Η Πολιτική Μετανάστευσης στην Ευρώπη: Μια Νέα Εποχή

Η πρόσφατη μαζική είσοδος μεταναστών στη Θέουτα έχει αναβιώσει μνήμες από την προσφυγική κρίση του 2015, ενώ παράλληλα φανερώνει μια σημαντική πολιτική αλλαγή: η Ακροδεξιά, που κάποτε ήταν περιθωριακή, έχει πλέον επηρεάσει καθοριστικά τη γλώσσα και τις στρατηγικές της ευρωπαϊκής πολιτικής, καθιστώντας τον αυστηρό έλεγχο των συνόρων κεντρικό ζήτημα.

Η ξαφνική άφιξη δεκάδων χιλιάδων μεταναστών στη Θέουτα, την ισπανική περιοχή στη Βόρεια Αφρική, δημιούργησε σκηνές που θύμισαν την κρίση του 2015. Τότε περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες και μετανάστες από τη Μέση Ανατολή κατέφθασαν στις ελληνικές και ιταλικές ακτές. Αν και η τρέχουσα κατάσταση δεν είναι τόσο εκτενής όσο τότε, αποκαλύπτει πόσο βαθιά έχουν επηρεαστεί οι ευρωπαϊκές πολιτικές από τις εικόνες απώλειας ελέγχου στα σύνορα.

Μια βασική διαφορά σε σχέση με το παρελθόν είναι ότι τα ακροδεξιά κόμματα που το 2015 βρίσκονταν στο περιθώριο της πολιτικής σκηνής σήμερα συμμετέχουν σε κυβερνήσεις ή έχουν σοβαρές πιθανότητες να αποκτήσουν εξουσία. Η επιρροή τους δεν περιορίζεται μόνο στις δικές τους προτάσεις αλλά έχει αλλάξει συνολικά το πλαίσιο της δημόσιας συζήτησης γύρω από τη μετανάστευση.

Κεντρώοι ηγέτες προσπαθούν να αποτρέψουν την ενίσχυση των αντισυστημικών δυνάμεων υιοθετώντας όλο και πιο αυστηρή ρητορική και πολιτικές. Η φιλοσοφία της υποδοχής και αλληλεγγύης που κυριάρχησε το 2015 έχει αντικατασταθεί από μια προσέγγιση επικέντρωσης στην αποτροπή εισόδου μεταναστών καθώς και στην ταχεία επιστροφή όσων εισέρχονται παράτυπα.

Οι αντιδράσεις στη Θέουτα δείχνουν ότι η σκληρή γραμμή δεν ανήκει πια αποκλειστικά στην Ακροδεξιά. Η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν εφαρμόζει μία από τις πιο αυστηρές πολιτικές ασύλου στην Ευρώπη προτείνοντας ακόμα και προσωρινή αποβολή της Ισπανίας από τον χώρο Σένγκεν, παρόλο που οι περισσότεροι μετανάστες επέστρεψαν στο Μαρόκο μέσα σε λίγες ώρες.

Από την άλλη πλευρά, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι παρουσίασε αυτήν την κατάσταση ως ένδειξη ότι η ανεξέλεγκτη παράτυπη μετανάστευση αποτελεί σοβαρή απειλή για τη χώρα. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ζήτησε επίσης άμεση επιστροφή των μεταναστών στο Μαρόκο μετά τις παράτυπες αφίξεις τους.

Aυτό διαφοροποιείται σημαντικά σε σχέση με τη στάση της Άνγκελα Μέρκελ το 2015 όταν είχε δηλώσει «μπορούμε να τα καταφέρουμε» απέναντι στο κύμα προσφύγων από τη Συρία.Πολλοί εξ αυτών έχουν πλέον αποκτήσει ευρωπαϊκή υπηκοότητα ενσωματώνοντας στις κοινωνίες υποδοχής τους.

Οι σφιχτές πολιτικές είναι πλέον κοινός τόπος σε πολλές χώρες. Στη Σουηδία -που θεωρούνταν παραδοσιακά μία εκ των πιο ανοιχτών χωρών ως προς το άσυλο- οι κανόνες έχουν γίνει πιο αυστηροί ενώ οι θαλάσσοι έλεγχοι περιορίζουν δραματικά τις θαλάσσιες μεταναστευτικές ροές συγκριτικά με το παρελθόν.

Εικόνες Χαους

Aνεξαρτήτως του αριθμού των αφίξεων που μειώνονται συνεχώς, οι εικόνες στα σύνορα εξακολουθούν να ασκούν δυσανάλογη επιδρασή στον δημόσιο διάλογο. Οι μικρές βάρκες που φτάνουν στις βρετανικές ακτές ή ομάδες νέων ανθρώπων που επιχειρούν να περάσουν φράγματα δημιουργούν μια αίσθηση χάους ακόμη κι αν τα δεδομένα δείχνουν διαφορετική πραγματικότητα.

