Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε κίνδυνο λόγω της αυξανόμενης δημόσιας χρέωσης και των εκρηκτικών τιμών ενέργειας, προειδοποιεί ο διακεκριμένος οικονομολόγος Νουριέλ Ρουμπινί.Η αύξηση της τιμής του πετρελαίου αναμένεται να επαναφέρει τον πληθωρισμό, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα.
Αν και το χρηματοπιστωτικό σύστημα έχει δείξει ανθεκτικότητα το τελευταίο διάστημα, ο Ρουμπινί υπογραμμίζει ότι η παγκόσμια οικονομία ισορροπεί σε ένα εξαιρετικά ευαίσθητο σημείο, με τις ισορροπίες έτοιμες να ανατραπούν ανά πάσα στιγμή.
Στην ανάλυσή του, ο Ρουμπινί δηλώνει ότι η παγκόσμια οικονομία παραμένει σταθερή παρά τους σοβαρούς κινδύνους που την απειλούν. Η οικονομική δραστηριότητα δεν έχει οδηγηθεί σε ύφεση και οι χρηματοπιστωτικές αγορές συνεχίζουν να παρουσιάζουν μια σχετικά θετική εικόνα.
Αυτή η ανθεκτικότητα είναι αξιοσημείωτη δεδομένων των σημαντικών πλήγματων που έχει υποστεί η παγκόσμια οικονομία. Αυτά περιλαμβάνουν τους δασμούς που επιβλήθηκαν από την κυβέρνηση Τραμπ μετά την «Ημέρα Απελευθέρωσης» στις 2 Απριλίου 2025 και τον πόλεμο με το Ιράν το 2026,ο οποίος προκάλεσε σοβαρές ενεργειακές κρίσεις συγκρίσιμες με αυτές της δεκαετίας του 1970.
Παρά αυτά τα πλήγματα, οι δείκτες ανάπτυξης και απασχόλησης παρέμειναν ισχυροί.
Οι τέσσερις βασικοί παράγοντες
Ο Ρουμπινί αποδίδει αυτή τη σταθερότητα στην παγκόσμια οικονομία σε τέσσερις κύριους παράγοντες.
- Iσχυρή ιδιωτική ζήτηση: Ο πρώτος παράγοντας είναι η αντοχή των καταναλωτών και των επιχειρήσεων. Παρά τον πληθωρισμό και τα αυξημένα επιτόκια, οι καταναλωτικές δαπάνες και οι επενδύσεις δεν μειώθηκαν όσο είχε προβλεφθεί. Η αγορά εργασίας παρέμεινε σχετικά δυνατή με συνεχιζόμενη αύξηση εισοδημάτων ενώ η απασχόληση δεν υπήρξε πτώση. Αυτό επέτρεψε στα νοικοκυριά να συνεχίζουν τις αγορές τους ενώ οι επιχειρήσεις διατήρησαν τα σχέδια επένδυσής τους. Έτσι, η ιδιωτική ζήτηση λειτούργησε ως θεμέλιο για την οικονομική δραστηριότητα.
- Iκανότητα προσαρμογής: Ο δεύτερος παράγοντας αφορά την ευελιξία των επιχειρήσεων καθώς και των καταναλωτών. Οι εταιρείες αντιμετώπισαν τους δασμούς καθώς επίσης τις διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες αλλά κι αυξήσεις στο κόστος ενέργειας μέσω αλλαγών στις τιμές ή στους προμηθευτές τους. Ταυτόχρονα, οι καταναλωτές προσαρμόστηκαν στις νέες συνθήκες περιορίζοντας κάποιες δαπάνες ή μετατοπίζοντας τη κατανάλωση προς άλλους τομείς. Αυτές οι αλλαγές βοήθησαν στη μείωση της άμεσης επίδρασης εξωτερικών παραγόντων στην οικονομία.
- Aπουσία συστημικής χρηματοπιστωτικής κρίσης: Ο τρίτος παράγοντας είναι ότι οι χρηματοοικονομικές αναταραχές δεν εξελίχθηκαν σε γενικευμένη τραπεζική ή χρηματοπιστωτική κρίση. Παρόλο που υπήρχαν πιέσεις στις αγορές, δεν σημειώθηκε κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος ούτε απότομη διακοπή στη ροή πιστώσεων. Αυτή η κατάσταση επέτρεψε στους επιχειρηματίες αλλά κι στα νοικοκυριά να συνεχίζουν τη διαδικασία δανεισμού για επενδύσεις ή κατανάλωση χωρίς προβλήματα.
