Οικονομικές Προκλήσεις και Πληθωρισμός
Η σταθερή αύξηση του πληθωρισμού (3% στους πρώτους δύο μήνες του 2026) σε σύγκριση με τον μέσο ευρωπαϊκό δείκτη (1,7%) προτού καν ξεκινήσουν οι επιθέσεις στο Ιράν, αποκαλύπτει μια ανησυχητική τάση. Η πραγματικότητα είναι ότι η τιμή του μοσχαρίσιου κρέατος έχει εκτοξευθεί, φτάνοντας πλέον πάνω από 20 ευρώ το κιλό μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια. Αυτό έχει σοβαρές συνέπειες για τα νοικοκυριά,καθώς ο κιμάς είναι ιδιαίτερα δημοφιλής μεταξύ παιδιών και ηλικιωμένων.
Αντίστοιχα, τα ενοίκια έχουν διπλασιαστεί μέσα σε 2-3 χρόνια. Ένας εργαζόμενος με βασικό μισθό αναγκάζεται να διαθέσει σχεδόν το 75% των καθαρών αποδοχών του (κάτω από 840 ευρώ) για να ενοικιάσει ένα διαμέρισμα δύο δωματίων, με τις τιμές να ξεπερνούν τα 12 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο ακόμα και για παλιές κατοικίες.
Αυτά τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι ο πληθωρισμός α) δεν είναι αποτέλεσμα εξωτερικών παραγόντων αλλά ενδημικός λόγω της ολιγοπωλιακής δομής της ελληνικής αγοράς και της έλλειψης ελέγχων στην αγορά β) οι τιμές αυξήθηκαν πολύ πριν την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν γ) οι κυριότεροι θιγόμενοι είναι οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι.
Η συρρίκνωση των εισοδημάτων συνεχίζεται καθώς οι εργαζόμενοι λαμβάνουν σήμερα κατά μέσο όρο πολύ λιγότερα απ’ όσα πριν την οικονομική κρίση (1.442 ευρώ το 2009 έναντι 1.366 πέρσι).Οι συνταξιούχοι έχουν επίσης υποστεί πλήγμα: παρά κάποιες αναπροσαρμογές που έγιναν τα τελευταία τέσσερα χρόνια, αυτές ήταν κατώτερες από τον επίσημο πληθωρισμό χωρίς καμία αύξηση στις επικουρικές συντάξεις.
Επιπλέον, όσοι είχαν «προσωπική διαφορά» είτε δεν έλαβαν καθόλου αύξηση (μηδενικές αναπροσαρμογές την περίοδο 2023-2025), είτε φέτος η αναπροσαρμογή τους ήταν μόλις στο μισό (1,2%) συγκριτικά με άλλους συνταξιούχους που είδαν αυξήσεις της τάξης του 2,4%. Επίσης δεν έχει γίνει καμία προσαρμογή στο αφορολόγητο όριο ή στη φορολογική κλίμακα γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και μικρότερες αυξήσεις στις συντάξεις οδηγούν σε μεγαλύτερους φόρους.
Με την προσδοκία των εκλογών ενόψει Πάσχα και λόγω της ακρίβειας που επηρεάζει τη ζωή όλων μας εξαιτίας της ανόδου κόστους ενέργειας – κάτι που θα συμπαρασύρει τις τιμές προϊόντων καθημερινής ανάγκης – η κυβέρνηση εξετάζει διάφορες επιλογές για έκτακτη οικονομική βοήθεια.
Ωστόσο υπάρχουν δύο σημαντικά μέτρα που φαίνεται πως δεν θα υλοποιηθούν: πρώτον η γενική προσαρμογή των συντάξεων σύμφωνα με τον πληθωρισμό ώστε να στηριχθούν χαμηλοσυνταξιούχοι ενώ δεύτερον η κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), μέσω της οποίας αφαιρούνται περίπου 650 εκατ. ευρώ ετησίως από τους ασφαλισμένους τη στιγμή που συνολικές αναπροσαρμογές στις συντάξεις φέτος δεν υπερβαίνουν τα 470 εκατ. ευρώ.
Tέλος υπάρχει αντίσταση στην πρόταση για σημαντική αύξηση του βασικού μισθού καθώς κυβερνητικοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι αυτό μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω πληθωριστικές πιέσεις ενώ πολλές επιχειρήσεις αντιτείνουν πως πρέπει να περιορίζονται λίγο πάνω από τον επίσημο δείκτη πληθωρισμού (3%-4%).Αυτή η θέση πιθανώς θα ενισχυθεί λόγω πρόσθετου ενεργειακού κόστους εξαιτίας γεωπολιτικών εξελίξεων στην περιοχή.