Εφαρμογή του Νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο

Από τις 12 Ιουνίου, τίθεται σε εφαρμογή το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που η Ευρωπαϊκή Ένωση, ειδικά οι χώρες πρώτης υποδοχής όπως η Ελλάδα, θα διαχειρίζονται τις παράτυπες αφίξεις μεταναστών και προσφύγων. Το νέο αυτό πλαίσιο στηρίζεται σε δύο βασικούς πυλώνες: τον υποχρεωτικό προέλεγχο (“screening”) όλων των ατόμων που εισέρχονται παράτυπα στην ΕΕ και την επιτάχυνση των διαδικασιών ασύλου μέσω ταχείας αξιολόγησης με αυστηρά χρονοδιαγράμματα.

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι το νέο Σύμφωνο προσφέρει μια πιο αυστηρή αλλά λειτουργική ευρωπαϊκή απάντηση στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, εστιάζοντας στον έλεγχο των συνόρων, στην ταχεία καταγραφή και στις επιστροφές. Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, έχει δηλώσει ότι αυτό το πλαίσιο είναι «ένα αναγκαίο εργαλείο προστασίας των ευρωπαϊκών συνόρων», τονίζοντας την ανάγκη διαχωρισμού μεταξύ προσφύγων και παράνομων μεταναστών καθώς επίσης την ενίσχυση της διαδικασίας επιστροφής όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.

Ο κ. Πλεύρης έστειλε ένα ιδιαίτερα αυστηρό μήνυμα σχετικά με τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών προειδοποιώντας ότι αν συνεχιστεί η πίεση στα σύνορα, η κυβέρνηση είναι έτοιμη να εφαρμόσει ακόμη πιο σκληρά μέτρα. Κατά τη διάρκεια ομιλίας του στη Βουλή σχετικά με τις πρόσφατες αφίξεις στην Κρήτη — όπου καταγράφηκαν περίπου 600 νέοι μετανάστες σε μία μόνο ημέρα — ανέφερε ότι «αν αυτή η κατάσταση γίνει κανόνας αντί εξαίρεσης θα λάβουμε πολύ σκληρές αποφάσεις».

Σημείωσε επίσης ότι «δεν θα επιτρέψουμε να επαναληφθεί όσα συνέβησαν το 2015 όταν πέρασαν πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι». Ο υπουργός συνέδεσε άμεσα αυτή την πολιτική με την πλήρη εφαρμογή του νέου Συμφώνου από τις 12 Ιουνίου λέγοντας πως οι αιτούντες άσυλο που έχουν πιθανότητες να λάβουν προστασία θα μεταφέρονται σε ανοιχτές δομές ενώ οι υπόλοιποι θα παραμένουν υπό κράτηση σε κλειστά κέντρα μέχρι να εξεταστεί η αίτησή τους εντός 12 εβδομάδων.

Υποχρεωτικός Προέλεγχος στα Σύνορα

Το πρώτο σημαντικό στοιχείο του νέου Συμφώνου αφορά τον υποχρεωτικό προέλεγχο όλων όσοι εισέρχονται παράτυπα πριν ακόμα θεωρηθούν κανονικοί κάτοικοι της ΕΕ. Σε αυτό το στάδιο περιλαμβάνεται εξακρίβωση ταυτότητας, λήψη βιομετρικών δεδομένων καθώς επίσης υγειονομικός έλεγχος.

Kεντρικό σημείο αποτελεί ο εκτεταμένος μηχανισμός Eurodac που επιτρέπει μεγαλύτερη συλλογή βιομετρικών στοιχείων καθώς και καλύτερη παρακολούθηση κινήσεων εντός της ΕΕ. Ο Διοικητής της Ελληνικής Υπηρεσίας Ασύλου Μάριος Καλέας δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πως σήμερα η Ελλάδα βρίσκεται σε καλύτερη θέση συγκριτικά με προηγούμενες χρονιές.

Ταχεία Διαδικασία Ασύλου

Το δεύτερο κρίσιμο κομμάτι του Συμφώνου επικεντρώνεται στην επιτάχυνση των διαδικασιών ασύλου ώστε να περιοριστούν οι πολυετείς εκκρεμότητες που χαρακτήριζαν παλαιότερα το ευρωπαϊκό σύστημα. Το νέο πλαίσιο προβλέπει συνοριακές διαδικασίες γρήγορης αξιολόγησης καθώς επίσης γρηγορότερες απορρίψεις αιτήσεων που θεωρούνται προδήλως αβάσιμες.

“Η φιλοσοφία του νέου συστήματος είναι ότι η αβεβαιότητα δεν ωφελεί κανέναν.”

Aνησυχίες για Τυποποιημένες Απορρίψεις

The new Pact has already sparked intense discussions at the European level with human rights organizations and legal entities expressing concerns that time pressure may lead to hasty or “standardized” rejections of asylum applications.

Nέα Μορφή Eurodac & Βιομετρικά Δεδομένα

Simportant changes are also brought by the new form of Eurodac which will serve as the main European mechanism for recording and monitoring arrivals…

Pie Pressure on Frontline Countries

The question remains whether there will be a real redistribution of burdens among member states…