Καταγγελία της Κύπρου για το Παράνομο Μνημόνιο με την Τουρκία

Η μόνιμη αντιπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας στον ΟΗΕ, κυρία Μαρία Μιχαήλ, απέστειλε επιστολή προς τον οργανισμό, εκφράζοντας την αντίθεσή της στο παράνομο μνημόνιο που υπεγράφη μεταξύ της Τουρκίας και των κατεχόμενων περιοχών στην Κύπρο για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου. Στην επιστολή επισημαίνεται ότι η υλοποίηση αυτού του έργου από την Τουρκία γίνεται χωρίς τη συναίνεση της Κυβέρνησης και συνιστά «παραβίαση της κυριαρχίας» του κράτους.

«Η Τουρκία προσπαθεί να δημιουργήσει μια στρατηγική υποδομή που θα συνδέσει μόνιμα το κατεχόμενο τμήμα με την ηπειρωτική χώρα», αναφέρεται στην επιστολή. Η κυρία Μιχαήλ καλεί τον ΟΗΕ να στείλει σαφές μήνυμα στην Άγκυρα ώστε να συμμορφωθεί με τις διεθνείς υποχρεώσεις και να σεβαστεί τα δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Συγκεκριμένα, η επιστολή αναφέρει: «Κατ’ εντολήν του Υπουργείου μου, θέλω να εκφράσω τη διαμαρτυρία μας για την υπογραφή ενός παράνομου “μνημονίου συνεργασίας” στις 10 Ιουλίου 2026 μεταξύ Τουρκίας και των κατεχομένων περιοχών». Το εν λόγω μνημόνιο αφορά έναν διπλής κατεύθυνσης αγωγό φυσικού αερίου που θα συνδέει τις δύο περιοχές.

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι προπαρασκευαστικές εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει. Στις 21 Ιουλίου 2026, η Τουρκία εξέδωσε προειδοποίηση για τη δραστηριοποίηση ερευνητικών σκαφών όπως τα Oruç Reis και Denar explorer σχετικά με προκαταρκτικές έρευνες που σχετίζονται με το έργο αυτό.

Παρόλο που αυτές οι δραστηριότητες φαίνεται να διεξάγονται εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων, αποδεικνύουν ξεκάθαρα τις προθέσεις της Άγκυρας για συνέχιση αυτού του παράνομου εγχειρήματος. Το “μνημόνιο συνεργασίας” είναι ανίσχυρο νομικά καθώς η αποσχιστική οργάνωση στα κατεχόμενα δεν έχει διεθνή αναγνωρισμένη προσωπικότητα ούτε μπορεί βάσει διεθνούς δικαίου να συνάπτει συμφωνίες ή έργα που επηρεάζουν τα εδάφη ή τους πόρους της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τα ψηφίσματα 541 (1983) και 550 (1984) από το Συμβούλιο Ασφαλείας δηλώνουν καθαρά ότι αυτή η αποσχιστική οργάνωση είναι νομικά άκυρη και καλούν όλα τα κράτη μέλη να μην την αναγνωρίσουν ή διευκολύνουν υπό οποιαδήποτε μορφή.

Οι προσπάθειες υλοποίησης αυτού του αγωγού γίνονται χωρίς τη συγκατάθεση των αρχών στη Λευκωσία κι έτσι παραβιάζουν ευθέως τα δικαιώματα τους επί των φυσικών πόρων στη θάλασσα γύρω από το νησί σύμφωνα με τις διατάξεις του Διεθνούς Δικαίου.

Aυτό συμβαίνει σε μια κρίσιμη περίοδο καθώς συνεχίζονται οι προσπάθειες επανέναρξης διαλόγων για μια συνολική λύση στο Κυπριακό ζήτημα.Αντί αυτών των μονομερών ενεργειών που μόνο προβλήματα δημιουργούν στις σχέσεις μεταξύ κοινοτήτων, απαιτείται συνεργασία ώστε οι διαδικασίες αυτές να έχουν θετικά αποτελέσματα.

Κλείνοντας, ζητώ θερμά τη βοήθεια σας ώστε ένα σαφές μήνυμα προς την Τουρκία ότι πρέπει άμεσα να συμμορφωθεί πλήρως με τις υποχρεώσεις βάσει διεθνούς δικαίου κι επίσης πως πρέπει ν’ αποφύγει κάθε περαιτέρω δράση σχετικά με αυτό το παράνομο μνημόνιο.»