Στην Ευρώπη, ετοιμάζονται σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που οι πολίτες θα διενεργούν πληρωμές και θα μεταφέρουν χρήματα μέσω των κινητών τους συσκευών. Στο επίκεντρο αυτής της εξέλιξης βρίσκεται το ψηφιακό ευρώ, το οποίο αναπτύσσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), ενώ παράλληλα δημιουργείται ένα νέο δίκτυο που θα συνδέει υφιστάμενες υπηρεσίες ηλεκτρονικών πληρωμών σε 13 χώρες της Ευρώπης.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι οι καταναλωτές θα έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν το ψηφιακό ευρώ για αγορές σε φυσικά καταστήματα, ηλεκτρονικές πληρωμές και μεταφορές χρημάτων σε άλλους χρήστες, ακόμα και χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο. Η βασική χρήση του ψηφιακού ευρώ δεν θα έχει κόστος, ενώ δεν υπάρχει πρόθεση κατάργησης των μετρητών ή των τραπεζικών καρτών.
Ταυτόχρονα,πέντε μεγάλοι οργανισμοί πληρωμών στην Ευρώπη συνεργάζονται για την ανάπτυξη του European Network for Payments (ENP),με στόχο να διευκολύνουν τις διασυνοριακές συναλλαγές για περίπου 130 εκατομμύρια χρήστες.
Οι δύο αυτές πρωτοβουλίες έχουν διαφορετικούς σκοπούς. Το νέο ευρωπαϊκό δίκτυο αποσκοπεί στη σύνδεση υπαρχουσών ιδιωτικών υπηρεσιών πληρωμών, ενώ το ψηφιακό ευρώ είναι μια μορφή ηλεκτρονικού χρήματος που εκδίδεται από την κεντρική τράπεζα.
Λειτουργία του ψηφιακού ευρώ
Το ψηφιακό ευρώ προγραμματίζεται ώστε να χρησιμοποιείται στις καθημερινές συναλλαγές όπως οι σημερινές ηλεκτρονικές πληρωμές αλλά με μία σημαντική διαφορά: τα κεφάλαια δεν θα είναι καταθέσεις σε εμπορικές τράπεζες αλλά χρήμα κεντρικής τράπεζας.
Για να μπορέσει κάποιος να το χρησιμοποιήσει, πρέπει πρώτα να ανοίξει λογαριασμό ψηφιακού ευρώ μέσω της τράπεζάς του ή ενός εξουσιοδοτημένου παρόχου υπηρεσιών πληρωμών. Έτσι ο χρήστης μπορεί να μεταφέρει κεφάλαια στον λογαριασμό του στο ψηφιακό ευρώ και στη συνέχεια να πραγματοποιεί συναλλαγές από το κινητό του τηλέφωνο.
Στην πράξη, οι διαθέσιμες δυνατότητες περιλαμβάνουν:
- Pληρωμές στα καταστήματα: Ο πελάτης μπορεί να πραγματοποιεί αγορές χρησιμοποιώντας το κινητό του σε συμβατά τερματικά.
- Ηλεκτρονικές αγορές: Το ψηφιακό ευρώ θα εμφανίζεται ως επιλογή εξόφλησης στα διαδικτυακά καταστήματα.
- Μεταφορές μεταξύ ατόμων: Θα είναι δυνατή η αποστολή χρημάτων σε φίλους ή συγγενείς.
- Sυναλλαγές χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο: Θα υπάρχει ειδική λειτουργία για τις πληρωμές όταν οι συσκευές δεν είναι συνδεδεμένες στο δίκτυο.
Οι συναλλαγές αναμένονται άμεσες και ο σχεδιασμός επιτρέπει τη χρήση του ψηφιακού ευρώ καθ’ όλη την έκταση της Ευρωζώνης ανεξαρτήτως παρόχου υπηρεσιών που επιλέγει ο κάθε πολίτης.
Pληρωμές χωρίς διαδικτύωση
Mία από τις πιο ενδιαφέρουσες πτυχώσεις του ψηφιακού ευρώ είναι η δυνατότητα πραγματοποίησης συναλλαγών ακόμη κι αν η συσκευή δεν έχει πρόσβαση στο ίντερνετ. Για αυτή τη λειτουργία απαιτείται προηγούμενη φόρτιση ενός ποσού στο πορτοφόλι που προορίζεται για offline συναλλαγή. Με αυτό τον τρόπο ο πελάτης μπορεί απλώς φέρνοντας κοντά την κινητή συσκευή με άλλη συμβατή συσκευή ή τερματικό καταστήματος να ολοκληρώνει τις αγορές του. Αυτή η διαδικασία σχεδιάζεται βάσει τεχνολογίας επικοινωνίας κοντινού πεδίου (NFC), ήδη γνωστής από πολλές ανέπαфες συναλλαγές σήμερα.
Dιευκρινήσεις σχετικά με IRIS και Ψηφιακό Ευρώ
Mεγάλο ερώτημα για τους Έλληνες καταναλωτές αφορά τις διαφοροποιήσεις ανάμεσα στο IRIS και το νέο σύστημα digital euro που έρχεται στην αγορά.
Το IRIS αποτελεί μια πλατφόρμα ανάπτυξης από τη ΔΙΑΣ επιτρέποντας άμεσες μεταφορτώσεις χρημάτων μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών μέσω εφαρμογών στις αντίστοιχες τράπεζες.
Από την άλλη πλευρά όμως τα κεφάλαια παραμένουν ως κατάθεση στις εμπορικές τράπεζες εντός αυτού του πλαισίων.
Αυτό σημαίνει ότι τα δύο αυτά εργαλεία δε συγκρούονται απαραίτητα καθώς προσφέρουν διαφορετικές λύσεις στους πολίτες: Το πρώτο καλύπτει ήδη ανάγκες τραπεζικών εργασιών ενώ το δεύτερο εισάγει ένα δημόσιο μέσο ανταγωνιστικό προς υπάρχοντα μέσα.»
Tέλος χρεώσεων;
«Η ΕΚΤ προγραμματίζει δωρεάν βασική χρήση»
«Ωστόσο»
«οι πάροχοι μπορούν»
«να προσφέρουν πρόσθετες υπηρεσίες έναντι χρέωσης».
Kανένα τέλος στα μετρητά;
«Η εισαγωγή»
«του νέου μέρους δε συνεπάγεται κατάργηση των υλικών νομισμάτων».
Pότε αναμένεται;
«Πιλοτικό πρόγραμμα διάρκειας 12 μηνών», “ξεκινά” “2027”.