Ανασκόπηση της Κατάστασης Υδάτων στην Αττική

Μετά από τις έντονες βροχοπτώσεις που παρατηρήθηκαν τους τελευταίους μήνες, η τεχνητή λίμνη του Μόρνου δείχνει σημάδια μερικής αποκατάστασης, προσφέροντας μια ανακούφιση στα αποθέματα νερού της Αττικής. Παρά ταύτα, η υδρολόγος Ελισσάβετ Φελώνη προειδοποιεί ότι αυτή η «ανάσα» δεν θα πρέπει να μας κάνει να εφησυχάζουμε, καθώς οι υδρολογικές συνθήκες στη χώρα παραμένουν αβέβαιες και οι ακραίες ξηρασίες μπορεί να επιστρέψουν στο μέλλον.Η συνεχής παρακολούθηση και στρατηγική διαχείριση των υδατικών πόρων είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια της περιοχής.

Η μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών έχει θέσει ως προτεραιότητα την παρακολούθηση της κατάστασης στη λίμνη του Μόρνου μέσω δορυφορικών μετρήσεων και δεδομένων από μετεωρολογικούς σταθμούς. Για τον σκοπό αυτό λειτουργεί και το Παρατηρητήριο Μόρνου (www.meteo.gr/mornos).

Σύμφωνα με δορυφορικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης (Sentinel-2), που επεξεργάστηκε η μονάδα ΜΕΤΕΟ, η επιφάνεια της λίμνης στις 21 Φεβρουαρίου 2026 ήταν περίπου 13 km², ενώ ο μέσος όρος για την περίοδο 2006–2024 ήταν 17,6 km² – δηλαδή περίπου 26% χαμηλότερη από τη μέση τιμή.

“Δεν πρέπει να εφησυχάσουμε”

Η κυρία Φελώνη τονίζει ότι οι αυξημένες βροχοπτώσεις δεν θα πρέπει να οδηγήσουν σε εφησυχασμό των αρχών ή του κοινού. Όπως εξηγεί σε συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι σημαντικές βροχοπτώσεις στη Δυτική Στερεά Ελλάδα από το φθινόπωρο έχουν προσφέρει μια σημαντική «ανάσα», ενισχύοντας τα αποθέματα νερού.

“Ωστόσο,” σημειώνει “αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να χαλαρώσουμε τις προσπάθειές μας. Το φαινόμενο Hurst περιγράφει πώς οι ακραίες καταστάσεις όπως οι ξηρασίες τείνουν να συγκεντρώνεται χρονικά.” Αναφέρεται μάλιστα στην ξηρασία που εκδηλώθηκε μεταξύ 1988-1994 όπου υπήρξε μία καλή χρονιά το 1990-91 αλλά αυτό δεν απέτρεψε τη συνέχιση των ξηρών περιόδων για άλλα δύο χρόνια.

Καταγραφή Υδάτινων Πόρων

Σύμφωνα με τα στοιχεία που συλλέχθηκαν μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου στους κύριους ταμιευτήρες της Αττικής (Μόρνος, Εύηνος κλπ.), τα αποθέματα ανέρχονται σε περίπου 683 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Αυτή είναι μια μικρή βελτίωση σε σχέση με πέρσι λόγω των πρόσφατων βροχοπτώσεων.

“Οι περιοχές γύρω από τους ταμιευτήρες έχουν σημειώσει καταγραφές ύψους βροχής πολύ μεγαλύτερες απ’ ότι πέρσι,” προσθέτει η κυρία Φελώνη. “Για το καλοκαίρι φαίνεται πως δε θα υπάρξει άμεσος κίνδυνος λειψυδρίας.” Ωστόσο υπογραμμίζει πως χρειάζεται στρατηγική ενημέρωσης προς το κοινό σχετικά με τη διαχείριση των υδάτινων πόρων ανεξαρτήτως τρέχουσας κατάστασης πλήρωσης των ταμιευτήρων.

Διαφορετικά Σενάρια Βροχοπτώσεων

Η κατανομή των βροχοπτώσεων στην Ελλάδα είναι άνιση: ενώ η Δυτική Ελλάδα λαμβάνει περισσότερη ποσότητα λόγω γεωγραφικών χαρακτηριστικών όπως ορεινά εμπόδια, πολλά ελληνικά νησιά αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας παρά κάποιες έντονες καταιγίδες.

“Τα μικρότερα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά καθιστούν δύσκολη την αποθήκευση νερού,” εξηγεί η κυρία Φελώνη αναφερόμενη στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν αυτά τα μέρη λόγω υπερβολικής άντλησης και άλλων περιβαλλοντικών πιέσεων.

Στρατηγικές Αντιμετώπισης Κρίσεων Νερού

“Η πολιτεία πρέπει πλέον να μετακινηθεί προς τη ‘διαχείριση κινδύνου’,” λέει σχετικά με τις απαραίτητες κινήσεις για την πρόληψη κρίσεων στο μέλλον. Οι βασικές ενέργειες απαιτούν θεσμική θωράκιση και ανάπτυξη συστημάτων υποστήριξης αποφάσεων ώστε να μην επαναλαμβάνεται ιστορίες κρίσεως χωρίς μακρόχρονο σχεδιασμό.”

“Το νερό είναι κοινωνικό αγαθό”

“Η πολιτεία οφείλει”, συνεχίζει η κυρία Φελώνη “να εφαρμόσει ένα συνολικό σχέδιο διαχείρισης ύδατος βασισμένο σε επιστημονικά δεδομένα.” Είναι επιτακτικό όλοι μας να αντιληφθούμε ότι το διαθέσιμο γλυκό νερό δεν είναι κάτι δεδομένο πλέον στον κόσμο μας σήμερα.”

Kλιματική αλλαγή & Χιόνι

“Φέτος είχαμε περιορισμένη χιονοκάλυψη,”