Η Ιστορία της Μαριάμ Σαούκι: Ένα Κάλεσμα για Αλλαγή στην Αίγυπτο

Η Μαριάμ Σαούκι, γνωστή ως «το κορίτσι του λεωφορείου», έγινε θέμα συζήτησης όταν δημοσίευσε στα κοινωνικά δίκτυα το πρόσωπο ενός άνδρα που την παρενοχλούσε. Η αντίδραση που δέχθηκε ήταν γεμάτη απειλές κατά της ζωής της, κάτι που αποκαλύπτει τη στάση της αιγυπτιακής κοινωνίας απέναντι στα θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης στους δημόσιους χώρους. Τη Δευτέρα, η νεαρή ηθοποιός, περίπου 20 ετών, ανάρτησε ένα βίντεο από ένα γεμάτο λεωφορείο στο Κάιρο για να καταγγείλει έναν άνδρα ο οποίος την ακολουθούσε και την παρενοχλούσε κοντά στον χώρο εργασίας της.

«Αυτή τη φορά ανέβηκε πίσω μου στο λεωφορείο (…) και έκανε απρεπή σχόλια», δήλωσε η Σαούκι, η οποία έχει αποκτήσει το παρατσούκλι «κορίτσι του λεωφορείου» στα μέσα ενημέρωσης. Ελπίζοντας αρχικά ότι θα λάβει υποστήριξη από τους άλλους επιβάτες, διαπίστωσε με απογοήτευση ότι οι περισσότεροι πήραν το μέρος του δράστη.

Στο βίντεο φαίνονται άνδρες στο πίσω μέρος του λεωφορείου να την κοιτούν επίμονα ενώ εκείνη προσπαθεί να αντιμετωπίσει τον άνδρα που την παρενοχλεί. Εκείνος με ειρωνικό χαμόγελο τη χαρακτηρίζει «σκουπίδι» και χλευάζει τα ρούχα της: «Τι είναι αυτά τα ρούχα που φοράς;». Παρά τις φωνές διαμαρτυρίας της Μαριάμ, κανείς δεν επενέβη για να βοηθήσει. Μάλιστα, ένας επιβάτης κρατώντας κομποσκοίνι τής είπε να καθίσει ήσυχα.

Αντιδράσεις στο Διαδίκτυο

Το βίντεο αυτό έγινε γρήγορα viral και προκάλεσε όχι μόνο κάποιες εκφράσεις υποστήριξης αλλά και μια πλημμύρα εκδικητικών σχολίων από χρήστες των social media.Δημόσια πρόσωπα συμμετείχαν επίσης στην κριτική.

«Έχει piercing (…), είναι προφανές τι επιδιώκει», σχολίασε ο τραγουδιστής Χασάν Σακός. Άλλοι χρήστες έγραψαν απειλητικά σχόλια όπως: «Θα ήμουν ο πρώτος που θα σε σκότωνε» ή «Αν σε σκότωναν, κανείς δεν θα έκλαιγε». Αυτή η υπόθεση αναδεικνύει ξανά ένα χρόνιο ζήτημα στην αιγυπτιακή κοινωνία.

Το 2010 κυκλοφόρησε διεθνώς η ταινία του Μοχάμεντ Ντιάμπ «Οι γυναίκες του λεωφορείου bus 678», αφιερωμένη στη σεξουαλική παρενόχληση στην Αίγυπτο. Μελέτη του ΟΗΕ το 2013 αποκάλυψε ότι σχεδόν όλες οι γυναίκες στην Αίγυπτο έχουν βιώσει κάποια μορφή παρενόχλησης στη ζωή τους ενώ πάνω από το 80% ανέφεραν ότι υφίστανται τακτικά τέτοιες συμπεριφορές στις δημόσιες συγκοινωνίες.

Νέα Νομοθεσία και Αντίκτυποι

Tην ίδια χρονιά σημειώθηκαν μαζικές διαδηλώσεις κατά της σεξουαλικής βίας στο Κάιρο. Το 2014 θεσπίστηκε νόμος κατά της παρενόχλησης στους δρόμους αλλά οι αλλαγές παραμένουν περιορισμένες μέχρι σήμερα με τις αρχές να μην αναφέρουν ποτέ αριθμούς καταδικών για τέτοιες υποθέσεις.

Το 2022 μια άλλη υπόθεση δολοφονίας μιας φοιτήτριας είχε προκαλέσει σοβαρή αντίδραση καθώς ο δράστης είχε σκοτώσει τη Ναγέρα Ασράφ επειδή εκείνη τον είχε απορρίψει ερωτικά. Ο δράστης καταδικάστηκε σε θάνατο αλλά υπήρχαν φωνές υπέρ των δικαιωμάτων του ακόμα κι έτσι σύμφωνα με ακτιβιστές όπως η Ναντίν Ασράφ.

“Συστήματα Παρακμιακής Συμπεριφοράς”

Aναφορικά με την περίπτωση της Μαριάμ Σαούκι οι αρχές αντέδρασαν παρά τις δηλώσεις άρνησης από πλευράς των εταιρειών μεταφοράς σχετικά με το συμβάν. Μία ημέρα μετά την ανάρτηση εντόπισαν τον άντρα που εμφανίζεται στο βίντεο και τον συνέλαβαν σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εσωτερικών.
Ωστόσο σύμφωνα με πληροφορίες ο κατηγορούμενος αφέθηκε ελεύθερος μετά από εγγύηση μόλις χιλιάδας αιγυπτιακών λιρών (περίπου €17) πριν ξανασυναντήσει προβλήματα λόγω άλλης υπόθεσης κλοπής πόρων.
Ο δικηγόρος αυτού ζήτησε ψυχιατρική εξέταση για τη Σαούκι ενώ άλλοι κατηγόρησαν πως αυτή η κατάσταση πλήττει τη φήμη των γυναικών στην Αίγυπτο.
«Πρόκειται για ένα συστημικό πρόβλημα», δήλωσαν ακτιβιστές προσδιορίζοντας πως τέτοιες περιπτώσεις δεν λαμβάνονται σοβαρά υπόψη ποτέ.»