Η Προσωρινή Εργασία στην Ευρώπη: Μια Μόνιμη Κατάσταση
Φαίνεται παράδοξο, αλλά για πολλούς εργαζομένους σε διάφορες χώρες της Ευρώπης, η προσωρινή εργασία έχει γίνει μια μόνιμη πραγματικότητα. Σύμφωνα με στοιχεία από το Eurofound, το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας, περίπου ένας στους έντεκα εργαζόμενους στην ΕΕ βρίσκεται σε κατάσταση INE — που σημαίνει «υποχρεωτική μη τυπική απασχόληση».
Όταν κάποιος είναι σε κατάσταση INE, αυτό σημαίνει ότι συνεχώς μετακινείται από μία θέση μερικής απασχόλησης ή ορισμένου χρόνου σε άλλη χωρίς να μπορεί να βρει σταθερές εναλλακτικές λύσεις όπως μια μόνιμη σύμβαση πλήρους απασχόλησης. Το Eurofound αναφέρει ότι ο πραγματικός αριθμός των ατόμων που βρίσκονται σε αυτή την κατάσταση μπορεί να είναι ακόμα μεγαλύτερος από τον έναν στους έντεκα, με τους νέους εργαζόμενους να πλήττονται ιδιαίτερα.
Διαφορετικές Ομάδες Χωρών στην Ευρώπη
Η Ευρώπη φαίνεται να διαχωρίζεται σε τρεις κύριες κατηγορίες όσον αφορά την INE. Οι χώρες της Μεσογείου έχουν τις πιο ασταθείς αγορές εργασίας, εκτός από τη Φινλανδία. Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται η Ιταλία, όπου σχεδόν ένας στους πέντε εργαζομένους είναι αναγκασμένος να εργάζεται υπό προσωρινές ή μερικής απασχόλησης συμβάσεις και έχει σημειώσει τη μεγαλύτερη αύξηση αυτού του τύπου εργασίας στην ΕΕ από το 2006 (+6%).
Ακολουθεί η Ισπανία με ποσοστό 17% INE και οι Κύπρος, Πορτογαλία και Ελλάδα επίσης πάνω από το 12%. Αντίθετα, οι χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης που εντάχθηκαν πρόσφατα στην ΕΕ καταγράφουν τα χαμηλότερα ποσοστά. Υπάρχει επίσης μια ομάδα πιο ανεπτυγμένων χωρών — όπως η Αυστρία, Γερμανία, Δανία και Ολλανδία — όπου τα ποσοστά κυμαίνονται μεταξύ 4% και 5%.
Προφίλ του Τυπικού Εργαζόμενου σε INE
Σύμφωνα με το Eurofound, οι άνθρωποι που βρίσκονται σε ασταθείς θέσεις εργασίας είναι «δυσανάλογα συγκεντρωμένοι μεταξύ των εργατών χαμηλής εκπαίδευσης». Σε ευρωπαϊκό επίπεδο παρατηρείται ελάχιστη μεταβολή στον μέσο όρο τα τελευταία είκοσι χρόνια: μειώθηκε από 11% το 2006 στο περίπου 9% το 2024 μετά την κορύφωση στο 13% το 2015.
Οι γυναίκες επηρεάζονται περισσότερο συγκριτικά με τους άνδρες· τα μεγαλύτερα χάσματα φύλου παρατηρούνται στη Γαλλία και τη Γερμανία ενώ τα μικρότερα στο Ηνωμένο Βασίλειο καθώς και στις Πολωνία και Λιθουανία.Το eurofound αποδίδει αυτή τη διαφορά στη «άμεση διάκριση στην αγορά εργασίας», εξηγώντας ότι κάποιες προσωρινές συμβάσεις χρησιμοποιούνται ως «μέσα αξιολόγησης» για υπαλλήλους των οποίων η δέσμευση θεωρείται επισφαλής λόγω οικογενειακών υποχρεώσεων.
Pολωνία & Ισπανία: Αντιμετώπιση της Αβεβαιότητας στον Τομέα της Εργασίας
Pολωνία και Ισπανία έχουν δύο κοινά χαρακτηριστικά: ανήκουν στις πιο γρήγορα αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ευρώπης ενώ εφαρμόζουν μέτρα για την ενίσχυση σταθερότητας στη αγορά εργασίας.Η Πολωνία παρουσίασε τη μεγαλύτερη πτώση θέσεων INE κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες — μειώθηκε σχεδόν στο μισό (22%) φτάνοντας μόλις στο 7% μέχρι το 2024.
Aυτό επιτεύχθηκε μέσω αλλαγών στον εργατικό νόμο που περιορίζουν τις προσωρινές συμβάσεις ενώ αυξάνουν τους φόρους τους καθιστώντας τις λιγότερο ελκυστικές για τους εργοδότες. Από την άλλη πλευρά η Ισπανía αντιμετωπίσει αυτό το ζήτημα εισάγοντας μια νέα μορφή σύμβασης για εποχικούς ή περιστασιακούς υπαλλήλους γνωστή ως fijo discontinuo—μια κυκλική σύμβαση που ανανεώνεται κάθε χρόνο χωρίς ημερομηνίες λήξης.
Mερική Απασχόληση: Δημοφιλή Σχήματα Eργασίας
Tέλος υπάρχουν χώρες όπου οι συμβάσεις INE—ιδιαίτερα αυτές της μερικής απασχόλησης—είναι συνειδητή επιλογή των ίδιων των εργαζομένων.
Στην Ολλανδía σχεδόν οι μισοί (45%) επιλέγουν οικειοθελώς αυτή τη μορφή αντί μιας πλήρους απασχολήσεως.
Ανάλογη τάση παρατηρείται κι στο Βέλγιο όπου ένα ποσοστό γύρω στο25%, προκύπτει μετά την εφαρμογή ενός συστήματος πιστώσεων χρόνου ώστε να διευκολυνθούν οι ισορροπίές ανάμεσα καριέρα κι οικογένεια σύμφωνα με έρευνα του Καθολικού Πανεπιστημίου Λουβέν.
Το Eurofound προσθέτει πως η επιλογή αυτής της μορφής δουλειας μπορεί ν’αναβαθμίσει σημαντικά τον τρόπο ζωής καθώς διευκολύνει άτομα που έχουν μεγάλες ευθύνες φροντίδας.»