Το πρωί του Σαββάτου (26/9),η Δέσποινα Τομαζάνη,μια σπουδαία προσωπικότητα του θεάτρου και του κινηματογράφου,άφησε την τελευταία της πνοή σε νοσοκομείο στην Αθήνα σε ηλικία 81 ετών. Η αναγνωρίσιμη ηθοποιός, σεναριογράφος και συγγραφέας, που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στην εμβληματική ταινία «Γλυκιά Συμμορία» του Νίκου Νικολαΐδη, πέθανε από πνευμονικό οίδημα μετά από δύο ημέρες νοσηλείας.
Η Δέσποινα Τομαζάνη γεννήθηκε στη Χίο στις 1 Ιουνίου 1945 και είχε καταγωγή από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας καθώς και τα Κοτύωρα. Η καλλιτεχνική της πορεία υπήρξε εξαιρετικά πλούσια, καθώς αφιέρωσε τη ζωή της στο θέατρο, τον κινηματογράφο, την τηλεόραση αλλά και τη λογοτεχνία.
Από τη Στοκχόλμη στις μεγάλες επιτυχίες
Τα πρώτα βήματα της στον κόσμο της υποκριτικής έγιναν στην Αθήνα πριν επεκταθεί στη Σουηδία. Εκεί παρακολούθησε μαθήματα θεάτρου και κινηματογράφου στο Πανεπιστήμιο Στοκχόλμης ενώ παράλληλα σπούδαζε χορό και παντομίμα στην Ακαδημία Μπαλέτου. Σε ηλικία μόλις 18 ετών ανέβηκε για πρώτη φορά στη σκηνή εγκαινιάζοντας μια μακροχρόνια καριέρα με συνεργασίες τόσο εντός όσο κι εκτός συνόρων.
Στη φιλμογραφία της περιλαμβάνονται σημαντικές ταινίες όπως «Περιπλάνηση» του Χριστόφορου Χριστοφή, «Γλυκιά Συμμορία» του Νίκου Νικολαΐδη, «Φωτογραφία» του Νίκου Παπατάκη καθώς επίσης και «Τέλος Εποχής» του Αντώνη Κόκκινου. Επιπλέον συμμετείχε στον «Ντον Ζουάν» υπό την καθοδήγηση του Ροζέ Βαντίμ αλλά κι σε παραγωγές σουηδικού κινηματογράφου. Η ερμηνεία της στην ταινία «L’ombre de la terre», σκηνοθεσία Ταΐμπ Λουχίτσι, κέρδισε το Βραβείο Α’ Γυναικείου Ρόλου στο πρώτο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Μεσογειακών Χωρών.
Δέσποινα Τομαζάνη: Πίσω από τις κάμερες
Επιπλέον των υποκριτικών δραστηριοτήτων της, η Δέσποινα Τομαζάνη ασχολήθηκε ενεργά με τη συγγραφή σεναρίων. Συνεργάστηκε στη δημιουργία διαλόγων για την σουηδική ταινία «Με λένε Στέλιο», που τιμήθηκε με βραβείο κριτικών στο Φεστιβάλ Βενετίας το 1973.
Επίσης συνεργάστηκε με τον Αλέξη Δαμιανό στον έργο “Ηνίοχος”, συνέγραψε το σενάριο για την “Ελεύθερη Κατάδυση” υπό τον Γιώργο Πανουσόπουλο ενώ έγραψε επίσης το σενάριο για την ταινία “Το φως που σβήνει” με σκηνoθέτη τον Βασίλη Ντούρο.Στην τηλεοπτική σκηνή υπεύθυνη ήταν για τα σενάρια σειρών όπως οι “Μέντιουμ” και “Το Φύλλο, το Πηγάδι και τ’ Αγγέλιασμα”, ενώ εμφανίσθηκε ως ηθοποιός σε παραγωγές όπως οι “Φάκελος Αμαζών”, ”Γκάστερμπάιντερ” και “Ομίχλη”.
Theater and Literary Contributions
Στην θεατρική σκηνή έχει ερμηνεύσει τον χαρακτήρα “Ηλέκτρα” στο Ηρώδειο αλλά κι αλλού όπως στο Town Hall στη Νέα Υόρκη ή ακόμα στο Τόκυο ενώ συμμετείχε επίσης σε γαλλικές θεατρικές παραγωγές.Ως σκηνοθέτης παρουσίασε έργα όπως “Ο Μπαμπάς ο Πόλεμος” από Ιάκωβου Καμπανέλλη καθώς επίσης “Χιώτικο Παραμύθι”, “Χιροσίμα Αγάπη μου” από Μαργκερίτ Ντυράς κλπ.
Η συγγραφική δραστηριότητα ήταν εξίσου σημαντική με τίτλους όπως “Το Αμίλητο Νερό”,“Το Καφενείο των Ψεμάτων”,“Φωτιά μέσα στο Νερό”,“Ίντα”,“Εξ αιτίας του αινίγματος”,“Θηλυκό Νόμισμα” καθώς κι ένα τελευταίο έργο που κυκλοφόρησε το 2026 με τίτλο “Το βιβλίο που δεν γράφτηκε”. Αυτό αποτελεί ιστορικό αφήγημα σχετικά με τη γενέαρήτης Χίου αλλά κι έναν αγωνιστή απ’ τους πολέμου ανεξαρτησίας Αντώνης Μπουρνιάς. Έργα αυτής έχουν μεταφραστεί στα Γερμανικά , Γαλικά , Τουρκικά , Αγγλικά & Ιταλικά.