Νέες Στρατηγικές για Νησιά και Παράκτιες Κοινότητες στην ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε δύο καινοτόμες στρατηγικές που στοχεύουν στην ενίσχυση των νησιών και των παράκτιων κοινοτήτων της Ευρώπης, επιδιώκοντας μια πιο συντονισμένη προσέγγιση για περιοχές με ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν,περίπου 17 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ διαμένουν σε πάνω από 4.000 νησιά, ενώ σχεδόν 95 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε παράκτιες περιοχές που εκτείνονται σε περίπου 70.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής σε 22 κράτη μέλη.

Οι περιοχές αυτές αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις όπως η γεωγραφική απομόνωση,το υψηλό κόστος μεταφορών,η κλιματική αλλαγή καθώς και οι πιέσεις στον τουρισμό. Επιπλέον,η δημογραφική γήρανση και η περιορισμένη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες είναι ζητήματα που χρήζουν άμεσης προσοχής.

Στρατηγική για Νησιά

Η νέα στρατηγική επικεντρώνεται στη συμπερίληψη των αναγκών των νησιών στις ευρωπαϊκές πολιτικές μέσω τεσσάρων κύριων αξόνων: οικονομική ανάπτυξη και καινοτομία,ενεργειακή ασφάλεια με έμφαση στην κλιματική ανθεκτικότητα,κοινωνική συνοχή καθώς επίσης δημογραφική σταθερότητα. Η στρατηγική περιλαμβάνει επίσης την ασφάλεια απέναντι σε κρίσεις.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη στήριξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας καθώς και στη βελτίωση της συνδεσιμότητας μεταξύ των νήσων και της ηπειρωτικής χώρας ώστε να μειωθούν οι ανισότητες.

Στρατηγική για Παράκτιες Κοινότητες

Aντίστοιχα, η στρατηγική που αφορά τις παράκτιες κοινότητες εστιάζει στη δημιουργία μιας βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας ενώ ενισχύει την ανθεκτικότητα απέναντι στις κλιματικές προοπτικές. Σκοπός είναι να δημιουργηθούν ζωντανές κοινωνίες που θα είναι ανοιχτές προς όλους.

Nέοι τομείς οικονομικής δραστηριότητας όπως ο βιώσιμος τουρισμός αλλά κι άλλοι τομείς όπως η θαλάσσια βιοοικονομία αναμένεται να αποτελέσουν τον πυρήνα αυτής της ευρωπαϊκής στρατηγικής.

Kοινωνικές Προβληματισμοί

Mεγάλη έμφαση δίνεται στις κοινωνικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν πολλές από αυτές τις περιοχές. Συχνά παρατηρείται έλλειψη οικονομικά προσιτής στέγασης καθώς επίσης περιορισμένες ευκαιρίες απασχόλησης οδηγώντας τους νέους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους προς μεγαλύτερες πόλεις ή στο εξωτερικό.

Οικονομικά Δεδομένα

Sτην οικονομία παρατηρούνται σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα διάφορα κράτη μέλη: χώρες όπως η Ιρλανδία ή η Μάλτα έχουν κατά κεφαλήν ΑΕΠ πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο (221% & 112% αντίστοιχα), ενώ άλλα περισσότερα απομονωμένα νησιά βρίσκονται κοντά στο 70% του μέσου όρου ανάπτυξης της ΕΕ.

Kόστος Ζωής & Δημόσιες Δαπάνες

Tο «κόστος νήσου» περιλαμβάνει πρόσθετα βάρη λόγω γεωγραφικών παραγόντων: οι μεταφορές μπορεί να κοστίζουν έως τρεις φορές περισσότερο συγκριτικά με την υπόλοιπη Ευρώπη ενώ οι δημόσιες δαπάνες ανά κάτοικο μπορεί να φτάσουν μέχρι το +50%. Οι τιμές κατοικιών συχνά ξεπερνούν κατά πολύ τα επίπεδα άλλων χωρών.

Xρηματοδότηση & Πολιτική Υποστήριξη

Aν παρόλο που οι νέοι σχεδιασμοί δεν συνοδεύονται από ειδικό χρηματοδοτικό ταμείο αλλά βασίζονται στους υπάρχοντες πόρους όπως το Ταμείο Συνοχής ή εθνικά σχέδια κρατών-μελών , ο Αντιπρόεδρος Ραφαέλε Φίτο δήλωσε ότι προβλέπονται γύρω στα €12.5 δις ευρώ για τη στήριξη αυτών των κοινοτήτων μέσα στο τρέχον Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (2021-2027).

Pράσινη Μετάβαση & Ανάπτυξη Υποδομών

Tο θέμα της πράσινης μετάβασης έχει γίνει επίκαιρο όσο ποτέ άλλοτε σύμφωνα με τον Επίτροπο Αλιείας Κώστα Κάδη . Η Επιτροπή σκοπεύει να εξετάσει τη συνδετικότητα αλλά κι άλλα ζητήματα ζωής στις νήσους κατά τις επόμενες νομοθετικές διαδικασίες σχετικά με δικαιώματα εκπομπών CO₂ .