Δυσκολίες στην Επιλογή Σπουδών: Μια Πρόκληση για τους Υποψηφίους

Οι υποψήφιοι βρίσκονται σε μια από τις πιο απαιτητικές φάσεις των πανελλαδικών εξετάσεων, καθώς έχουν λάβει τους βαθμούς τους και τώρα καλούνται να αποφασίσουν ποια κατεύθυνση θα ακολουθήσουν στο Μηχανογραφικό δελτίο. Πολλά παιδιά συχνά εκφράζουν την αβεβαιότητά τους λέγοντας «δεν ξέρω τι θέλω να σπουδάσω». Αυτή η απάντηση είναι ίσως η λιγότερο επιθυμητή για γονείς που βλέπουν τα παιδιά τους να αποδίδουν εξαιρετικά με βαθμούς 18 και 19.

Ακόμα και οι μαθητές με υψηλές επιδόσεις, οι οποίοι δείχνουν συνέπεια και έχουν μεγάλες δυνατότητες, δυσκολεύονται να απαντήσουν σε μια φαινομενικά απλή ερώτηση: «Ποιες είναι οι φιλοδοξίες σου για το μέλλον;». Όπως τονίζει η κυρία Βασιλική Κουτρούμπα,Σύμβουλος Σταδιοδρομίας,η σχολική επιτυχία δεν συνδέεται πάντα με την επαγγελματική κατεύθυνση. Ένας μαθητής μπορεί να διαπρέπει σε πολλά μαθήματα χωρίς όμως να έχει ανακαλύψει τι πραγματικά τον ενθουσιάζει.

Συχνά συμβαίνει ότι οι μαθητές αυτοί έχουν μάθει να πετυχαίνουν στόχους που θέτουν άλλοι γι’ αυτούς, χωρίς ποτέ να αφιερώσουν χρόνο στο να αναρωτηθούν ποιοι είναι οι δικοί τους στόχοι. Αυτό οδηγεί στο λεγόμενο «σύνδρομο του καλού μαθητή», όπου οι υψηλές επιδόσεις δεν συνοδεύονται απαραίτητα από σαφή κίνητρα ή αυτογνωσία.

Από νεαρή ηλικία,τα καλά αποτελέσματα προσφέρουν στους μαθητές θετική ανατροφοδότηση. Οι βαθμοί γίνονται πηγή αυτοεκτίμησης και συνεχούς ανταμοιβής από σημαντικούς ανθρώπους γύρω τους. Ωστόσο, πολλοί αρχίζουν σταδιακά να συνδέουν την αξία τους αποκλειστικά με την επιτυχία στις εξετάσεις.Έτσι όταν έρχεται η ώρα της επιλογής σχολής ή επαγγελματικής κατεύθυνσης, το ερώτημα μετατρέπεται από «τι μου αρέσει;» σε «πού μπορώ εγώ καλύτερα;». Αυτή είναι μια κρίσιμη στιγμή γεμάτη προκλήσεις.

Επιπλέον παρατηρούμε ότι πολλοί εξαιρετικοί μαθητές δυσκολεύονται στην διάκριση των προσωπικών στόχων από τις προσδοκίες του περιβάλλοντός τους. Συχνά ακούμε δηλώσεις όπως «Αφού μπορώ Ιατρική γιατί όχι;» ή «Οι καθηγητές μου λένε ότι θα ήταν κρίμα αν δεν δηλώσω Νομική». Σε αυτές τις περιπτώσεις φαίνεται πως η επιλογή βασίζεται περισσότερο στην εξωτερική πίεση παρά στις εσωτερικές επιθυμίες.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό που παρατηρείται είναι ο φόβος της αποτυχίας. Οι μαθητές που έχουν συνηθίσει στη νίκη δυσκολεύονται πολύ με την ιδέα ότι μια επιλογή μπορεί ενδεχομένως να μην αποδειχθεί σωστή. Αναζητούν τη μία τέλεια λύση που θα διασφαλίσει τόσο επαγγελματική καταξίωση όσο και προσωπική ευχαρίστηση – ωστόσο τέτοιες εγγυήσεις δεν υπάρχουν στον κόσμο των σπουδών.

Γι’ αυτό κατά τη διάρκεια των συνεδριών συμβουλευτικής προσπαθούμε ενεργά να αλλάξουμε τη συζήτηση από το “πού μπορείς εσύ” στο “ποιος θέλεις πραγματικά να γίνεις”. Οι βαθμολογίες αποτελούν ένα χρήσιμο εργαλείο αλλά δεν καθορίζουν τη ζωή μας πλήρως. Η διαδικασία επιλογής σπουδών πρέπει ν’ βασίζεται στην αυτογνωσία του κάθε νέου ανθρώπου καθώς επίσης στα ενδιαφέροντα και τις αξίες του.

this message is equally vital for parents as well: όταν ένα παιδί έχει υψηλές επιδόσεις είναι εύκολο ν’ επικεντρωθούν μόνο στις ευκαιρίες μπροστά του αλλά πρέπει επίσης ν’ υποστηρίξουμε την ανακάλυψη εκείνων των στοιχείων που το κινητοποιούν πραγματικά.
Η ερώτηση λοιπόν δεν περιορίζεται μόνο στο “σε ποια σχολή μπορείς”; Αλλά επεκτείνεται κιόλας στο “σε ποια σχολή θα μπορέσεις ν’ εξελιχθείς ως άτομο”;

Συμπέρασμα:
Οι καλοί μαθητές διαθέτουν πολλές δυνατότητες αλλά μεγαλύτερη πρόκληση αποτελεί όχι μόνο η επίτευξη καλών αποτελεσμάτων στις εξετάσεις αλλά κυρίως το πώς μπορούν ν’ ακούσουν τον εαυτό τους πίσω από τις προσδοκίες άλλων ανθρώπων.
Τελικά λοιπόν σημασία έχει όχι πόσο δύσκολο ή απαιτητικό θεωρείται ένα πρόγραμμα σπουδών αλλά πόσο νόημα έχει αυτή η διαδρομή για τον ίδιο τον υποψήφιο.