Σημαντική Αρχαιολογική Ανακάλυψη στη Ραφήνα

Μια εξαιρετικά σημαντική ταφή σε πίθο, που χρονολογείται στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (3200–2000 π.Χ.), αποκαλύφθηκε στη Ραφήνα στο πλαίσιο σωστικών ανασκαφών που πραγματοποιεί από το 2024 η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, στο έργο «Διευθέτηση – Οριοθέτηση Ρέματος Ραφήνας».

Όπως ανακοίνωσε το Υπουργείο Πολιτισμού,ο πίθος είχε τοποθετηθεί σε λάκκο σκαμμένο στο αργιλόχωμα της νότιας όχθης του ρέματος. Το αγγείο έχει ύψος 1,74 μέτρα και διαθέτει οριζόντιες λαβές στην κοιλιά του καθώς και χαρακτηριστική σχοινοειδή ανάγλυφη διακόσμηση στον λαιμό και τις λαβές.

Το στόμιο του πίθου ήταν σφραγισμένο με έναν ισχυρό ημικυκλικό τοίχο από ποταμίσιες κροκάλες. Δύο μεγάλοι λίθοι μαζί με μικρότερους σχημάτιζαν μια ψευδόθυρα με παραστάδες και κατώφλι. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν οστά δύο ανθρώπων καλυμμένα από μεγάλους λίθους που καταλάμβαναν σχεδόν όλο τον διαθέσιμο χώρο. Τα κτερίσματα περιλάμβαναν χάλκινη λαβίδα, ωοειδή πλακοειδή λίθο (τράπεζα), αιχμές οψιανού και αγγεία, στοιχεία που μαρτυρούν την ιδιαίτερη φροντίδα κατά τη διαμόρφωση αυτού του ταφικού μνημείου καθώς και τον σεβασμό προς τους νεκρούς.

Αν και κατά την ίδια περίοδο λειτουργούσαν οργανωμένα νεκροταφεία σε περιοχές όπως το Τσέπι και το Μάτι Μαραθώνα ή στον Άγιο Κοσμά Ελληνικού καθώς επίσης στα Αστέρια Γλυφάδας, αυτή η απομονωμένη ταφή προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για την ποικιλία των ταφικών εθίμων της 3ης χιλιετίας π.Χ., αλλά επίσης για κυκλαδικές και ανατολικές επιρροές.

Σε κοντινή απόσταση περίπου δύο μέτρων νοτιοανατολικά του πίθου εντοπίστηκε ένας μεγάλος κυκλικός λάκος με ίχνη μακρόχρονης χρήσης και καύσης. Στο ανώτερο στρώμα βρέθηκαν βουκράνιο, κεραμικά αντικείμενα καθώς επίσης χάλκινα νομίσματα ιστορικών χρόνων ενώ κοντά στον πυθμένα αποκαλύφθηκαν σκελετός ιπποειδούς μαζί με οστά μικρότερων ζώων πάνω σε παχύ στρώμα καύσης.

Η αρχαιολογική έρευνα θα συνδυαστεί με ζωοαρχαιολογικές μελέτες καθώς επίσης αναλύσεις φυσικών επιστημών προκειμένου να φωτίσει πιθανές τελετουργικές πρακτικές που σχετίζονται με θυσίες ζώων αλλά κι τη διαχρονική σημασία αυτού του χώρου.Εβδομήντα πέντε χρόνια μετά τις ανασκαφές του Δημήτριου Θεοχάρη στους οικισμούς της Πρώιμης Εποχής Χαλκού στον παλαιό λιμένα της Ραφήνας αλλά κι στη χερσόνησο του Ασκηταριού,οι νέες ανακαλύψεις στις όχθες αυτού του ρέματος προσφέρουν σημαντικά δεδομένα σχετικά με την κοινωνική δομή αλλά κι τις μεταθανατικές αντιλήψεις των προϊστορικών κοινοτήτων στην περιοχή.