Ανησυχητικά Στοιχεία για το Ελληνικό Τραπεζικό Σύστημα

Τα αποτελέσματα της έρευνας που διεξήγαγε η Realpolls και δημοσιεύτηκαν χθες, Πέμπτη (25/2), από το iEidiseis.gr προκαλούν σοβαρές ανησυχίες στις διοικήσεις των τραπεζών, στην Τράπεζα της Ελλάδας, στις εποπτικές αρχές και στην κυβέρνηση.

Εάν κάποιος εξετάσει τα ευρήματα της έρευνας όχι απλά ως μια ακόμα «δημοσκόπηση δυσαρέσκειας», αλλά ως έναν κοινωνικό και θεσμικό δείκτη, τότε η κατάσταση αποκτά πολύ μεγαλύτερη σημασία.

Σημαντικά Ευρήματα

1. Έλλειψη Εμπιστοσύνης: Όταν επτά στους δέκα πολίτες δηλώνουν ότι δεν έχουν εμπιστοσύνη προς τις τράπεζες, αυτό δεν είναι απλώς ένα ζήτημα εικόνας.Αντιπροσωπεύει μια κρίση θεσμικής νομιμοποίησης. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό δεδομένου ότι η χώρα έχει περάσει από μια παρατεταμένη οικονομική κρίση με σκληρά μέτρα λιτότητας που επηρεάζουν άμεσα νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
2. Περίοδος Χειροτέρευσης: Το 45,5% των συμμετεχόντων θεωρεί ότι η εικόνα των ελληνικών τραπεζών έχει επιδεινωθεί σημαντικά τα τελευταία 2-3 χρόνια. Επιπλέον, το 34,6% αναφέρει πως η εμπιστοσύνη τους έχει μειωθεί ακόμη περισσότερο σε σύγκριση με την περίοδο των μνημονίων (μόνο το 38.9% δηλώνει ότι παραμένει σταθερή).
3. Ολιγοπωλιακή Δομή: Η κυριαρχία τεσσάρων συστημικών τραπεζών – Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς, Alpha Bank και Eurobank – οι οποίες ελέγχουν περίπου το 93%-95% του συνολικού ενεργητικού της αγοράς δημιουργεί χαμηλό ανταγωνισμό και υψηλή δυσπιστία.
4. Pολιτική Επιρροή: Το 82,9% πιστεύει ότι οι τράπεζες λειτουργούν ως «κράτος εν κράτει», ασκώντας υπερβολική πολιτική επιρροή στη χώρα. Παρόμοια ποσοστά (86,6%) θεωρούν πως οι τράπεζες ευνοούνται από την πολιτεία εις βάρος των πολιτών.
5. Aνεπαρκής Έλεγχος: Σχεδόν επτά στους δέκα (68,4%) κρίνουν τον έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές ανεπαρκή με ένα ποσοστό 36,9% να αναφέρει σχεδόν μηδενική εποπτεία. Αυτή η αίσθηση μπορεί να αποβεί επικίνδυνη για τη συνολική σταθερότητα σε περιόδους διεθνούς αβεβαιότητας.
6. Pρόβλημα Δανειοδότησης: Τα στοιχεία δείχνουν περιορισμένη πρόσβαση στη δανειοδότηση που οδηγεί σε οικονομικό αποκλεισμό. Όταν τόσα πολλά άτομα πιστεύουν πως είναι πιο εύκολο να δανειστούν από φίλους ή οικογένεια παρά από τράπεζα αυτό υποδηλώνει σοβαρές δομικές αδυναμίες στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
7. Kερδοφορία χωρίς Ανάπτυξη: Το 86,8% εκφράζει την πεποίθηση ότι τα κέρδη των τραπεζών δεν επιστρέφονται στην πραγματική οικονομία ενώ το 82,1% ζητά τη θέσπιση ειδικού φόρου στα υπερκέρδη τους όπως έχει γίνει σε άλλες χώρες όπως Ιταλία και Ισπανία.
8. Aλλαγές στο Σύστημα: Οι πολίτες απαιτούν αλλαγές στο τραπεζικό σύστημα με προτεραιότητα τη φορολόγηση υπερκερδών καθώς επίσης τη μείωση επιτοκίων δανείων και ισχυρότερη προστασία καταναλωτών μεταξύ άλλων μεταρυθμίσεων.

Sυμπέρασμα

The ελληνικές τράπεζες έχουν ανακεφαλαιοποιηθεί και επιστρέψει σε κερδοφορία αλλά ο κοινωνικός δεσμός τους φαίνεται να μην έχει αποκατασταθεί σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας αυτήν τη στιγμή βιώνουμε μια κρίση εμπιστοσύνης αντί μιας δημοσιονομικής ή τραπεζικής κρίσης του παρελθόντος.
Εάν οι τράπεζες θέλουν να γίνουν πυλώνας σταθερότητας πρέπει να αποδειχθούν πυλώνας ισορροπίας επίσης.
Η πραγματική σταθερότητα απαιτεί δικαιοσύνη κι ίσα δικαιώματα πρόσβασης στη χρηματοδότηση για όλους τους πολίτες χωρίς διακρίσεις.
Η εμπιστοσύνη αποτελεί θεμελιώδες κεφάλαιο που όταν φθείρεται πλήττει όχι μόνο τον τρα banking sector but also the economy and democracy itself.