Επτά Νησιά του Αιγαίου σε Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης λόγω Λειψυδρίας

Φέτος, επτά νησιά του Αιγαίου έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης εξαιτίας της λειψυδρίας, με στόχο την προστασία των υδάτινων πόρων.Το κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί τις τοπικές αρχές είναι τι θα συμβεί αν οι βροχοπτώσεις παραμείνουν περιορισμένες και την επόμενη χρονιά. Στην Αστυπάλαια, η κατάσταση είναι ενδεικτική της γενικότερης εικόνας, όπως αναφέρει το Reuters.

Η Αστυπάλαια, ένα νησί στο νοτιοανατολικό τμήμα του Αιγαίου που εξαρτάται από το εμφιαλωμένο νερό για την κατανάλωση, δεν έχει ωφεληθεί από τις βροχές που έπεσαν στη βόρεια και δυτική Ελλάδα και προσέφεραν τον πιο υγρό χειμώνα από το 2022 στην υπόλοιπη χώρα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία των τοπικών αρχών, η φετινή περίοδος ήταν η δεύτερη πιο ξηρή για την Αστυπάλαια από το 2020. Ο δήμαρχος Νίκος Κομηνέας περιγράφει τη σοβαρότητα της κατάστασης: «Αν συγκεντρώναμε όλο το νερό που έπεσε μέσα σε έναν κουβά ή μια λεκάνη, θα είχε ύψος μόλις 2,5 εκατοστά». Αυτή η δήλωση έγινε κοντά στην τεχνητή λίμνη του νησιού που κατασκευάστηκε στα μέσα της δεκαετίας του ’90 και βρίσκεται ανάμεσα σε ξερούς λόφους με αραιή βλάστηση.

Επιστροφή στους Πηγάδια

Η ανάγκη διαφύλαξης των αποθεμάτων οδήγησε τις αρχές να επιβάλουν περιοριστικά μέτρα στην άρδευση. Τον Απρίλιο διακόπηκε η παροχή νερού προς την αγρότισσα Ευδοκία Παλατιανού προκειμένου να σωθούν πολύτιμες ποσότητες. Η ηλικίας 71 ετών γυναίκα αναγκάστηκε να στραφεί σε υφάλμυρο νερό από πηγάδι της και τα λαχανικά της μαράθηκαν. «Αν δεν βρέξει σύντομα, δεν θα φυτέψω τίποτα», είπε δίπλα σε ένα ξεραμένο δέντρο μανταρινιών στο παραθαλάσσιο Λιβάδι.

Η τεχνητή λίμνη καλύπτει τις ανάγκες ύδρευσης στο Λιβάδι και τροφοδοτεί επίσης τη Χώρα με περίπου 150.000 κυβικά μέτρα νερού — ποσότητα μόλις ενός έκτου της συνολικής χωρητικότητάς της. Με ημερήσια κατανάλωση γύρω στα 900 κυβικά μέτρα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, αυτά τα αποθέματα αρκούν για περίπου πέντε μήνες και μισό.

Tον Μάιο οι αρχές κήρυξαν κατάσταση έκτακτης ανάγκης ώστε να επιταχυνθεί η εγκατάσταση προσωρινής μονάδας αφαλάτωσης στη Χώρα δυναμικότητας 600 κυβικών μέτρων ημερησίως.

Πίεση στους Αγρότες

Aπό τον Ιούνιο χάρτες του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ξηρασίας δείχνουν ότι η Αστυπάλαια αντιμετωπίζει πρώιμες συνθήκες ξηρασίας. Στην περιοχή Ανάληψη οι κτηνοτρόφοι μεταφέρουν νερό στις δεξαμενές τους ή χρησιμοποιούν χαμηλότερης ποιότητας γεωτρήσεις καθώς πλησιάζει ο κορεσμός της τουριστικής περιόδου όπου ο πληθυσμός αυξάνεται δραματικά — από περίπου 1.400 μόνιμοι κάτοικοι φθάνει τους 7.000 επισκέπτες στα μέσα Ιουλίου.

Η υπάρχουσα μονάδα αφαλάτωσης στην Ανάληψη δεν επαρκεί για τις αυξημένες απαιτήσεις γι’ αυτό δημιουργείται μια δεύτερη προσωρινή εγκατάσταση στη Χώρα ενώ σχεδιάζεται μόνιμη μονάδα μέχρι τέλος χρόνου.

Aναζητώντας Εναλλακτικές Λύσεις

Theo τον δήμαρχο Κομηνέα παρά τα υψηλά κόστη λειτουργίας των μονάδων αφαλάτωσης αυτές αποτελούν απαραίτητο εργαλείο απέναντι στην ξηρασία: «Μια μεγάλη ανησυχία είναι τι θα γίνει αν δεν έχουμε άλλες βροχές». Οι επιχειρήσεις στον χώρο του τουρισμού επίσης κινητοποιούνται: Η Καρολίνα Αλκαλάϊ προσφέρει κουπόνια αξίας πέντε ευρώ στους επισκέπτες που επιλέγουν να μην κάνουν χρήση καθημερινής υπηρεσίας καθαρισμού στα δωμάτιά τους — μια πρωτοβουλία που έχει γίνει αποδεκτή θετικά από τους πελάτες.

Xρηματοδότηση Έργων Ύδρευσης

Ο υπουργός Περιβάλλοντος Σταύρος Παπαστάυρου έχει εγκρίνει χρηματοδότηση ύψους €15 εκατ., για έργα αφαλάτωσης και αναβάθμισης δικτύων σε εννέα ελληνικά κατοικημένα νησιά εκ των οποίων €1,5 εκατ.,προορίζονται αποκλειστικά για την Αστυπάλεia .Σύμφωνα με προβλέψεις ειδικών έως το έτος 2049 μπορεί να υπάρξει περαιτέρω επιδείνωση στις συνθήκες ξηρασίας λόγω αύξησης θερμοκρασιών παγκοσμίως.»