Κίνητρα για πρόωρη συνταξιοδότηση κατά την προεκλογική περίοδο και αύξηση των ηλικιακών ορίων μετά τις εκλογές…
Αυτό είναι το διπλό παιχνίδι που ακολουθεί η κυβέρνηση, καθώς προσπαθεί να ισορροπήσει σε δύο παραδοσιακές πολιτικές κατευθύνσεις:
- Κατά τη διάρκεια της τρέχουσας προεκλογικής περιόδου, οι συνταξιούχοι έχουν την ελπίδα ενός εφάπαξ επιδόματος ύψους 400 ευρώ (σ.σ.για άτομα άνω των 66 ετών). Επιπλέον,όσοι συνταξιοδοτούνται και εργάζονται ως αυτοαπασχολούμενοι δεν υπόκεινται στα αντικειμενικά κριτήρια φορολόγησης που ισχύουν για άλλους αυτοαπασχολούμενους,απολαμβάνοντας ταυτόχρονα σύνταξη και εισόδημα από την εργασία τους. Πολλοί γίνονται επίσης μετακλητοί υπάλληλοι του κομματικού συστήματος.
- Μετά τις εκλογές αναμένονται αλλαγές στα όρια ηλικίας, μειώσεις στο συντάξιμο μισθό κάτω από τις αναπροσαρμογές των αμοιβών των εν ενεργεία εργαζομένων και περικοπές στις συντάξεις κάτω από τον πληθωρισμό (δηλαδή περαιτέρω μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος).
Η μεγαλύτερη παγίδα μετά τις εκλογές σχετίζεται με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Δεν είναι μόνο η αναθεώρηση των ηλικιακών ορίων (από το 62ο έτος για μειωμένη ή πλήρη σύνταξη με 40 χρόνια ασφάλισης στο 62ο και 6 μήνες ή στο 63ο έτος και από το 67ο στο 67ο και 6 μήνες στις λοιπές περιπτώσεις με λιγότερα χρόνια ασφάλισης),αλλά κυρίως οι αλλαγές στα πλασματικά χρόνια.
Δεδομένου ότι μια νέα αύξηση στα ηλικιακά όρια (μετά τη δραματική αναθεώρηση το 2015 λόγω του τρίτου μνημονίου) θα προκαλέσει κοινωνικές αντιδράσεις, πρόσφατα διακινείται η ιδέα της… μείωσης των πλασματικών χρόνων ασφάλισης μετά το 2027…
Σήμερα, ένας εργαζόμενος μπορεί να έχει έως και επτά πλασματικά χρόνια αν έχει συμπληρώσει τριάντα τρία έτη πραγματικής ασφάλισης. Έτσι μπορεί να βγει στη σύνταξη νωρίτερα αν έχει κατοχυρώσει πιο ευνοϊκά ηλικιακά όρια ενδιάμεσα. Υπογραμμίζεται ότι υπάρχουν ήδη περίπου 320.000 συνταξιούχοι που εργάζονται παράλληλα (αν κι οι μισοί απ’ αυτούς απλώς έχουν κάποιο επιπλέον εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα).
Παρόλο που η εξαγορά πλασματικών χρόνων απαιτεί σημαντικό κόστος, πολλοί ασφαλισμένοι επιλέγουν αυτή τη δυνατότητα. Το ποσό της εξαγοράς αφαιρείται από τη σύνταξη τους.
(Σημειώνεται ότι το κόστος εξαγοράς φτάνει το 20% επί του μεικτού μισθού μόνο για την κύρια σύνταξη· δηλαδή για μικτές απολαβές ύψους €1.500, απαιτούνται €25.200 ώστε ένας ασφαλισμένος να μπορέσει να αναγνωρίσει επτά πλασματικά έτη).
Tώρα εξετάζεται ένα σενάριο περιορισμού των πλασματικών χρόνων από επτά σε τέσσερα έτη μεταβατικά, με στόχο τελικά την πλήρη κατάργηση αυτού του θεσμού — πάντα επικαλούμενοι δημογραφικούς λόγους και τη γήρανση του πληθυσμού.
Παγίδα
Mε αυτό τον τρόπο χιλιάδες ασφαλισμένοι κινδυνεύουν να παγιδευτούν στην αγορά εργασίας καθώς δεν μπορούν να λάβουν πλήρεις αποδοχές χωρίς τα απαιτούμενα σαράντα χρόνια ασφάλισης ενώ οι αυτοαπασχολούμενοι αγρότες δεν μπορούν καν να βγάλουν σύνταξη (ούτε καν μειωμένη) χωρίς αυτά τα σαράντα χρόνια στον ΕΦΚΑ.
Mε αυτό τον έμμεσο τρόπο αυξάνεται ουσιαστικά η πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης ακόμη κι κατά τρία χρόνια (τόσο όσο τα πλασματικά που εξελίσσονται σύμφωνα με αυτό το σενάριο), χωρίς αυτό να γίνεται εμφανώς αντιληπτό — έτσι υποθέτουν κυβερνητικοί παράγοντες πως θα υπάρξει λιγότερη κοινωνική αντίδραση…
Sυνολικά είτε μέσω άμεσης αύξησης των ορίων ηλικίας είτε μέσω κατάργησης κάποιων πλασματικών χρόνων ο κυβερνητικός στόχος της αύξηςής της πραγματικής ηλικίας συντοπισμού θα επιτευχθεί — απλά θεωρούν πως η δεύτερη μέθοδος θα οδηγήσει σε πιο διαχειρίσιμη κοινωνική αντίδραση…
