Δασικές Πυρκαγιές στην Ελλάδα: Αιτίες και Ευθύνες
Ένα αποκαλυπτικό άρθρο του Politico αναδεικνύει τις πραγματικές αιτίες πίσω από τις καταστροφικές δασικές πυρκαγιές που πλήττουν την Ελλάδα, εστιάζοντας στο παρωχημένο ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας. Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία από ελληνικές αρχές, το διεθνές μέσο ενημέρωσης επισημαίνει ότι οι βλάβες και οι σπινθήρες που προέρχονται από τα καλώδια ευθύνονται για το εντυπωσιακό 75% των καμένων εκτάσεων φέτος, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την καθυστέρηση της υπογειοποίησης και τις ευθύνες των αρμόδιων φορέων.
Αν και οι υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας αντιπροσωπεύουν ένα μικρό ποσοστό των περιστατικών πυρκαγιάς, οι φωτιές που προκαλούνται από αυτές συχνά ξεσπούν σε επικίνδυνες συνθήκες όπως ισχυρούς ανέμους ή περιόδους υψηλής ζήτησης ρεύματος, κυρίως σε απομακρυσμένες περιοχές που είναι επιρρεπείς στις φλόγες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη γρήγορη εξάπλωση τους με καταστροφικά αποτελέσματα.
Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, περίπου το 75% των καμένων εκτάσεων στην Ελλάδα φέτος σχετίζονται με το ηλεκτρικό δίκτυο. Δύο θανατηφόρες πυρκαγιές στα τέλη Ιουλίου —μία στη Δυτική Αττική και μία στην Κρήτη— συνδέθηκαν επίσης με αυτό το δίκτυο σύμφωνα με τα πρώτα ευρήματα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Οι συγκεκριμένες φωτιές κατέστρεψαν πάνω από 145.000 στρέμματα γης και κόστισαν τη ζωή σε τέσσερις ανθρώπους.
«Έξι στις 10 μεγάλες πυρκαγιές καθώς επίσης το 55% της καμένης έκτασης του 2025 προήλθαν από το ηλεκτρικό δίκτυο», δήλωσε ο Ηλίας Τζιρίτης, υπεύθυνος δράσεων για τις δασικές πυρκαγιές στο WWF Ελλάδας. «Στατιστικά μιλώντας, αν και η πλειονότητα των πυρκαγιών δεν ξεκινάει από αυτό το δίκτυο, είναι αυτές που προκαλούν τις πιο σοβαρές ζημιές».
Τα χαλαρά καλώδια που κρέμονται ή η βλάστηση που έρχονται σε επαφή μαζί τους μπορούν να δημιουργήσουν σπινθήρες. Ο κίνδυνος αυξάνεται δραματικά κατά τη διάρκεια ισχυρών ανέμων ή όταν υπάρχει μεγάλη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας λόγω πίεσης στις παλιωμένες υποδομές.
Το Ζήτημα της Υπογειοποίησης
Mεγάλο μέρος του δικτύου ηλεκτροδότησης στην Ελλάδα εγκαταστάθηκε πριν πολλές δεκαετίες κι εκτείνεται υπέργεια μέσα σε περιοχές υψηλού κινδύνου καθώς επίσης όλο και πιο ερημωμένα αγροτικά μέρη. Στη δεκαετία του ’60 η χώρα επέλεξε ένα εναέριο σύστημα ως οικονομικότερο τρόπο για την επέκταση του δικτύου ενώ η παρατεταμένη οικονομική κρίση μετά το 2009 περιόρισε περαιτέρω τις επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα.
“Εδώ κι αρκετό διάστημα έχουμε αναδείξει την ανάγκη άμεσων ενεργειών για τον εκμοντερνισμό του δικτύου”, τόνισε ο Χρήστος Καλογερόπουλος πρώην διοικητής της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού.
“Ζητούμε επιτακτικά να γίνει υπογειοποίηση”. Από την άλλη πλευρά ο ΔΕΔΔΗΕ αμφισβητεί τους ισχυρισμούς ότι αποτελεί κύρια αιτία των πυρκαγιών δηλώνοντας πως μόλις γύρω στο 1% των περιστατικών αποδόθηκε στο δίκτυό τους συγκριτικά με περίπου 3% στις ΗΠΑ.
Συλλήψεις & Έρευνες
Μετά την πρόσφατη φωτιά στην Κρήτη έγιναν συλλήψεις δύο στελεχών λειτουργίας του ΔΕΔΔΗΕ τα οποία αργότερα αφέθηκαν ελεύθερα ενώ στη Βοιωτία όπου μια άλλη φωτιά επεκτάθηκε στη Δυτική Αττική υπάρχουν υπόνοιες ότι σπινθήρες προήλθαν από ιδιωτικό αιολικό πάρκο.
“Η κυβέρνηση σκοπεύει να αυστηροποιήσει τους κανόνες γύρω από τα ιδιωτικά ενεργειακά έργα”, δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.
Νομικά Θέματα & Πολιτικές Αντιπαραθέσεις
Eνώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης επικαλούνται καθυστέρηση δράσεων σχετικά με τη συντήρηση του δικτύου αλλά κι απώλειας χρηματοδοτήσεων πρόληψης μέσω ευρωπαϊκών κονδυλίων.
“Δεν υπάρχει δημόσια αναγνώριση αυτού του προβλήματος”,σημείωσε ο κ. Τζιρίτης προσθέτοντας πως πρέπει να υπάρξει κυβερνητική παρέμβαση ώστε να ληφθούν λύσεις.
Μια τέτοια αναγνώριση μπορεί να έχει σημαντικές οικονομικές συνέπειες όπως δείχνει η περίπτωση εταιρειών κοινής ωφέλειας όπως η Pacific Gas & Electric (ΠΓ&Ε) στην Καλιφόρνια όπου αντιμετωπίστηκε πτώχευση λόγω καταστρεπτικών πυρκαιών εξαιτίας εξοπλισμού τους.