Η ανακοίνωση του Ηλία Κασιδιάρη για την επανεμφάνισή του στην πολιτική σκηνή, αμέσως μετά την αποφυλάκισή του, έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στον νομικό και πολιτικό τομέα. Η αποφυλάκισή του είναι προγραμματισμένη για σήμερα (15/9), με τη συνήγορό του να δηλώνει ότι η συμμετοχή του στις επόμενες βουλευτικές εκλογές είναι «σίγουρη».
Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται είναι αν η απελευθέρωσή του από τη φυλακή σημαίνει αυτόματα και επιστροφή στη διαδικασία των εκλογών. Οι απόψεις των συνταγματολόγων που έχουν δημόσια τοποθετηθεί είναι σαφώς πιο περίπλοκες.
Ο Ηλίας Κασιδιάρης είχε καταδικαστεί πρωτόδικα το 2020 σε ποινή κάθειρξης 13 ετών και 6 μηνών, λόγω διεύθυνσης εγκληματικής οργάνωσης και παράνομης κατοχής όπλων. Στον δεύτερο βαθμό, η δίκη ολοκληρώθηκε τον περασμένο Μάρτιο, με το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων να επιβεβαιώνει την καταδίκη για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης και να επιβάλλει ποινή κάθειρξης 13 ετών. Η αποφυλάκισή του έρχεται μετά από σχεδόν επτά χρόνια κράτησης, καθώς υπολογίστηκαν ευεργετικοί χρόνοι έκτισης λόγω εργασίας εντός των φυλακών.
Το «κλειδί» βρίσκεται στο 2033
Μετά τις εξελίξεις γύρω από τους «Σπαρτιάτες» και τις αποκαλύψεις σχετικά με τον πραγματικό ρόλο του Κασιδιάρη στην ηγεσία της συγκεκριμένης πολιτικής ομάδας, οι κανόνες που διέπουν τις εκλογές έχουν αυστηροποιηθεί. Σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία, η απαγόρευση συμμετοχής στη δημιουργία εκλογικών σχημάτων συνδέεται με τη διάρκεια της επιβληθείσας ποινής αντί για τον πραγματικό χρόνο παραμονής στη φυλακή. Το 2023 ο Άρειος Πάγος είχε αποκλείσει το κόμμα «Εθνικό Κόμμα ΕΛΛΗΝΕΣ», κρίνοντας ότι ο πραγματικός έλεγχος ασκούνταν από τον καταδικασμένο Κασιδιάρη.
This implies that the release from prison does not automatically lift the electoral ban according to constitutional experts; the prohibition based on his conviction in 2020 extends until 2033.
The position of Niko Alivizatos is particularly noteworthy; speaking to Mega he stated: “The sentence of fourteen years is what the court imposed and not how long it has been served. Therefore he cannot run.” He also pointed out that the final decision will rest with the Supreme Court during the declaration of electoral combinations.
The Deputy Professor of Constitutional Law at EKPA Nikos Papaspirou, shares a similar view. He explains that “the release is irrelevant.”A person convicted for leading a criminal organization cannot participate in political party leadership for the entire duration of thier sentence starting from the initial ruling.
The professor further elaborates: “if someone was sentenced in 2020 to thirteen years imprisonment, then this prohibition remains effective until 2033.”. Additionally, he notes that if a convicted individual participates in leadership roles—even covertly—the Supreme Court cannot recognize their party’s electoral combinations.
A notable legal loophole exists: Kasyidaris may run as an independent candidate in a specific electoral district, as no formal election combination needs to be submitted there.However, his election seems unlikely sence it requires meeting a national threshold of three percent for parliamentary entry.
The constitutional expertXenofon Kontiadis warns that answers must be derived from case law established by higher courts rather than interpretations provided by any lawyer or Kasyidaris himself. His conclusion is unequivocal: “Kasyidaris’ candidacy in elections either as part of an alliance or as a member of political party leadership aiming to participate will only be permissible under current electoral legislation after october 2033.”
This situation raises important political questions following his release on September fifteenth and introduces clear institutional implications: while Kasyidaris may return to political activity, re-entering elections through any political entity appears obstructed by existing regulations for several more years ahead.