Η Στρατηγική Παρουσία των ΗΠΑ στην Ελλάδα
Με την ΕΥΠ να εφαρμόζει το επιχειρησιακό σχέδιο «Σκορπιός της ερήμου» για τις αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη χώρα μας, προκύπτει το ερώτημα σχετικά με την τοποθεσία αυτών των βάσεων.
Το πρόσφατο περιστατικό επίθεσης στις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο έχει εντείνει τις ανησυχίες ότι η ένταση στη Μέση Ανατολή μπορεί να επηρεάσει και τη δική μας περιοχή. Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας θεωρείται κρίσιμη για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου παρακολούθησης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Σημαντικότητα της Σούδας
Η ναυτική βάση στη Σούδα, Κρήτης, είναι η πιο σημαντική αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση σε ελληνικό έδαφος και παρέχει υποστήριξη στον 6ο Στόλο καθώς και σε αεροπορικές επιχειρήσεις στην περιοχή. Ο όρος «ναυτική υπερβάση» χρησιμοποιείται εδώ διότι οι δραστηριότητες που διεξάγονται εκεί έχουν συγκεντρωθεί από άλλες εγκαταστάσεις που έχουν κλείσει,όπως αυτές του Ελληνικού και της Νέας Μάκρης.
Επιπλέον, ο κόλπος της Σούδας διαθέτει το μοναδικό λιμάνι βαθέων υδάτων στη Νότια Ευρώπη και τη Μεσόγειο που είναι κατάλληλο για τη συντήρηση μεγάλων αεροπλανοφόρων. Αυτό καθιστά τη βάση ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια της περιοχής, με τον μόνο άλλο αντίστοιχο χώρο να βρίσκεται στο Νόρφολκ των ΗΠΑ ή στο Ντουμπάι στον Περσικό Κόλπο. Είναι αξιοσημείωτο ότι η βάση αυτή βρίσκεται σε κατάσταση επιφυλακής από τότε που αυξήθηκε η ένταση στη Μέση Ανατολή.
Στρατιωτικές Βάσεις στην Ελλάδα: Το Παρόν
Με την υπογραφή της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) το 2021, επιβεβαιώθηκε η μόνιμη παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών σε διάφορες στρατηγικές θέσεις:
- Aεροπορική Βάση Λάρισας (110 Πτέρυγα Μάχης): Υποστηρίζει μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAVs) και επιχειρήσεις επιτήρησης.
- Lιμένας Αλεξανδρούπολης: Καθοριστικός για τη μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού προς ανατολικά κράτη όπως η Ουκρανία.
- Bάση Στεφανοβικείου (Μαγνησία): Φιλοξενεί μονάδες του αμερικανικού στρατού με κοινές ασκήσεις μαζί με τις ελληνικές δυνάμεις.
- Aεροπορική βάση Αράξου (116 Πτέρυγα Μάχης): Δυνατότητα υποστήριξης στον πυρηνικό σχεδιασμό του ΝΑΤΟ με θόλους αποθήκευσης ειδικών όπλων υπό καθεστώς φύλαξης.
- Aεροπορική βάση Ανδραβίδας (117 Πτέρυγα Μάχης): Διεθνείς αποστολές και κοινές ασκήσεις πραγματοποιούνται εδώ.
Sτη νατοϊκή βάση του Ακτίου σταθμεύουν περιοδικά εξειδικευμένα AWACS αεροσκάφη που λειτουργούν ως ραντάρ παρέχοντας δυνατότητες έγκαιρης προειδοποίησης και παρακολούθησης.
Iστορία της Aμερικανικής Παρουσίας στην Ελλάδα
The ιστορία συνεργασίας μεταξύ Αθήνας και Ουαζίνγκτον ξεκίνησε τον Φεβρουαρίου του 1947 όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκατέστησαν δυνάμεις τους στο Ελληνικό. Αυτή ήταν μια κομβικής σημασίας κίνηση που άνοιξε τον δρόμο για μια μακρά περίοδο συνεργασίας στον τομέα άμυνας μεταξύ των δύο χωρών.
Tον Οκτώβριο του 1953,μόλις ένα χρόνο μετά την είσοδο της Ελλάδας στο NATO,υπήρξε συμφωνία ανάπτυξης στρατευμάτων από πλευράς ΗΠΑ. Αυτή παρείχε εκτενή δικαιώματα στις Ηνωμένες Πολιτείες συμπεριλαμβανομένης δυνατότητας ελεύθερης κυκλοφορίας χωρίς ελέγχους στα στρατεύματα τους καθώς επίσης δικαιώματος ετεροδικίας. Οι αρχικές τέσσερις θέσεις περιλάμβαναν τα Ελληνικά Χώρια καθώς επίσης τις Γούρνες στο Ηράκλειο.