Μια Νέα Εποχή για τα Ευρωπαϊκά Νησιά και τις Παράκτιες Κοινότητες

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για τα νησιά της Ευρώπης και τις παράκτιες περιοχές, παρουσιάζοντας δύο εξειδικευμένες στρατηγικές που στοχεύουν στην επίλυση των διαρκών προκλήσεων που σχετίζονται με τη νησιωτικότητα. Αυτές οι πρωτοβουλίες αποσκοπούν στην ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής ανθεκτικότητας των περιοχών αυτών. Οι στρατηγικές αυτές αφορούν πάνω από 17 εκατομμύρια κατοίκους σε περισσότερα από 4.000 κατοικημένα νησιά σε 16 κράτη-μέλη, καθώς επίσης και τους 95 εκατομμύρια πολίτες που ζουν στις παράκτιες ζώνες της ΕΕ.

Τι αλλάζει;

Η νέα στρατηγική δεν προσφέρει άμεσα επιδοτήσεις ή αυτόματες παροχές στους κατοίκους των νήσων, αλλά δημιουργεί ένα νέο πολιτικό πλαίσιο που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον σχεδιασμό ευρωπαϊκών πολιτικών και την κατανομή πόρων στα επόμενα χρόνια. Η πιο σημαντική εξέλιξη είναι η αναγνώριση από την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι τα νησιά αντιμετωπίζουν μόνιμα προβλήματα που απαιτούν ειδική μεταχείριση.

Για χώρες με έντονο χαρακτήρα νήσου όπως η Ελλάδα, αυτή η στρατηγική αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς θέτει το θεμέλιο για πιο στοχευμένες ευρωπαϊκές πολιτικές και χρηματοδοτήσεις που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα, τη συνοχή της κοινωνίας και την ανθεκτικότητα των περιοχών αυτών στο μέλλον.

Μέτρα για τα Νησιά

Kεντρικό σημείο της στρατηγικής είναι η αντιμετώπιση ζητημάτων γεωγραφικής απομόνωσης, η βελτίωση του συστήματος μεταφορών και συνδεσιμότητας, η ενεργειακή ασφάλεια καθώς επίσης η υποστήριξη τοπικών οικονομιών μέσω βιώσιμου τουρισμού.Επιπλέον, προγραμματίζονται δράσεις κατά της δημογραφικής συρρίκνωσης που πλήττει πολλές από αυτές τις περιοχές.

Η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι οι κάτοικοι των ευρωπαϊκών νήσων αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος μεταφοράς, περιορισμένη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες όπως υγειονομική περίθαλψη ή εκπαίδευση κι εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα. Ακόμη παρατηρείται αυξημένη ευαλωτότητα στις επιπτώσεις κλιματικής αλλαγής καθώς επίσης δυσκολίες στη διατήρηση του πληθυσμού τους.

Στρατηγική για Παράκτιες Κοινότητες

Aπό την άλλη πλευρά, η στρατηγική για τις παράκτιες κοινότητες επικεντρώνεται στην ανάπτυξη μιας ισχυρής «γαλάζιας οικονομίας», προάγοντας δραστηριότητες όπως θαλάσσια βιοοικονομία κι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στη θάλασσα μαζί με τον αλιευτικό τουρισμό. Περιλαμβάνει δράσεις προστασίας ακτών απέναντι στις συνέπειες κλιματικής κρίσης κι θαλάσσιας μόλυνσης.

I ποιότητα ζωής των κατοίκων αποτελεί επίσης προτεραιότητα με παρεμβάσεις στον τομέα στέγασης, δημόσιων υπηρεσιών κι υγειονομικής περίθαλψης ώστε να αποφευχθεί η εγκατάλειψη μικρών νήσων ή παράκτητων κοινοτήτων από νέους ανθρώπους.

Tέλος, καλούνται όλα τα κράτη-μέλη να ενσωματώσουν ειδικές πολιτικές προς όφελος των νήσων και παράκτιων κοινοτήτων στα εθνικά τους σχέδια ανάπτυξης αξιοποιώντας διαθέσιμους πόρους της ΕΕ ενώ επενδύουν σε έργα υποδομών κι βιώσιμη ανάπτυξη.