Η Οικονομική Κρίση και οι Νέοι Επιστήμονες
Η τρέχουσα οικονομική κατάσταση της χώρας μας έχει σημαντικές συνέπειες για τους νέους επιστήμονες, οι οποίοι ελπίζουν σε υποτροφίες που θα τους επιτρέψουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε ανώτερο επίπεδο. Σήμερα, ο προϋπολογισμός του Ιδρύματος έχει περιοριστεί στα 3,5 εκατομμύρια ευρώ, από περίπου 21,5 εκατομμύρια ευρώ πριν την οικονομική κρίση. Το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων πόρων κατευθύνεται στην κάλυψη λειτουργικών εξόδων.
Από το 1951 μέχρι σήμερα,το ΙΚΥ λειτουργεί ως Εθνικός Φορέας Υποτροφιών και παρέχει υποτροφίες που ενισχύουν την ελληνική επιστημονική κοινότητα. Σε προπτυχιακό επίπεδο, το ΙΚΥ προσφέρει υποτροφίες σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Οι συγκεκριμένες υποτροφίες χρηματοδοτούνται εν μέρει από το ΕΣΠΑ 2021-2027 και στοχεύουν στην ενίσχυση της έγκαιρης ολοκλήρωσης των σπουδών φοιτητών με χαμηλά εισοδήματα καθώς και στη διασφάλιση ίσων ευκαιριών στην Ανώτατη Εκπαίδευση για όσους ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες.
Όσον αφορά τις μεταπτυχιακές σπουδές, το ΙΚΥ υλοποιεί διάφορα καινοτόμα προγράμματα μέσω του τακτικού του προϋπολογισμού αλλά και μέσω συνεργασιών με ιδιωτικούς φορείς για σπουδές τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Ωστόσο, η πρόεδρος του ΙΚΥ Βάσω Κιντή δήλωσε ότι υπάρχει αδυναμία σχεδιασμού νέων προγραμμάτων υποτροφιών για μεταδιδακτορικές έρευνες ή σπουδές στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια συνάντησης με εκπροσώπους του Συλλόγου ΔΕΠ Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Ο Σύλλογος ΔΕΠ αναφέρει ότι η σταθερή χρηματοδότηση έχει οδηγήσει στη σχετική αποκλειστικότητα των εσωτερικών υποτροφιών μέσω ΕΣΠΑ με τα προβλήματα που αυτό συνεπάγεται (όπως γραφειοκρατία κλπ.). Η κυρία Κιντή σημείωσε ότι αναμένεται να δημοσιευθεί ένα καθυστερημένο πρόγραμμα 310 εσωτερικών υποτροφιών για διδακτορικά που ξεκίνησαν μεταξύ 2021-2024. Στα επόμενα χρόνια θα ακολουθήσουν άλλες 300 υποτροφίες για διδακτορικά που θα αρχίσουν από το 2025 έως το 2030 όταν λήγει η παράταση του ΕΣΠΑ.
Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις σχετικά με τη χρηματοδότηση μεταδιδακτόρων ερευνητών ή εξωτερικών υποτροφιών δεν υπάρχει καμία δράση προς αυτήν την κατεύθυνση. Επιπλέον ανέφερε ότι έχει στραφεί στη αναζήτηση πόρων από ιδιώτες κι όπως είπε «έχει εξασφαλίσει τη χορηγία μίας (1) υποτροφίας από την “Ένωση Ιδιοκτητών Σουπερμάρκετ».
Θέσεις Συλλόγου ΔΕΠ
Οι εκπρόσωποι του Συλλόγου ΔΕΠ Πανεπιστημίου Αιγαίου χαρακτήρισαν «απαράδεκτη» την τρέχουσα πολιτική χρηματοδότησης της έρευνας μέσω αποσπασματικών προγραμμάτων ΕΣΠΑ τονίζοντας πως η απουσία σταθερού κρατικού funding συμβάλλει στο φαινόμενο της φυγής εγκεφάλων (brain drain). Οι νέοι ερευνητές αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω της έλλειψης διαθέσιμων προγραμμάτων ενώ οι διαδικασίες του ΕΣΠΑ προσθέτουν γραφειοκρατικά εμπόδια.
Aιτήματα Συλλόγου ΔΕΠ
- Άμεσο άνοιγμα επαρκούς αριθμού υποτροφιών σε όλα τα επιστημονικά πεδία με κρατική χρηματοδότηση από τον τακτικό προϋπολογισμό του ΙΚΥ.
- Aυξημένη κρατική χρηματοδότηση προς το Ίδρυμα.
- Δημιουργία επιδοτούμενων θέσεων εργασίας που να καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες διαβίωσης μαζί με ασφαλιστική κάλυψη.
- Eιδικές μέριμνες για περιφερειακά πανεπιστήμια καθώς επίσης θεσμοθέτηση μεταδιδακτορικών επιχορηγήσεων καθώς και επιχορηγήσεων για σπουδές στο εξωτερικό.
The Σύλλογος ΔΕΠ Πανεπιστημίου Αιγαίου καλεί την πολιτική ηγεσία να εγκρίνει άμεσα τις 310 υπότροφιες διδακτορικού επιπέδου της περιόδου 2021-2024 ως ένα πρώτο αλλά απαραίτητο βήμα συνοδευόμενο από ουσιαστική αύξηση στον προϋπολογισμό του ΙΚΥ.