Η Επιχείρηση που Οδήγησε στον Θάνατο του Αλί Χαμενεΐ

Η επιχείρηση που οδήγησε στην απώλεια του Αλί Χαμενεΐ δεν ήταν μια ξαφνική απόφαση, αλλά το αποτέλεσμα μιας στρατηγικής προετοιμασίας δύο μηνών από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, όπως αναφέρει το Axios. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κινήθηκε σε δύο παράλληλες κατευθύνσεις: αφενός εξερευνούσε διπλωματικές λύσεις με την Τεχεράνη και αφετέρου προετοίμαζε στρατιωτική δράση σε συνεργασία με το Ισραήλ. Η τελική απόφαση ελήφθη μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων και την εκτίμηση ότι οι θέσεις της Τεχεράνης παρέμειναν σταθερές σε κρίσιμα ζητήματα.

Οι βάσεις για τον κοινό σχεδιασμό τέθηκαν στα τέλη Δεκεμβρίου,όταν ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου επισκέφθηκε τον Τραμπ στο Μαρ-α-Λάγκο. Εκεί συζητήθηκε η συνέχιση των κοινών επιθέσεων που είχαν ξεκινήσει νωρίτερα εκείνη τη χρονιά, εστιάζοντας στις βαλλιστικές ικανότητες της Τεχεράνης και προσδιορίζοντας ως χρονικό στόχο την άνοιξη. Οι εσωτερικές αναταραχές στο Ιράν, με διαδηλώσεις και βίαιες καταστολές, επιτάχυναν τις εξελίξεις. Στις 14 Ιανουαρίου, ο Τραμπ φέρεται να πλησίασε στην έγκριση άμεσης επίθεσης αλλά τελικά αποφάσισε να ενισχύσει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή και να συντονιστεί μυστικά με τις ισραηλινές υπηρεσίες.

Στην Ουάσιγκτον πραγματοποιήθηκαν επαφές μεταξύ αξιωματούχων της Μοσάντ και της στρατιωτικής ηγεσίας του Ισραήλ για τον σχεδιασμό επιχειρήσεων υπό κωδικές ονομασίες.

Τα Κρίσιμα Ζητήματα

Αμερικανικές πηγές ανέφεραν ότι τρία βασικά ζητήματα παρέμειναν χωρίς λύση:

• Pυρηνικό πρόγραμμα: Η Ουάσιγκτον φέρεται να προσέφερε πυρηνικό καύσιμο για πολιτική χρήση επ’ αόριστον αν η Τεχεράνη εγκατέλειπε τον εμπλουτισμό—μια πρόταση που απορρίφθηκε.
• Bαλιστικό πρόγραμμα: Οι ιρανικές αρχές απέφυγαν οποιαδήποτε συζήτηση σχετικά με τις πυρηνικές τους δυνατότητες.
• Xρηματοδότηση ένοπλων οργανώσεων: Το θέμα αυτό επίσης δεν έγινε αποδεκτό προς διαπραγμάτευση.

Aξιολογήσεις από αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών υποδείκνυαν ότι το Ιράν είχε ήδη αρχίσει τη διαδικασία αποκατάστασης πυρηνικών εγκαταστάσεων οι οποίες είχαν «ισοπεδωθεί» κατά τη διάρκεια της επιχείρησης «Midnight Hammer» τον προηγούμενο Ιούνιο.

Dιπλωματικές Προσπάθειες Παράλληλα

Eνώ γινόταν στρατιωτικός σχεδιασμός, οι Ηνωμένες Πολιτείες διερευνούσαν ταυτόχρονα πιθανότητες συμφωνίας με την Τεχεράνη. Στην αρχή Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις στο Ομάν καθώς επίσης στη Γενεύη.Σύμφωνα πάντα με πηγές κοντά στις εξελίξεις, η Τεχεράνη ενημερώθηκε ότι αν δεν υπήρξε ουσιαστική πρόοδος στις συνομιλίες θα ενεργοποιούνταν άμεσα η στρατιωτική επιλογή.

Mία εβδομάδα πριν από τη συνάντηση στη Γενεύη είχε ήδη συμφωνηθεί ένα πιθανό χρονοδιάγραμμα για επίθεση κατά τη διάρκεια μιας καθιερωμένης σύσκεψης του Χαμενεΐ στην οποία συμμετείχαν στενοί συνεργάτες του. Κρίσιμο στοιχείο ήταν να μην υπάρξουν ενδείξεις αλλαγής ή μεταφοράς δραστηριοτήτων σε ασφαλέστερες περιοχές πριν από τα πλήγματα.

Aφότου διαπιστώθηκε ότι οι διαφορές παρέμειναν σημαντικές μεταξύ των πλευρών, οι πολιτικοί αξιωματούχοι των ΗΠΑ φαίνεται πως αποφάσισαν να προχωρήσουν στο σχέδιο επίθεσης. Καθώς ο Χαμενεΐ συμμετείχε στη σύσκεψη στην πρωτεύουσα του Ιρανικού κράτους πραγματοποιούνται ταυτόχρονα πλήγματα σε τρεις διαφορετικούς στόχους.
Σύμφωνα με ισχυρισμούς ισραηλινού τύπου αν η Тeheran είχε δεχθεί τους κύριους όρους των ΗΠΑ θα μπορούσαν ίσως να είχαν ανασταλεί οι στρατιωτικές ενέργειες; Ωστόσο εκτίμησαν πως αυτή ήταν μια μοναδική ευκαιρία που δεν έπρεπε να χαθεί.
Αυτή η επιχείρηση αποτέλεσε έναν συνδυασμό διπλωματίας και στρατηγικής δράσης σηματοδοτώντας μια δραματική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή ενώ παράλληλα εγκαινίαζε ένα νέο κεφάλαιο γεμάτο αβεβαιότητα τόσο για την περιοχή όσο και για τη διεθνής σκηνής.