Το βράδυ του Σαββάτου (21/11), οι διαπραγματεύσεις για την κλιματική αλλαγή στην Αττάλεια της Τουρκίας κατέληξαν σε πλήρες αδιέξοδο, με τις διαφωνίες σχετικά με την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα να απειλούν τη δυνατότητα επίτευξης συμφωνίας. Πολλές χώρες εξετάζουν πλέον το ενδεχόμενο να έρθουν σε ανοιχτή αντιπαράθεση με τη Σαουδική Αραβία και τους συμμάχους της, προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι η τελική δήλωση της COP31 θα περιλαμβάνει σαφή αναφορά στη μετάβαση μακριά από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Οι συμπρόεδροι της συνόδου, η Αυστραλία και η Τουρκία, πραγματοποίησαν συνεχείς συναντήσεις με πολλές αντιπροσωπείες καθ’ όλη τη διάρκεια του Σαββάτου προσπαθώντας να γεφυρώσουν τις διαφορές. Ωστόσο, οι συνομιλίες που είχαν προγραμματιστεί να ολοκληρωθούν μετά από δύο εβδομάδες παραμένουν σε εκκρεμότητα χωρίς προοπτική συμφωνίας. Παράλληλα, η δυσαρέσκεια μεταξύ κυβερνήσεων και περιβαλλοντικών οργανώσεων αυξάνεται.
COP31: Δύο Κρίσιμα Ζητήματα στις Διαπραγματεύσεις
Στο επίκεντρο των διαφορών βρίσκονται δύο κύρια ζητήματα. Το πρώτο είναι η επιμονή μιας ευρείας συμμαχίας περίπου 130 χωρών για την ένταξη σαφούς αναφοράς στη «μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα» στο τελικό κείμενο. Το δεύτερο αφορά τις απαιτήσεις των αναπτυσσόμενων κρατών για αύξηση της χρηματοδοτικής στήριξης από τις πλουσιότερες χώρες ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
«Η συμπερίληψη μιας αναφοράς στα ορυκτά καύσιμα αποτελεί κόκκινη γραμμή για εμάς. Μιλάμε για τη βασική αιτία όλων αυτών που βιώνουμε. Αν δεν αντιμετωπίσουμε αυτή την αιτία, τότε απλώς χάνουμε τον χρόνο μας», δήλωσε ο υπουργός Κλίματος του Τουβαλού Maina Talia εκπροσωπώντας ένα μικρό νησιωτικό κράτος του Ειρηνικού που κινδυνεύει άμεσα λόγω ανόδου της στάθμης των θαλασσών.
Ο Mohamed Adow, διευθυντής του οργανισμού Power Shift Africa, χαρακτήρισε την κατάσταση των διαπραγματεύσεων ως ιδιαίτερα ανησυχητική: «Ήρθαμε στην Αττάλεια προσδοκώντας πρόοδο στη δημόσια χρηματοδότηση για το κλίμα καθώς και στην απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Αντί αυτού αγωνιζόμαστε ώστε οι κυβερνήσεις να μην υπαναχωρήσουν ακόμη κι από δεσμεύσεις που έχουν ήδη αναλάβει». Η αίσθηση είναι ότι αυτή η σύνοδος αποσυντίθεται.
Διαφωνίες γύρω από Δέσμευση και Αποθήκευση Άνθρακα
Εντονες αντιπαραθέσεις υπάρχουν επίσης γύρω από την τεχνολογία δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (CCS) καθώς επίσης σχετικά με τον στόχο ότι έως το 2035 θα πρέπει το 35% της παγκόσμιας ενέργειας να προέρχεται από ηλεκτρικές πηγές.
