Δύο παράλληλες κρίσεις διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό τοπίο για το μέλλον της οικογένειας και της Ελλάδας: από τη μία, η αδυναμία των νέων να εξασφαλίσουν αυτόνομη και οικονομικά προσιτή στέγη – ένα σπίτι – και, από την άλλη, η δραματική υποχώρηση των γεννήσεων.
Οι νέοι εγκαταλείπουν το πατρικό τους μετά τα 30, ενώ η μέση ηλικία απόκτησης παιδιού έχει φτάσει πλέον στα 32,2 χρόνια. Την ίδια στιγμή, οι γεννήσεις στην Ελλάδα έχουν μειωθεί κατά 42% μέσα σε μία 15ετία, από τις 117.440 το 2009 στις 68.310 το 2024.
Η στεγαστική κρίση δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που συμβάλλει στο δημογραφικό πρόβλημα. Ωστόσο, προσθέτει ένα ακόμη σοβαρό εμπόδιο για μια γενιά που δυσκολεύεται να ανεξαρτητοποιηθεί και να σχεδιάσει το μέλλον της με στόχο τη δημιουργία οικογένειας.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat σχετικά με τη στέγαση και την οικονομική κατάσταση των νέων σε συνδυασμό με νέα έκθεση του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών αποτυπώνουν τις δύο όψεις του ίδιου αδιεξόδου: οι τριαντάρηδες παραμένουν στο πατρικό τους σπίτι ενώ η χώρα αποκτά ολοένα λιγότερα παιδιά.
Στα 30,9 χρόνια η «έξοδος» από το πατρικό
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι νέοι εγκαταλείπουν την οικογενειακή εστία κατά μέσο όρο στα 26,3 χρόνια. Στην Ελλάδα όμως αυτή η διαδικασία καθυστερεί σημαντικά καθώς πραγματοποιείται κατά μέσο όρο στα 30,9 χρόνια.
Η Ελλάδα καταγράφει τη δεύτερη υψηλότερη ηλικία αποχώρησης από την οικογενειακή εστία στην ΕΕ μαζί με τη Σλοβακία και πίσω μόνο από την Κροατία όπου ο αντίστοιχος μέσος όρος φτάνει τα 31,5 χρόνια.
Sτον αντίποδα στη Φινλανδία οι νέοι φεύγουν περίπου στα 21,4 χρόνια ενώ στη Δανία στα 21,8 και στην Εσθονία καθώς και στη Λιθουανία γύρω στα 22,7 έτη.
Η καθυστερημένη ανεξαρτητοποίηση δεν σχετίζεται μόνο με πολιτισμικές διαφορές ή τους ισχυρούς οικογενειακούς δεσμούς που χαρακτηρίζουν τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου αλλά συνδέεται άμεσα με τις οικονομικές δυνατότητες των νέων καθώς επίσης και την κατάσταση στην αγορά εργασίας μαζί με τον αυξανόμενο κόστος κατοικίας.
Η εργασία δεν αρκεί για να φύγουν από το σπίτι
Η παραμονή στο πατρικό δεν αφορά αποκλειστικά φοιτητές ή ανέργους. Από τους νέους ηλικίας μεταξύ18 έως34 ετών στην ΕΕ που ζούν ακόμα με τους γονείς τους ή εξακολουθούν να είναι οικονομικά εξαρτώμενοι απ’ αυτούς ,το36.7% εργάζεται πλήρως ενώ επιπλέον7.2% εργάζεται σε καθεστώς μερικής απασχόλησης .
Aυτό δείχνει μια νέα πραγματικότητα: ακόμα κι αν κάποιος έχει δουλειά ,αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί απαραίτητα να ζήσει μόνος του ή να πληρώσει ενοίκιο για δική του κατοικία .
Sτην Eλλάδα ,το πρόβλημα εντείνεται λόγω της μεγάλης ψαλίδας ανάμεσα στις αποδοχέςκαι στο κόστος στέγασης .Το2025 ,το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα αναμένεταινα διαμορφωθεί στις13.612 μονάδες αγοραστικής δύναμης έναντι22.630στην Ευρωπαϊκή Ένωση .
Sπίτι: Η Eλλάδα στην κορυφή του στεγαστικού κόστους
Το2025 ,το26,.4 %του πληθυσμούστηΝέα Υόρκη ζούσεσε νοικοκυριό όπουτουλάχιστον40 %του διαθέσιμου εισοδήματοςκατευθυνόντανστο συνολικόκόστος στέγασης .Ο αντίστοιχοςευρωπαϊκόςμέσος όροςήτανμόλις7,.7%.
