Συμφωνία Εκεχειρίας ΗΠΑ – Ιράν: Το Παρασκήνιο

Πλούσιο είναι το παρασκήνιο που περιβάλλει τη συμφωνία εκεχειρίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, η οποία επιτεύχθηκε τα ξημερώματα της Μεγάλης Τετάρτης. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios,ο νέος ηγέτης της Τεχεράνης,Μοτζτάμπα Χαμενεΐ,έδωσε την έγκρισή του για τη διαδικασία.

Όπως αναφέρεται στο άρθρο, «αξιωματούχοι από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ενημερώθηκαν τη Δευτέρα για μια σημαντική εξέλιξη καθώς πλησίαζε η προθεσμία που είχε θέσει ο πρόεδρος Τραμπ: ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είχε δώσει εντολή στους διαπραγματευτές του να προχωρήσουν σε μια συμφωνία για πρώτη φορά από την αρχή των εχθροπραξιών».Ταυτόχρονα, οι αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή και αξιωματούχοι στο Πεντάγωνο προετοίμαζαν μια εκτενή στρατηγική βομβαρδισμών κατά ιρανικών στόχων προσπαθώντας να κατανοήσουν τις προθέσεις του Τραμπ.«Δεν είχαμε ιδέα τι θα συμβεί. Ήταν χαοτικό», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στο Axios.

Επιπλέον, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στην περιοχή λάμβαναν μέτρα για πιθανές ιρανικές αντεκδικήσεις σε πρωτοφανές επίπεδο ενώ πολλοί Ιρανοί εγκατέλειπαν τα σπίτια τους προσπαθώντας να αποφύγουν τις επιθέσεις.

Η Καταστροφή και οι Προσπάθειες Διαμεσολάβησης

Το Axios αναφέρει ότι «την Δευτέρα το πρωί, ενώ ο Τραμπ μιλούσε σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο για το Πάσχα, ένας “πολύ θυμωμένος” Στιβ Γουίτκοφ έκανε αλλεπάλληλες τηλεφωνικές επαφές».Ο Αμερικανός απεσταλμένος ενημέρωσε τους μεσίτες ότι η αντιπρόταση 10 σημείων που είχε λάβει από το Ιράν ήταν «καταστρεπτική».

Aκολούθησε μια ημέρα γεμάτη τροποποιήσεις με τους Πακιστανούς διαμεσολαβητές να μεταφέρουν νέα σχέδια μεταξύ του Γουίτκοφ και του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Οι υπουργοί Εξωτερικών της Τουρκίας και της Αιγύπτου εργάζονταν επίσης προς την κατεύθυνση γεφύρωσης των διαφορών.

Mέχρι το βράδυ της Δευτέρας είχαν εξασφαλίσει την έγκριση των ΗΠΑ για μια επικαιροποιημένη πρόταση δίμηνης κατάπαυσης πυρός. Αυτή η απόφαση πέρασε στον Χαμενεΐ — ο οποίος συμμετείχε ενεργά στη διαδικασία εκείνες τις ημέρες.

Η συμμετοχή του νέου ανώτατου ηγέτη ήταν απαραίτητα μυστική λόγω απειλών κατά της ζωής του από τον ισχυρό αντίπαλο Ισrael. Ο Χαμενεΐ επικοινωνούσε κυρίως μέσω αγγελιαφόρων που μετέφεραν σημειώσεις.

Καθοριστικές Στιγμές στις Διαπραγματεύσεις

Dύο πηγές περιγράφουν την έγκριση του Αγιατολάχ ως «καθοριστική στιγμή», ενώ άλλη πηγή τόνισε τον κεντρικό ρόλο που διαδραμάτισε ο υπουργός Εξωτερικών στην πίεση προς τους διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης ώστε να αποδεχθούν τη συμφωνία. Επιπλέον, όπως σημειώνει το Axios, η Κίνα παρείχε συμβουλές στο Ιράν σχετικά με την ανάγκη αποκλιμάκωσης.

Tην ίδια ώρα όμως όλες οι σημαντικές αποφάσεις περνούσαν μέσα από τον Χαμενεΐ: «Χωρίς τη συγκατάθεσή του δεν θα υπήρχε συμφωνία», ανέφερε πηγή στο Axios.

Τελικές Συνεννοήσεις πριν την Υπογραφή

Aκόμη κι όταν φαινόταν ότι υπήρξε πρόοδος μέχρι το πρωινό της Τρίτης αυτό δεν εμπόδισε τον Τραμπ να κάνει μία τρομακτική δήλωση: «Ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει αυτή τη νύχτα (αναφερόταν στη νύχτα της Τρίτης)». Αντίθετα όμως με πληροφορίες περί αποχώρησης των Ιρανών από τις συνομιλίες λόγω αυτής της απειλής φαίνεται πως υπήρξε δυναμική στις συζητήσεις σύμφωνα με πηγές κοντά στις διαβουλεύσεις.