Η Σαουδική Αραβία επιθυμεί ισχυρή έμφαση στην CCS στο τελικό πολιτικό κείμενο γνωστό ως «απόφαση-ομπρέλα». Ωστόσο πολλές χώρες θεωρούν ότι αυτή μπορεί εύκολα να χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία ώστε να συνεχιστεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Kάποιοι διαπραγματευτές πιστεύουν πως υπάρχει πιθανότητα συμβιβασμού εφόσον περιοριστεί η έμφαση στη CCS ενώ παράλληλα ενισχυθεί η προώθηση ηλεκτροδότησης οικονομικών δραστηριοτήτων.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις υποδεικνύουν πως οι καθυστερήσεις αυτές σχετίζονται τόσο με την επιρροή των βιομηχανιών ορυκτών καυσίμων όσο και με την απροθυμία πλουσίων κρατών προς τήρηση χρηματοδοτικών υποχρεώσεων προς φτωχές χώρες.
“Αυτή πρέπει να είναι τελευταία φορά που αφήνουμε τα συμφέροντα των ορυκτών καυσίμων…να κρατούν όμηρους όλες τις διαδικασίες”, , δήλωσε χαρακτηριστικά ο Nick Dearden διευθυντής του Global Justice Now.
COP31: Κίνδυνος Χωρίς Συμφωνία λόγω Παράτασης Συνομιλιών
Οι συνομιλίες αρχικά είχαν προγραμματιστεί μέχρι το βράδυ Παρασκευής αλλά τώρα φαίνεται πως θα συνεχιστούν μέχρι νωρίς Κυριακή πρωί προκαλώντας αλλαγές στις πτήσεις επιστροφής πολλών συμμετεχόντων.
Πρέπει μάλιστα υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αποχώρησης αρκετών αντιπροσωπειών οδηγώντας σε απώλειας απαιτούμενης απαρτίας γεγονός που μπορεί ν’ εμποδίσει τη Διάσκεψη Μερών (COP) στο πλαίσιο Σύμβασης-Πλαισίου ΟΗΕ.
COP30: Προηγούμενες Δεσμεύσεις & Αντιφάσεις
Πέρυσι κατά COP30 στη Βραζιλία είχε γίνει προσπάθεια εκπόνησης ενός παγκόσμιου σχεδίου κατάργησης των ορυκών καυσίμων αλλά φέτος μια αντίστοιχη πρόταση αφαιρέθηκε πρόσφατα προκαλώντας έντονες αντιδράσεις μεταξύ χωρών όπως Ευρωπαϊκή Ένωση & Ηνωμένο Βασίλειο.
Duo Presidency Challenges and Potential Open Confrontation
Αυτό είναι πρώτο συνέδριο υπό διπλή προεδρία όπου συνεργάζονται οι δύο χώρες δημιουργώντας προβλήματα σύμφωνα με ειδικούς όπως Claudio Angelo.
Ένα σενάριο εξεταζόταν ήταν δημόσια συνεδρία όπου αντίπαλοι όπως Σαουδική Αραβία καλούνται ν’ εκφράσουν θέσει τους.
Ωστόσο αυτό εγκυμονεί κινδύνος κατάρρευσης συνομιλιών ενώ άλλοι παρατηρητές πιστεύουν πως Ριάντ ίσως υποχωρήσει μπρος στον διεθνή συναίνεση.
«Εάν υπάρξει ισχυρός κοινός τόπος τότε ίσως δεν θελήσει ν’αντισταθεί», είπε Bill Hare.
Στην ίδια γραμμή ούτε Ινδία ούτε Κίνα φαίνεται ν’αντιστέκομαι σε μια πιθανή συμφωνία.
Η Υπουργός Ενέργειας Miatta Fahnbulleh εξέφρας αισιοδοξία λέγοντας “εργάζονται στενά μαζί μας”.
Το μεγάλο ερώτημα παραμένει αν COP31 καταφέρει ουσιαστικά δεσμό ή αν γεωπολιτικές σκοπιμότητες επικαλούνται ανάγκης δράσεων απέναντι κρίσιμο ζήτηματα.