Αυτό σημαίνει ότι όλοι οι νεαροίή όλοι οι ενοικιαστές δαπανούν40 %του εισοδήματόςτους αποκλειστικά γιαενοίκιο γι’ αυτόπου λέμε “σπίτι” ;Όχι!Αλλά δείχνει πόσα άτομα αντιμετωπίζουν υπερβολική στεγαστική επιβάρυνση διαθέτοντας πάνωαπό τέσσερα ευρώ κάθε δέκα ευρώτων χρημάτωντους γι’ αυτές τις ανάγκες.< / P >
H οικονομική πίεση φαίνεταικαι σε άλλους δείκτες :Το87,.1%των πολιτώνστηΝέα Υόρκη δήλωσαν ότι έχουν κάποιες δυσκολίεςνα τα βγάλλουμε πέραενώ στον υπόλοιπο κόσμοείμαστε42,.5%.Και67,.2% θεωρούν τον εαυτότουςφτωχούς.< / P >
Παράλληλα18,.1%των ανθρώπων δήλωσαν ότι δε μπορούννα καλύψουνοι ανάγκες θέρμανσηςστο σπίτι όταν ο ευρωπαϊκόςμέσοος βρίσκεταιστο8,.8%.< / P >
Μέσα σε αυτήτην κατάστασηη έξοδοας απ’ τονπατέρα γίνεταιμια πολύ δύσκολη επιλογή :Το νοίκιακιή δάνειο ενός σπιτιού προστίθεται στους λογαριασμούςκαιστα καθημερινά έξοδα μιας χώρα όπου τα χρήματαπου έχουμε είναι σημαντικά λιγότερα απ’ αυτάτης Ευρώπης.< / P >
Sτα32..2χρόνιαη δημιουργίαι παιδιού
Την ώρα πουοι νεολαίοιφεύγουν από τονπατέραστα30..9χρόνια ,η μισθολογική ηλικίαι παιδίωνανέλθειστα32..2χρονια απο26..2χρόνων(1979-1980).Μέσασεπερίπου τεσσαράμισιδεκαετίες δηλαδή η τεκνοποίηση έχει μετατεθείκατά σχεδόν6 χρόνων.Αυτήη αναβολή συνδέεταιμε κοινωνικούς παράγοντες όπως μεγαλύτερες διάρκειες σπουδώνεργασίααναστάτωση χαμηλά εισοδήματα κτλ.< / p >
< strong >< a href = "#" >
H σύνδεση αυτή δε σημαίνει πως αν κάποιος παραμένει στο πατρικό θα αποφύγει ν’ αποκτήσει παιδιά ούτε πως αν βρει κατοικίες θα γίνει αυτομάτως γονείς αλλά χωρίς μια ασφαλή προσιτή κατοικιά περιορίζονται πολλές επιλογές κι έτσι μεταφέρονται αποφάσεις σχετικά μ’ αυτά πιο μακριά στον χρόνο.< / p >
Kατά42 %μείωσηγεννήσεων
H καθυστέρηση στηδημιουργίαι οικογένειας καταγράφεταισε περίοδο όπουδημογραφικά προβλήματατης Ελλάδας έχουν επιδεινωθεί δραματικά.< / p >
O αριθμόςγεννήσεων μειώθηκε απο117440(2009)σε68310(2024) σημειώνοντας πτώση42 %.< / p >
If we look at the averages every two years the drop is equally remarkable from117700 births in2008-2009 to about66700 in20242025<./ p >
The decrease had already begun since the late1970s with a temporary recovery duringthe period of20032009 which is mainly attributed to the massive influx of foreigners into Greece after1990<./ p >
The women born in the late1950s had an average of two children while those born around1985 had less than1/5 children<./ h6 >
The annual fertility rates decreased respectively from2200children per1000women (19791980)to1240in20242025<./ h6 >
Menoi neoi se anaparagōgikē ilikia
The demographic problem now feeds itself not only does it reduce thenumberof children each woman has but also limits thenumberof people who are at reproductive age
The female population aged25to44has decreased by almost480000people or28%.this development is mainly due to smaller generations being born after1980reaching reproductive age
Secondarily it is indeed also linked to negative migration balance recordedafter2010in these specific ages
Without positive migration balance births duringthe period20262045are expected to remain with relatively small fluctuations around65000annually
I Ellada gerna kai oloklērēs perioxes adeiazoun
The decline in births combined with increasing deaths has turnedthe country’s natural balances deeply negative
Duringthe decade19711980there were638000morebirthsthan deaths.The surplus was reducedto276000inthe nextdecade and22000inthe following one
In contrast during20112020deaths exceededbirths by267000while onlyduringthe five-year period20212025were290000moredeaths than births recorded
In six prefectures of mainland Greece namelyThesprotia Grevena Fthiotida Kozani Evrytania and Florina births have decreasedby more than50%duringthe yearsbetween20092024
In national level for year202420there were184deathsfor every100births comparedto92in2009.InSerres EvrytaniaandGrevena there were recorded35or moredeaths for each birthbr />Onlyfive outof74RegionalUnits namelyThira Mykonos Kos Naxos and Rethymnohad morebirthsthan deaths
Ton favloyklo kyklos stegaskeis kai dimografikou < br/>
The housing crisis and demographic crisis evolve parallelly feeding into each other Young people struggle to gain financial independence leaving their parental home resulting in postponing decisions regarding cohabitation marriage or having children The delay in childbearing compresses timeframes for creating larger families Fewer births lead later smaller future generations of parents while youth exodus accelerates aging and depopulation across entire regions