Η διοίκηση του προεδρεύοντος Ντόναλντ Τραμπ έδωσε το πράσινο φως για την πώληση 48 μαχητικών αεροσκαφών F-35 στη Σαουδική Αραβία, υποδεικνύοντας μια σημαντική στροφή στην αμερικανική στρατηγική σχετικά με την προμήθεια του πιο προηγμένου μαχητικού της Lockheed Martin σε χώρες της Μέσης Ανατολής. Αυτή η απόφαση έχει προκαλέσει ανησυχίες και αντιδράσεις στο Κογκρέσο, κυρίως λόγω του κινδύνου να αποκτήσει η Κίνα πρόσβαση σε κρίσιμη αμερικανική στρατιωτική τεχνολογία μέσω της Σαουδικής Αραβίας.
Το Ριάντ επιδιώκει εδώ και αρκετό καιρό να αποκτήσει το F-35, ένα πέμπτης γενιάς αεροσκάφος με stealth τεχνολογία που μειώνει δραστικά την ικανότητά του να εντοπίζεται από εχθρικά ραντάρ. Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν μέχρι τώρα αρνηθεί την πώληση αυτή, κυρίως λόγω των ιδιαίτερων σχέσεων τους με το Ισραήλ.
Η “στρατιωτική υπεροχή” του Ισραήλ
Σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία, το Ισραήλ πρέπει να διατηρεί στρατιωτική υπεροχή έναντι των γειτονικών χωρών. Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ οφείλουν να εξετάζουν τη στρατηγική θέση του Ισραήλ κατά τη διάρκεια πωλήσεων προηγμένων οπλισμών σε άλλες χώρες της περιοχής.
Το Ισραήλ διαθέτει ήδη περίπου 50 F-35 και έχει συμφωνήσει για επιπλέον παραγγελίες. Τον Μάιο, το υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ ανακοίνωσε συμφωνία για νέα μοίρα F-35. Αυτή η παραγγελία αναμένεται να αυξήσει τον συνολικό αριθμό των F-35 στο ισπανικό στόλο στα 100 σύμφωνα με πληροφορίες από τον τύπο.
Η προτεινόμενη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας περιλαμβάνει 48 F-35,γεγονός που θα φέρει τη Σαουδική Αραβία κοντά στον ισχυρό ισπανικό στόλο όσον αφορά τον αριθμό των μαχητικών.
Ανησυχίες στο Κογκρέσο σχετικά με την πώληση F-35 στη Σαουδική Αραβία
Η συμφωνία αξίας περίπου 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων βρίσκεται τώρα υπό κοινοβουλευτικό έλεγχο. Το Κογκρέσο έχει στη διάθεσή του 30 ημέρες για να αξιολογήσει ή ακόμα και να προσπαθήσει να μπλοκάρει αυτήν την πώληση.
Ο Δημοκρατικός βουλευτής Ράτζα Κρισναμούρθι από το Ιλινόις εξέφραςσε δημόσια τις ανησυχίες του σχετικά με τους κινδύνους διαρροής ευαίσθητης τεχνολογίας των ΗΠΑ.
«Αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να θέσει τα “κομψά κομμάτια” της αμερικανικής στρατιωτικής τεχνολογίας στην εμβέλεια της κινεζικής κυβέρνησης», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Παρόμοια ανησυχίες έχουν εκφράσει επίσης άλλοι Δημοκρατικοί νομοθέτες καθώς και αξιωματούχοι στον τομέα άμυνας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Κεντρικό ζήτημα είναι η στενή σχέση που έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια η Σαουδική Αραβία με την Κίνα. Οι επικριτές αυτής της συμφωνίας φοβούνται ότι ευάλωτη τεχνολογία που περιέχεται στα F-35 μπορεί άμεσα ή έμμεσα να καταλήξει στα χέρια Πεκίνου.
Θέσεις Ουάσινγκτον
Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ υποστήριξε ότι αυτή η πώληση εξυπηρετεί τους σκοπούς εξωτερικής πολιτικής αλλά και εθνικής ασφάλειας. Σύμφωνα πάντα με δηλώματα από το Υπουργείο Εξωτερικών, αυτή η συμφωνία θα ενισχύσει τη ασφάλεια ενός σημαντικού συμμάχου εκτός ΝΑΤΟ που συμβάλλει στην πολιτική σταθερότητα αλλά και οικονομική ανάπτυξη στην περιοχή γύρω από τον κόλπο.Επιπλέον ανέφεραν πως «η προτεινόμενη πώληση δεν θα επηρεάσει τη στρατηγική ισορροπία στην περιοχή».
Οι σχέσεις Τράμπ – Μοχαμέντ μπιν Σαλμάν
Αυτή η κίνηση συνδέεται στενά με τις ιδιαίτερα καλές σχέσεις μεταξύ Ντόναλντ Τράμπ και Μοχαμέντ μπιν Σαλμάν.Ο διάδοχος επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο πριν λίγους μήνες ενώ είχαν συναντηθεί ξανά νωρίτερα στο Ριάντ.
Κατά εκείνη τη συνάντηση οι δύο πλευρές ανακοίνωσαν συνεργασίες ύψους 142 δισεκατομμυρίων δολαρίων για αγορές όπλων από τις Ηνωμένες Πολιτείες – μια κίνηση που είχε χαρακτηριστεί ως «η μεγαλύτερη ιστορία συμβολών στον τομέα άμυνας».
Ένα κάθε F-35A κοστολογείται γύρω στα 82 εκατομμύρια δολάρια χωρίς όμως όλες τις σχετικές πρόσθετες δυνάμεις όπως ο οπλισμός ή υποστηρικτικές υπηρεσίες απαραίτητες για λειτουργικές ανάγκες.
Προηγούμενες αντιπαρακτήσεις: Το θέμα Κασόγκι
Οι εμπορικές συναλλαγές όπλων προς τη Σαουδική Αραβία έχουν αποτελέσει αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης στις Ηνωμένες Πολιτείες πολλές φορές στο παρελθόν μετά τη δολοφονία δημοσιογράφου Τζανάλ Kασόγκi πριν λίγα χρόνια.
Η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε εξετάσει πιθανότητες συνεργασιών στους ίδιους όρους ώστε οι σχέσεις Ριάδου -Ιερσαλήμιού Να είναι πιο θετικές ωστόσο δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ.
Οι Χούθι ως παράγοντες πίεσης
Η νέα πρόταση έρχεται σε μία περίοδο όπου οι αρχές στη Σαουδαρκίνη αντιμετωπίσουν αυξανόμενες απειλές απο τους Χούθοι στην Υεμένη – μία ομάδα υποστηριζόμενη απο τo Iραν – έχοντας επεκταθεί σε περιοχές κοντά στις ακτές Ερυθρά Θάλασσας εις βάρος κυβερνητικών ομάδων φίλα προσκείμενων στους σαούνιδες.
Δύο ενημερωμένες πηγές δήλωσαν πως ο Μοχαμέντ μπιν Σαλμάνος πίεσε προσωπικά τον πρόεδρου Τράμπ ώστε οι Έλληνες Δυνάμενοι Να παρέμβουν κατά Χούθοι ωστόσο μέχρι στιγμές δεν υπάρχει καμία εμπλοκή απο πλευρας τους.