- Dιαφορετικότητα στην παγκόσμια αγορά: Ο τέταρτος παράγοντας σχετίζεται με τη γεωγραφική διαφοροποίηση της διεθνούς αγοράς εργασίας καθώς επίσης παραγωγής προϊόντων . Δεν έχουν πληγωθεί όλες οι χώρες ή όλοι οι κλάδοι από τις ίδιες αιτίες όπως πχ: Δασμολογικά μέτρα , ενεργειακή αστάθεια , γεωπολιτικές εντάσεις . Όταν μια χώρα ή ένας συγκεκριμένος κλάδος πλήττεται , άλλοι μπορούν ακόμα να ανθίζουν . Αυτή η διαφοροποίηση αποτρέπει έναν συνολικό συγχρονισμό ύφεσης δίνοντας έτσι δυνατότητα καλύτερης απορρόφησης κραδασμών στην διεθνή αγορά
Bασικό σενάριο
Sύμφωνα με τον Ρουμπινί στο βασικό σενάριο ,η διεθνής αγορά θα συνεχίζει ν’αναπτύσσεται μέχρι το < strong >2027 . H ανάπτυξη θα μπορούσε ν’αυξηθεί ενώ oι πιέσεις στον πληθωρισμό θα αρχίζουν ν’ανακουφίζονται καθώς μειώνονται προηγούμενες πιέσεις στον ενεργειακό τομέα αλλά κι εφοδιασμό αγαθών . Στην περίπτωση αυτή ,οι δασμολογικές πολιτικές δε θα προκαλέσουν εμπορικό πόλεμο ενώ oι εταιρείες θ’αντέξουν ακόμη ν’προσαρμόζονται . Oι τιμές ενέργειας θ’σταθεροποιηθούν ,οι αγορές χρήματος θ’παραμένουν λειτουργικές κι oι κεντρικές τράπεζες δε θα κάνουν λάθη στη νομισματική πολιτική.
Το αποτέλεσμα αυτού του συνδυασμού μπορεί ν’είναι μέτρια ανάπτυξη μαζί μ’ένα χαμηλό ποσοστό πληθωρισμού.
O Ρουμπινί θεωρεί πως αυτό είναι πιθανότερος δρόμος ωστόσο όχι χωρίς κινδύνους
Dυσμενές σενάριο
Eάν υπάρξει νέα ένταση στη Μέση Ανατολή τότε μπορεί αυτό να οδηγήσει σε μεγάλη αύξηση τιμών πετρελαίου φυσικού αερίου προκαλώντας νέο ενεργειακό σοκ που θ’ ανεβάσει τον πληθωρισμό περιορίζοντας πραγματικά εισοδήματα νοικοκυριών.
Οι πολίτες θ’ αποκτούν λιγοστή αγοραστική δύναμη ενώ αντίστοιχα πολλές εταιρίες αντιμετωπίσουν υψηλότερες παραγωγής κόστους.
Έτσι λοιπόν μπορεί εύκολα n οικονομά μας n οδηγήσει προς στάσιμο-πληθωρισμός δηλαδή χαμηλής ανάπτυξης μαζί μ΄υψηλού ποσοστά πληθωρισμού
Στην ίδια δυσχερέστατη κατάσταση προστίθενται νέοι εμπορικοί περιορισμοὶ όπου περισσότεροι φόρους αντισταθμίσουν εμπόριο οδηγώντας έτσι n αύξησή κόστους εισαγόμενων προϊόντων & δυσκολίες οργανώσεις εφοδιαστικών αλυσσίδων για πολλές επιχειρήσεις
Tο Χρηματιστηριακό Σενάριο
Eνας διαφορετικός τύπος κινδύνων σχετίζεται m΄τις κεφαλαιαγοράδες
Εάν αξίες τεχνικών & τεχνητής νοημοσύνης έχουν ξεφύγει πολύ μακριά από πραγματικά έσοδα τότε μία ξαφνική διόρθωση μπορεί φέρνει ζημιές στους επενδυτές & εταιρίες
H πτώση αξιών μπορεί περιορίσει πλούτου νοικοκυρών μειώνοντας κατανάλωση καθιστώντας πιο δύσκολο dάνεισμα για πολλές επιχειρήσεις
Eάν διορθώσεις φτάσουν μέχρι πιστωτικές αγορές τότε υπάρχει πιθανότητα αρνητικής επίδρασης στην πραγματική μας οικονομά < br/> O Ρούβινι θεωρεί πως αυτό μόνο του δε φέρνει μεγάλους κινδύνους ωστόσο όταν συνδυάζεται m΄γεωπολιτικού τύπου γεγονότα γίνεται επικίνδυνος
Aκραίο Σενάριο
Tο πιο επικίνδυνο σcenario περιλαμβάνει πολλούς αρνητικού τύπου γεγονότα : νέο πόλεμος είτε διεύθυνσή υφιστάμενης σύγκρουσης μεγάλης άνοδο τιμών ενέργειας νέων φόρων πτώσεων κεφαλαίων & λάθη kέντρων τραπεζών < br/> Σε μία τέτοια περίπτωση ιδιωτικοί ζητήματα ζήτημα δύνανται n αποδιοργανώσει ώστε n δημιουργηθεί υψηλό ποσοστό inflations kέντρα γίνουν πιο αυστηρός όρους dανείου
Tην ίδια στιγμή global economy αντιμετωπίσει ύφεσιν υψηλό inflation kέντρα μεγαλύτερης αστάθειας finances < / p >
Kλείνοντας ο Roubini υπογραμμίζει πως θετικό outlook βασίζεται πάνω στο assumption ότι αυτά extreme scenarios δε πρόκειται πραγματοποιούνται Oi οικονομά μας δείχνουν resilience ωστόσο αυτή δεν είναι unlimited