Ο ρόλος του Ομάν στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, το σουλτανάτο του Ομάν υπηρέτησε ως ο κύριος μεσολαβητής στις συνομιλίες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, μέχρι που η κατάσταση άλλαξε δραματικά. Κατά τις τελευταίες διαπραγματεύσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ απομάκρυνε το Ομάν από τη διαδικασία, εκφράζοντας ανησυχία για την υπερβολική εγγύτητα της χώρας με την Τεχεράνη. Το Ομάν είναι γνωστό ως «η Ελβετία της Μέσης Ανατολής» λόγω της ουδετερότητάς του και έχει υποστηρίξει τη συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα που επιτεύχθηκε το 2015, από την οποία οι ΗΠΑ αποχώρησαν τρία χρόνια αργότερα.

Όταν ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε μια συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, παρέλειψε να αναφέρει το σουλτανάτο ανάμεσα στις χώρες που συμμετείχαν στη διαδικασία. «Το μοντέλο του Ομάν βασίζεται πάντα στην τριγωνοποίηση», δήλωσε ο Χισάμ Χέλγκερ από το Royal United Services Institute στο Λονδίνο. «Αυτό που έχει αλλάξει είναι η ανοχή» της αμερικανικής κυβέρνησης απέναντι σε έναν συνομιλητή που δεν δίστασε να καταδικάσει τις επιθέσεις στο έδαφός του.

Η πολιτική ουδετερότητας του Ομάν

Το σουλτανάτο έχει υιοθετήσει μια στρατηγική ουδετερότητας που του επέτρεψε να αναλάβει τον ρόλο ενός αξιόπιστου μεσολαβητή σε πολλές συγκρούσεις κατά τη διάρκεια των χρόνων. Ήταν η πρώτη χώρα στον Κόλπο που φιλοξένησε έναν Ισραηλινό ηγέτη το 1994 και διοργάνωσε επίσης συνομιλίες μεταξύ των Υεμενιτών ανταρτών Χούθι και της Σαουδικής Αραβίας.

Μετά τον σημαντικό ρόλο στην πυρηνική συμφωνία του Ιράν το 2015, συνέχισε να λειτουργεί ως διαμεσολαβητής σε διάφορες συζητήσεις υπό την προεδρία Τραμπ. Ωστόσο, αυτές οι προσπάθειες συχνά εμποδίστηκαν από αμερικανικές επιθέσεις κατά της Ιρανικής Δημοκρατίας.

Η αντίδραση των ΗΠΑ

Στην αρχή αυτής της εβδομάδας, ανώτατος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν «απομακρύνει» το Ομάν από τις διαδικασίες λόγω υποψιών περί διπροσωπίας εκ μέρους τους. Μάλιστα είχε απειλήσει ότι θα «καταστρέψει» τη χώρα εφόσον προσπαθούσε να συνεργαστεί με τους Ιρανές σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ.

“Δεν πιστεύω ότι το Ομάν πήρε θέση υπέρ κάποιας πλευράς”, ανέφερε ο Άλαν Έιρ πρώην διπλωμάτης συμμετέχοντας στις σχετικές διαβουλεύσεις για τη συμφωνία πυρηνικού προγράμματός τους. Παρά τις εντάσεις αυτές μπορεί τελικά να προστατευθεί από πιθανές αντιποίνες εκ μέρους των Ιρανών καθώς ήταν μία από τις λιγότερο πληγέντες χώρες κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου.

Στρατηγικές θέσεις και μέλλον

The ports of Sohar and Duqm are considered strategic locations as Gulf countries seek alternatives to the Strait of Hormuz for maritime navigation and trade routes in the region.