Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχαν σημαντικές συνομιλίες την προηγούμενη εβδομάδα σχετικά με την πιθανότητα επανέναρξης μιας μεγάλης στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν. Οι συζητήσεις μεταξύ του προεδρεύοντος των ΗΠΑ και του πρωθυπουργού του Ισραήλ έρχονται σε μια κρίσιμη περίοδο, καθώς οι επικείμενες εκλογές σε αμφότερες τις χώρες θα μπορούσαν να επηρεαστούν καθοριστικά από μια νέα κλιμάκωση της πολεμικής κατάστασης στην περιοχή.
Διπλωματική στασιμότητα και πολιτική πίεση
Οι επαφές αυτές πραγματοποιούνται σε μια στιγμή που οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό της σύγκρουσης παραμένουν στάσιμες. Οι εκλογές στο Ισραήλ, προγραμματισμένες για τις 27 Οκτωβρίου, καθώς και οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ στις 3 Νοεμβρίου, δημιουργούν έντονη πολιτική πίεση στους ηγέτες των δύο χωρών. Σύμφωνα με πληροφορίες από το Axios, αρχικά ο Τραμπ φαινόταν θετικός στην ιδέα αναζωογόνησης των επιθέσεων κατά του Ιράν, αλλά στη συνέχεια εμφανίστηκε πιο διστακτικός. Αυτή η μεταβαλλόμενη στάση αντικατοπτρίζει τη δυσκολία λήψης αποφάσεων που έχουν σοβαρές συνέπειες για την περιφερειακή ασφάλεια και την εσωτερική πολιτική των ΗΠΑ.
Η κρίσιμη κατάσταση για τον Νετανιάχου
Για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, η παρούσα συγκυρία είναι ιδιαίτερα σημαντική. Ένας ισραηλινός αξιωματούχος ανέφερε ότι ο πρωθυπουργός πιστεύει πως η εικόνα ενός ηγέτη σε περίοδο πολέμου θα ενισχύσει τη θέση του ενόψει των εκλογών. Ταυτόχρονα, ο Λευκός Οίκος κατανοεί ότι οι στρατιωτικές εξελίξεις θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στην προεκλογική διαδικασία στο Ισραήλ. Μια νέα μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν θα μπορούσε να αλλάξει δραστικά τις πολιτικές ισορροπίες και στις δύο χώρες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες,αυτή η σύγκρουση μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα που θα επηρεάσει το πολιτικό κλίμα πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου.
Κίνδυνοι της στρατιωτικής επιλογής
Η επιλογή μιας στρατιωτικής δράσης εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Η αναζωογόνηση των επιχειρήσεων μπορεί να προκαλέσει αντίποινα από το Ιράν και να οδηγήσει σε ευρύτερη αποσταθεροποίηση της περιοχής. Το εύρος και η διάρκεια μιας τέτοιας κλιμάκωσης παραμένουν αβέβαια ενώ οι συνέπειες μπορεί να είναι καταστρεπτικές. Παρόλα αυτά, δεν έχουν εγκαταλειφθεί πλήρως οι διπλωματικές προσπάθειες: μεσολαβητές από το Κατάρ περιμένουν ακόμα απάντηση από το Ιράν σχετικά με την τελευταία αμερικανική πρόταση τερματισμού της σύγκρουσης.
“Το Πεντάγωνο έχει ήδη δώσει εντολή στην Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων να ολοκληρώσουν τις προετοιμασίες για πιθανή επανέναρξη εκτεταμένων επιχειρήσεων κατά του Ιράν.” Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ληφθεί τελεσίδικη απόφαση επίθεσης.
Στρατηγικές πιέσεις μέσω οικονομικού αποκλεισμού
Μια τέτοια επιχείρηση θα αύξανε δραματικά την πίεση προς το Ιράν ώστε να αποδεχτεί περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας τους ή ακόμη κι αν υποχωρήσουν στις διαπραγματεύσεις τους. Οι Αμερικανοί θεωρούν ότι ο οικονομικός αποκλεισμός ήδη βλάπτει σοβαρά τη χώρα αυτή; αν όμως αυτή η πίεση δεν οδηγήσει σε συμφωνία τότε μια νέα επιχείρηση μπορεί ν’ αποτελέσει μέσο εξαναγκασμού.
“Η Τεχεράνη προγραμματίζει ευρείες αντιδράσεις αν υπάρξουν νέες αμερικανικές επιθέσεις,” σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε το Reuters.
Διπλωματία ως εναλλακτική λύση
Mία άλλη προσέγγιση είναι διατήρηση πιέσεων μέσω κυρώσεων χωρίς επιστροφή σε μεγάλους βομβαρδισμούς.
Οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται αλλά μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ουσιαστική πρόοδος λόγω διαφορών στα βασικά ζητήματα ασφαλείας μεταξύ Ουάσιγκτον-Τελ Αβίβ-Τεχεράνης.
Πολιτικό κόστος & Στρατηγικά διλήμματα
Tο κόστος αναμονής είναι επίσης σημαντικό τόσο για τον Τραμπ όσο κι για τον Νετανιάχου.
Ανεπιτυχείς διαβουλεύσεις μπορούν ν’ αφήσουν ανοικτό ένα ερώτημα σχετικά με τη δυνατότητα εφαρμογής μίας στρατηγικής χωρίς νέους βομβαρδισμούς.
Ειδικότερα στον Ντενανιάχου ίσως δυσκολεύει περαιτέρω τα θέματα ασφάλειας μπροστά στις επικείμενες κάλπες.
Χρειάζεται συμβιβασμός ώστε ν’ αποφευχθεί ένα νέο αδιέξοδο στη διπλωματία ενώ όλες οι επιλογές παραμένουν υπό εξέταση χωρίς καμία τελεσίδικη απάντηση μέχρι στιγμής.