Η επίσημη υποβολή της υποψηφιότητας του 70χρονου Τούρκου διπλωμάτη Φεριντούν Σινιρλίογλου για τη θέση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών εγείρει σοβαρά διπλωματικά ερωτήματα στην Αθήνα και τη Λευκωσία. Η ανακοίνωση της Άγκυρας, που έγινε από τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν κατά τη διάρκεια της Συνόδου G20 στην Ατλάντα και διαβιβάστηκε στον ΟΗΕ μέσω επιστολής του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρουσιάζεται ως μια διπλωματική κίνηση για την επίλυση του αδιεξόδου στη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες. Ωστόσο, οι διπλωματικές πηγές στην Αθήνα θεωρούν ότι αυτή η κίνηση εντάσσεται σε έναν ευρύτερο ανταγωνισμό της Τουρκίας στην περιοχή.
Για την Ελλάδα και την Κύπρο, η προσπάθεια της Τουρκίας να αποκτήσει ηγετική θέση στον ΟΗΕ θέτει κρίσιμα ζητήματα αρχής, δεδομένου ότι η Τουρκία παραμένει κατοχική δύναμη στην Κύπρο όπου είναι αναπτυγμένη ειρηνευτική δύναμη των Ηνωμένων Εθνών (UNFICYP). Παρόλο που το Καταστατικό του ΟΗΕ δεν απαγορεύει σε μια κατοχική χώρα να καταθέσει υποψηφιότητα, αυτό προκαλεί ανησυχία στους διπλωμάτες καθώς μια πιθανή εκλογή ενός Τούρκου Γενικού Γραμματέα θα μπορούσε να έχει αρνητικές συνέπειες όχι μόνο στη διαχείριση του Κυπριακού αλλά και σε άλλα διμερή ζητήματα.
Φεριντούν Σινιρλίογλου: Δυσκολίες αλλά όχι αδυναμία επιτυχίας
Ο ομότιμος καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών Παναγιώτης Ιωακειμίδης εκτιμά ότι η υποψηφιότητα αυτή είναι δύσκολη αλλά όχι ανέφικτη. Από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας (ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία, Βρετανία και Γαλλία), μόνο η Γαλλία ίσως δεν στηρίξει την υποψηφιότητα. Ωστόσο πιστεύει ότι τελικά μπορεί να προσφέρει στήριξη. Σύμφωνα με τον ίδιο «θα έπρεπε κανονικά να έχει αποκλειστεί από το δικαίωμα υποβολής λόγω της κατοχής»,ωστόσο κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται στο καταστατικό. Αναφέρει επίσης πως «και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν προτείνει υποψηφιότητες ενώ διαδραματίζουν βίαιες ενέργειες στο Σουδάν». Έτσι λοιπόν δεν υπάρχει κανένας κανόνας που να απαγορεύει τέτοιες κινήσεις.
Από την πλευρά του ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών Πέτρος Βαμβακάς θεωρεί ότι η Τουρκία με αυτήν την κίνηση απλώς δημιουργεί θόρυβο χωρίς πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας. Όπως εξηγεί «η συγκεκριμένη υποψηφιότητα έχει αναδειχθεί πρόσφατα και δεν φαίνεται ιδιαίτερα ισχυρή». Επισημαίνει επίσης πως οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και άλλων μόνιμων μελών όπως Κίνα και Ρωσία είναι περίεργες κι αυτό καθιστά δύσκολη τη διαδικασία εκλογής ενός Τούρκου εκπροσώπου.
Παρακολουθώντας τις εξελίξεις για τον νέο ΓΓ του ΟΗΕ
Ακόμη δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία ψηφοφορίας από τη Λετονία που προεδρεύει στο Συμβούλιο Ασφαλείας αλλά αναμένεται μέσα στον Νοέμβριο. Θετικά νέα αποτελούν οι 11 θετικές ψήφοι υπέρ της Ρεμπέκα Γκρίτσμπαν από την Κόστα Ρίκα που δημιουργούν δυναμική εκλογής μιας γυναίκας ως πρώτης γενικής γραμματέως στα Ηνωμένα Έθνη – ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός για τον οργανισμό αυτό. Οι ελληνικές αρχές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις κρατώντας όμως χαμηλό προφίλ σχετικά με τις προτιμήσεις τους καθώς συμμετέχουν ως μη μόνιμο μέλος χωρίς δικαιώματα βέτο.