Νέα πρόταση της Ισπανίας για μόνιμο μηχανισμό κοινών ομολόγων στην ΕΕ
Μια καινοτόμος πρόταση που αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο Eurogroup της Πέμπτης προέρχεται από την Ισπανία.Η χώρα προτείνει τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού που θα επιτρέπει την κοινή έκδοση ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με δυνατότητα δανεισμού έως 850 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.Σύμφωνα με πληροφορίες του POLITICO, η ισπανική αυτή πρωτοβουλία περιλαμβάνεται σε έγγραφο που έχει διανεμηθεί στις χώρες μέλη και αναμένεται να παρουσιαστεί κατά τη διάρκεια της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης.
Η ιδέα του κοινού ευρωπαϊκού χρέους είναι ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα μεταξύ των κυβερνήσεων των κρατών-μελών. Το θέμα αυτό φέρνει σε αντίθεση τις χώρες του νότου, όπως η Γαλλία και η Ισπανία που ζητούν σημαντικές επενδύσεις, με το δημοσιονομικά αυστηρό μπλοκ του βορρά υπό την καθοδήγηση της Γερμανίας και των Κάτω Χωρών.
Για να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ των χωρών, η Ισπανία υποστηρίζει ότι η πρότασή της — βασισμένη στην παραδοχή ότι μια αύξηση στον δανεισμό θα μειώσει το κόστος αποπληρωμής τόκων — μπορεί να εξοικονομήσει έως 5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως αρχικά για τις χώρες μέσω χαμηλότερων πληρωμών τόκων και μέχρι 25 δισεκατομμύρια ευρώ μακροπρόθεσμα.
Η σκέψη είναι ότι οι υπερχρεωμένες χώρες θα μπορούσαν να επωφεληθούν από το χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης που προσφέρει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή,απελευθερώνοντας έτσι πόρους για εγχώριες ανάγκες.
Ο φόβος της Γερμανίας
Η ΕΕ ξεκίνησε το πρώτο κοινό πρόγραμμα χρέους το 2021 μετά από συμφωνίες για παροχή έως 750 δισεκατομμυρίων ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια λόγω της οικονομικής κρίσης που προκάλεσε η πανδημία COVID-19. Από την κρίση χρέους στη δεκαετία του 2010, οι γερμανικές αρχές έχουν σταθερά αντιταχθεί στα σχέδια μόνιμης έκδοσης ομολόγων εκ μέρους των κρατών-μελών αλλά επέτρεψαν προσωρινά μέτρα μετά τον COVID μόνο ως μια μοναδική ενέργεια.
Παρά τη υψηλή πιστοληπτική αξιολόγηση ΑΑΑ της Επιτροπής, τα κόστη χρηματοδότησης παραμένουν σχετικά υψηλά καθώς θεωρείται προσωρινός εκδότης στις αγορές ομολόγων.Με ισχυρές πιστοληπτικές αξιολογήσεις και χαμηλό δημόσιο χρέος, οι γερμανικές αρχές δεν έχουν κίνητρο να συμμετάσχουν στην ισπανική πρωτοβουλία καθώς μπορούν ήδη να αποκτήσουν κεφάλαια με καλύτερους όρους υπό τη δικιά τους σφραγίδα.
Για να πείσει τους επικριτές αυτούς, η Ισπανία έχει προτείνει έναν νέο χρηματοδοτικό μηχανισμό γνωστό ως «Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Κρατικών Ομολόγων» (ESF), μέσω του οποίου θα μπορεί η Επιτροπή να εκδίδει ομόλογα προς όφελος όλων των χωρών μέλους ώστε τα κεφάλαια αυτά να διοχετεύονται μέσω δανείων.
“Με τον χρόνο αναμένοντας αύξηση στη ρευστότητα θα μπορούσε τελικά το κόστος χρηματοδότησης στην ΕΕ να πλησιάσει ή ακόμα και κάτω από εκείνα της Γερμανίας,”, σημειώνει το έγγραφο υποστήριξης αυτής της πρότασης.
Aπό το 2028
Η Ισπανία επιθυμεί αυτός ο νέος μηχανισμός να τεθεί σε εφαρμογή μόλις ενεργοποιηθεί ο επόμενος επταετής προϋπολογισμός της Ένωσης το 2028 περιορίζοντας ωστόσο τη συμμετοχή μόνο στις χώρες που συμμορφώνονται με τους δημοσιονομικούς κανόνες. Αν όλες οι χώρες συμμετάσχουν μαζί με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM),τότε αυτός μπορεί δυνητικά ν’ ανέλθει στα 850 δις ευρώ ετησίως σύμφωνα με τις λεπτομέρειες στο έγγραφο.
Ωστόσο απαιτείται κρίσιμη συμμετοχή τόσο του Βερολίνου όσο και άλλης χώρας όπως είναι οι Κάτω Χώρες ώστε ν’ αποκτήσει οικονομική αξιοπιστία αυτή η πρωτοβουλία. Παρόλο που αυτή θα είναι εθελοντική διαδικασία όμως απαραίτητη θεωρείται κι εδώ πως πρέπει ν’ εμπλακούν πέντε μεγαλύτεροι εκδότες εντός ευρωζώνης — δηλαδή Γερμανία ,Γαλλία ,Ιταλία ,Ισπανία κι Κάτω Χώρες — ώστε ν’ εξελιχθεί σωστά αυτήν εδώ προσπάθεια σύμφωνα πάντα με τις λεπτομέρειες στο σχέδιο.