Aυτό εξηγεί γιατί τα αντιμεταναστευτικά κόμματα συνεχίζουν να κερδίζουν έδαφος ακόμα κι όταν ο αριθμός των μεταναστών μειώνεται δραματικά όπως συμβαίνει στη Βρετανία όπου οι διελεύσεις μέσω Μάγχης έχουν υποχωρήσει σημαντικά χωρίς ωστόσο αυτό να εμποδίσει τον Reform U.K., ο οποίος παρέμεινε ψηλά στις δημοσιογραφικές κατατάξεις για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Στρατηγικές Πολιτικής Επίδρασης

Sύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2025 παρατηρείται πτώση στη καθαρή μετανάστευση (διαφορά μεταξύ αφίξεων-αναχωρήσεων) στη Βρετανία ,Γερμανία ,και Ισπανία συγκριτικά μ’ ένα χρόνο νωρίτερα ενώ αντίθετα σημειώνεται αύξηση στη Γαλλία κι Ιταλία . Ωστόσο ,οι στατιστικοί δείκτες συχνά χάνουν βάρος μπροστά στους θορυβώδεις τίτλους ειδήσεων περί χάους στα μέσα ενημέρωσης .

Σήμερα ,η Ισπανία ξεχωρίζει ως μία εκ των ελάχιστων μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών όπου διατηρείται θετικό κλίμα απέναντι στους πρόσφυγες . Ο Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ επέτρεψε νωρίτερα μέσα στο έτος περισσότερους από ένα εκατομμύριο παράτυπους αιτούντες άδειας παραμονής . Αυτή η επιλογή δέχεται έντονες επικρίσεις μετά την κρίση του Θέατου καθώς ο ίδιος δήλωσε πως μπορεί να υπάρξει συνδυασμός υποδοχής μαζί μ’ έναν αποτελεσματικό έλεγχο συνόρων .

Ο ίδιος ανέφερε πως κατά την διάρκεια του χρόνου (2021-2025) περισσότερα άτομα εισέρχονται μέσω άλλων κρατικών οδών όπως αυτές μέσω Ελλάδας ή Δυτικών Βαλκανίων συγκριμένα απ’ ότι μέσω Ιβηρίας . Υπογράμμισε επίσης πως σχεδόν όλοι όσοι είχαν εισρεύσει εκεί είχαν ήδη επιστρέψει πίσω μέχρι πριν λίγα εικοσιτετράωρα λόγω συνεργασίας ανάμεσα στους δύο λαούς

Nέα Πολιτική Πραγματικότητα

H κρίσιμη στιγμή του ’15 άλλαξε βαθμιαία τον τρόπο σκέψης γύρω απ’την Ευρώπη : Το αντιμετωπιστικό κλίμα συνέβαλε αποφασιστικώς ώστε ν’επιτευχθεί Brexit ’16 αν κι εκείνη δεν είχε δεχθεί μεγάλο μέρος προσφυγής . Στην Γερμανία ,το Choice für Deutschland αύξησε αισθητά ποσοστά κατά ’17 αξιοποιώντας φόβους σχετικά μ’ ανεξέλεγκτους πληθυσμούς & διεκδικεί τώρα πρώτη θέση σε κρατιδιακές εκλογές ανατολικά

Στην Γαλλίας ,Μαρίν Λεπέν & Εθνικός συναγωνιστής χρησιμοποίησαν ζητήματα Μεταναστούντος ώστε ν’αγωνιστούν στον δεύτερον γύρον προεδρίας ‘17 ! H νέα κατάσταση λοιπόν παρέχει περαιτέρω πεδίο δράσης για Ακραίες θέσεις ζητούμενων μεγαλύτερης εποπτείας & κατηγορώντας νομιμοποιήσεις ως κινήσεις πρόκλησης νέας εισβολής !

Ανάλογα συμβαίνουν & στo Ηνωμένο Βασίλειο όπου Ναιγηελ Φάρρας & Reform U.K συνδέουν εξελίξεις Θεούτας προς βορεια γαλικά ύδατα! H επιμονή αυτού του κόμματός πάνω σ’ αυτό θέμα επηρεάζει επίσης Κέντρο κομματικού χώρου υιοθετούντες σφοδροτέρα γλώσσα χωρίς πάντα όμως αποτέλεσμα πείθει ψηφοφόρους περί πλήρους ελέγχου!

H αποτυχίες πρώην πρωθυπουργού ΚΙΡ ΣΤΆΡΜΕΡ αναφορικά μη δυνατότητας άνθηξης λόγω μειώσεις πληθυσμών ανέδειξαν προβλήματα! Παρόλη διάρκεια θητείας δυο χρόνων ποσοστά μειώθηκαν όμως ούτε λόγος έγινε περί αποτελεσματικού χειρισμού!

Tελευταίο συμπέρασμα :
The crisis in Ceuta shows that immigration has become a field where political perception often outweighs statistics; the far right no longer needs to impose its views alone: its influence has already shifted the balance of European politics towards stricter controls and greater emphasis on border security.