Μνημείο οι φωτογραφίες των 200 Ελλήνων στην Καισαριανή

Η συλλογή εικόνων που αποτυπώνει για πρώτη φορά τις τελευταίες στιγμές πριν την εκτέλεση 200 Ελλήνων στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, έχει αναγνωριστεί ως μνημείο λόγω της ιστορικής της σημασίας.

Στη διάρκεια συνεδρίασης, αναφέρθηκε ότι «Γύρω στους 350 ανθρώπους εκτελέστηκαν στην Ελλάδα για τον θάνατο 4 Γερμανών», ενώ πολλές αφηγήσεις περιγράφουν «την αποφασιστικότητα και την ηρεμία» των κρατουμένων όταν άκουσαν τα ονόματά τους.

Αξιοσημείωτο είναι ότι από την προηγούμενη ημέρα της εκτέλεσής τους είχαν ετοιμάσει σημειώματα που πέταξαν στον δρόμο, ζητώντας από όποιον τα βρει να τα στείλει στις οικογένειές τους.Ορισμένα από αυτά τα συγκινητικά μηνύματα αντικατοπτρίζουν το «ήθος και τον πατριωτισμό των εκτελεσμένων». Τα μηνύματα που παρουσιάστηκαν στη συνεδρίαση περιλαμβάνουν:

• «Αγαπημένοι μου, ο θάνατός μου δε θα πρέπει να σας λυπήσει, αλλά να σας ατσαλώσει πιο πολύ. Σφίξτε τις καρδιές σας. Έτσι θα μας τιμήσετε καλύτερα. Με πολλή αγάπη.Μήτσος». Μήτσος Ρεμπούτσικας.
• «Για το παιδί και τη γυναίκα μου. Κατίνα, Γιωργούλη μου, σας φιλώ με αγάπη. Κώστας Τσίρκας. Δάσκαλος. Μάρνη 52».
• «Πατερούλη, πάω για εκτέλεση. Να είσαι υπερήφανος για τον μονάκριβο γιο σου. Ναπολέων Σουκατζίδης».
• «Η κόρη μου η Ρήνα να γίνει δασκάλα. Φιλώ τη γυναίκα μου και το παιδί. Βαγγέλης».
• «Έτσι πεθαίνουν οι άξιοι Έλληνες. Ζήτω η λευτεριά! Σπήλιος Αμπελογιάννης».
• «Ειδοποιείστε τη χήρα μητέρα μου Κατίνα Αναστασιάδου ότι πεθαίνω για την Ελλάδα μας». Λευτέρης Αναστασιάδης – Δικηγόρος

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο Λευτέρης Αναστασιάδης ήταν ανάπηρος του αλβανικού μετώπου και χάραξε το μήνυμα στο ξύλινο πόδι του.

Mνημείο κηρύχθηκαν οι φωτογραφίες

Ολόκληρη η συλλογή φωτογραφιών που απεικονίζουν τα γεγονότα στην Καισαριανή έχει κηρυχθεί μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού μετά από σύσταση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων λόγω της αξιοσημείωτης ιστορικής της αξίας ως απόδειξη της διαμόρφωσης αντιλήψεων και στάσεων μέσω της εικονοποιίας από τους μηχανισμούς προπαγάνδας κατά τη διάρκεια της Κατοχής στην Ελλάδα.

Το Υπουργείο ενημερώνει ότι αυτές οι φωτογραφίες εμφανίστηκαν στην ηλεκτρονική ιστοσελίδα δημοπρασιών e-bay.de το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου. Ο φερόμενος ως ιδιοκτήτης είναι ο συλλέκτης Tim de Craene, ο οποίος ειδικεύεται σε αναμνηστικά και αντικείμενα από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο μέσω της εταιρείας του Crain’s Militaria, η οποία τις διέθεσε προς πώληση.
Η εμφάνιση αυτών των εικόνων στα ελληνικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αργότερα σε ειδησεογραφικά πρακτορεία προκάλεσε σημαντικό ενδιαφέρον από διάφορους φορείς.
Το πρωί της Δευτέρας 16 Φεβρουαρίου, ο συλλέκτης απέσυρε δώδεκα φωτογραφίες από τον χώρο της δημοπρασίας. Ωστόσο, συνεχίζει να πουλάει ολόκληρη τη συλλογή του που δημιούργησε ο τότε Υπολοχαγός Hermann Heuer, ο οποίος υπηρετούσε στο στρατόπεδο της Μαλακάσας εκείνη την περίοδο, αλλά είχε διαταχθεί να παρακολουθεί ή να βοηθά -δεν είναι σαφές- στην εκτέλεση των κρατουμένων που μεταφέρθηκαν από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του ’44.
Η συλλογή φωτογραφιών του Heuer περιλαμβάνει περιοχές σε όλη την κατεχόμενη Ευρώπη (Βέλγιο και Γαλλία) όπου υπηρέτησε πριν καταλήξει στον Tim de Craene.

Δηλώσεις Υπουργείου Πολιτισμού

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε:

«Οι δώδεκα φωτογραφίες που ήρθαν στο φως και απεικονίζουν Έλληνες πατριώτες λίγο πριν την εκτέλεσή τους στην Καισαριανή αποτελούν εξαιρετικά σημαντικά ντοκουμέντα για τη σύγχρονη ελληνική ιστορία».

«Αυτές οι εικόνες δίνουν ένα «πρόσωπο» σε ιστορικές μαρτυρίες σχετικά με τον χαρακτήρα και τον πατριωτισμό τους λίγο πριν την εκτέλεσή τους. Επομένως, είναι ανεκτίμητες». Πρόσθεσε: «Άλλες φωτογραφίες έχουν επίσης μεγάλη σημασία, καθώς μας επιτρέπουν να πλαισιώσουμε το δράμα που βίωσε η κατεχόμενη Ελλάδα μέσα από την οπτική γωνία ενός κατακτητή».

«Ο μηχανισμός προπαγάνδας που καθιέρωσε ο Joseph Goebbels χρησιμοποίησε τεχνολογία αιχμής λεπτομερειών – φιλμ και φωτογραφία – για να δημιουργήσει σκηνοθετημένα στοιχεία «επιτυχίας» ως εργαλεία επιρροής».

«Μόλις ενημερωθήκαμε για αυτήν την κατάσταση στο Υπουργείο μας, δώσαμε σχετικές οδηγίες για την πιθανή απόκτηση αυτών των συγκεκριμένων φωτογραφιών», συνέχισε. «Η Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς επικοινώνησε μαζί του άμεσα, ενώ ειδικοί θα τον επισκεφθούν αυτή την Παρασκευή στο Evergem του Βελγίου για να αξιολογήσουν από πρώτο χέρι αυτή τη συλλογή και να συζητήσουν μαζί του». Με τη σημερινή ανακήρυξη ως μνημείου, το Υπουργείο μας αποκτά πλεονέκτημα για να τη διεκδικήσει εκ μέρους του ελληνικού κράτους.