί να κοπεί αν κάποιος βγει στη σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος (χωρίς διπλή εθνική σύνταξη). Αυτό θα μετατρέψει τη σύνταξη χηρείας σε απλό επίδομα — ένα ζήτημα που κανείς δεν θέλει να εφαρμόσει ή να καταργήσει…

Οι μισθωτοί πληρώνουν εισφορές Υγείας ανάλογα με τις αποδοχές τους ενώ οι αυτοαπασχολούμενοι πληρώνουν ένα σταθερό ποσό κάθε μήνα. Έτσι οι υπάλληλοι επιβαρύνονται περισσότερο από τους εργοδότες τους (ο οδηγός ενός επιχειρηματία πληρώνει περισσότερες εισφορές…). Αυτή είναι η συνέπειες αλλαγής στον νόμο 4387/16 με τον νέο νομοθέτη Βρούτση (4670/20), ο οποίος κατήργησε τη σχέση μεταξύ ασφαλίστρων και κερδών…

Οι συνταξιούχοι με μικτές αποδοχές άνω των 1.468 ευρώ από κύριες συντάξεις και άνω των 300 ευρώ από επικουρικές υπόκεινται σε διττό φόρο — εκτός από την κανονική φορολογική κλίμακα πληρώνουν επίσης Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ).Έτσι αυτή η ομάδα αντιμετωπίσει τεράστιες φορολογικές επιβαρύνσεις κοντά στο 50% για ποσά πάνω από συγκεκριμένο όριο (μαζί με τις εισφορές Υγείας).

No υπάρχει δυνατότητα επιλογής για τις χήρες/ους σχετικά με ποια σύνταξη θα μειωθεί — είτε λόγω θανάτου είτε εξ ιδίου δικαιώματος — κάτι που προσθέτει στην αβεβαιότητα γύρω από τις παροχές αυτές.

The pensions for farmers from the period of 2019-20 are lower than those of uninsured elderly individuals (<412 euros net). Although both categories receive their pensions at the age of 67 and farmers have contributed for over three decades… There is no marriage allowance or child benefit provided as it is for active workers; under these conditions in greece's demographic crisis having children after the age of thirty-eight is penalized… Strong disincentives exist to continue working after reaching forty years of insurance coverage with a significant drop in replacement rates beyond that point… For older insured individuals who registered before May12th ,2016 there is no recognition of parallel insurance time that did not yield a second pension; this time was not counted during retirement applications prior to law number4387 /16 since its inclusion did not improve pension amounts at that time.