Η Οικονομία και οι Συντάξεις: Μια Εναλλακτική Προσέγγιση
Η κυβέρνηση δικαιολογεί την εντυπωσιακή υπεραπόδοση της οικονομίας,που εκφράζεται μέσω των μεγάλων πλεονασμάτων,με τη μείωση της φοροδιαφυγής και την ανάπτυξη. Ωστόσο, παραβλέπει σκόπιμα τις επιπτώσεις του φορολογικού «ξεφλουδίσματος».Αυτό συμβαίνει τόσο λόγω του ΦΠΑ, ο οποίος «υπεραποδίδει» εξαιτίας των αυξημένων τιμών στην αγορά, όσο και λόγω της μη προσαρμογής της φορολογικής κλίμακας στον πληθωρισμό. Έτσι, ακόμα και η πιο μικρή αύξηση στις αποδοχές οδηγεί σε μεγαλύτερη φορολογία ενώ το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα μειώνεται.
Ο ισοσκελισμένος προϋπολογισμός του ΕΦΚΑ αποδίδεται από την κυβέρνηση στον έλεγχο της εισφοροδιαφυγής καθώς και στην εφαρμογή ψηφιακής κάρτας εργασίας. Παράλληλα όμως παραλείπεται να αναφερθεί ότι οι αυξήσεις στις συντάξεις δεν καλύπτουν τον πληθωρισμό και ο ρόλος του νόμου Κατρούγκαλου είναι επίσης σημαντικός. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία από το Υπουργείο Εργασίας (σύστημα «Ήλιος»), οι νέες συντάξεις συνεχώς μειώνονται χρόνο με τον χρόνο. Ιδιαίτερα στον ιδιωτικό τομέα καταγράφονται οι μεγαλύτερες απώλειες στα εισοδήματα.
Όσον αφορά τις συντάξεις στο Δημόσιο σε σύγκριση με τον ιδιωτικό τομέα, η μέση νέα σύνταξη για τον Ιούνιο ήταν 537 ευρώ φέτος ενώ πέρυσι ήταν 589 ευρώ.Είναι αξιοσημείωτο ότι αυτή η πτωτική τάση παρατηρείται αποκλειστικά στον ιδιωτικό τομέα.
Στον ΕΦΚΑ, η μέση νέα σύνταξη ανήλθε σε 717 ευρώ τον περασμένο μήνα συγκριτικά με 760 ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα, σημειώνοντας μια πτώση σχεδόν 6%. Αντίθετα στο Δημόσιο,η μέση νέα σύνταξη (από όλες τις κατηγορίες) για τον Ιούνιο του 2026 ήταν 933 ευρώ,παρουσιάζοντας αύξηση κατά 2,57% σε σχέση με το προηγούμενο έτος (910 ευρώ). Αυτές οι πληροφορίες υποδεικνύουν ότι ο νόμος Κατρούγκαλου έχει επηρεάσει περισσότερο τους εργαζόμενους χωρίς σταθερή εργασία για πολλά χρόνια ενώ οι χαμηλές συντάξεις στον ιδιωτικό τομέα σχετίζονται επίσης με τις περιορισμένες εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών.
Επιπλέον υπάρχει έλλειψη κλιμάκωσης των ασφαλιστικών εισφορών ανάλογα με τα χρόνια εργασίας όπως ίσχυε παλαιότερα στο ΤΕΒΕ και ΟΑΕΕ μέχρι το 2016 κάτι που θα μπορούσε να είχε βελτιώσει τη κατάσταση των συντάξεων.
Παρά την πολιτική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στους ελεύθερους επαγγελματίες («Κίνημα της Γραβάτας» κ.ά.), εξαιτίας του τρόπου υπολογισμού των εισφορών βάσει κερδών καθώς και της προκαταβολής φόρου στο σύνολο τους κατά ποσοστό 100%, τελικά μέσω του ν.4670/2020 γνωστό ως νόμο Βρούτσης οι ελεύθεροι επαγγελματίες είδαν αρνητικές εξελίξεις στη συνταξιοδότηση τους. Δόθηκε στους ελεύθερους επαγγελματίες η δυνατότητα επιλογής χαμηλότερης ασφαλιστικής κατηγορίας αλλά αυτό είχε ως αποτέλεσμα να λαμβάνουν παροχές που φθάνουν έως τα 950 ευρώ μεικτά αντί υψηλότερων συντάξεων.
Μάλιστα ούτε η μέση καταβαλλόμενη σύνταξη δεν παρουσίασε βελτίωση σύμφωνα με τον πληθωρισμό: Τον Ιούνιο του 2026 η μέση σύνταξη γήρατος που δόθηκε από τον ΕΦΚΑ ανήλθε σε μόλις 977 ευρώ μεικτά σημειώνοντας αύξηση κατά μόλις 2,7% συγκριτικά με έναν χρόνο πριν όταν ανερχόταν στα επίπεδα των 951 ευρώ.