Δυσκολίες στην Πρωτοβουλία 5Χ5 για τις Θαλάσσιες Ζώνες
Η Ελλάδα φαίνεται να αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια στην προσπάθειά της να προχωρήσει με το πολυμερές σχήμα συνεργασίας που ονομάζεται 5Χ5, το οποίο θα περιλάμβανε χώρες της Μεσογείου με στόχο την επίλυση των ζητημάτων που αφορούν τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι πληροφορίες δείχνουν ότι οι προκλήσεις είναι πολλές και ενδέχεται να καθυστερήσουν την πρωτοβουλία αυτή στο μέλλον.
Ταυτόχρονα, η αντιπαλότητα για τον έλεγχο των θαλάσσιων περιοχών της Μεσογείου συνεχίζεται, καθώς η Τουρκία προσπαθεί να ενισχύσει τη συμμαχία της με τη Λιβύη. Εντείνει τις επαφές της με την ανατολική κυβέρνηση και τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος στρέφεται κατά της Αθήνας σχετικά με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό.
Κλιμάκωση του Τουρκικού Παράγοντα στη Λιβύη
Σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας yeni Safak, «μια νέα “αλλαγή των όρων” έχει ξεκινήσει μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης». Η συνεργασία που είχε αρχίσει με την κυβέρνηση της Τρίπολης εισέρχεται σε μια νέα φάση υπό την ηγεσία του Χαλίφα Χαφτάρ. Γίνονται αμοιβαίες επισκέψεις και δημιουργούνται οικονομικές συνεργασίες ενώ μακροπρόθεσμα σχέδια βρίσκονται σε εξέλιξη. Αυτές οι εξελίξεις διαμορφώνουν ένα νέο σκηνικό στον αγώνα εξουσίας που διεξάγει η Τουρκία στη Μεσόγειο και την Αφρική.
Η ίδια εφημερίδα αναφέρει ότι «αντιπροσωπείες φτάνουν στην Τουρκία η μία μετά την άλλη», υπογράφοντας σημαντικές συμφωνίες μεταξύ Βεγγάζης και τουρκικών εταιρειών. Η κυβέρνηση του Χαφτάρ ασκεί πιέσεις στη Βουλή των Αντιπροσώπων για να εγκριθεί η Συμφωνία Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας που υπεγράφη μεταξύ τους.
Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι στιγμής δεν έχει επικυρωθεί το μνημόνιο από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στη Βεγγάζη παρά τις πιέσεις από την Άγκυρα ώστε αυτή η συμφωνία να αποκτήσει νομική ισχύ ανοίγοντας έτσι δρόμους για επεκτατικές διαθέσεις στη Μεσόγειο.
Αντίκτυποι στις Σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται οι δηλώσεις εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας, Οντζού Κετσελί, πριν από τρεις ημέρες. Ο αξιωματούχος επιδίωξε μέσω αυτής να εκδηλώσει τη διαφωνία σχετικά με τον ελληνικό χάρτη του Θαλάσσίου Χωροταξικού Σχεδιασμού μετά τη δημοσιοποίησή του στον ιστότοπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο Τούρκος αξιωματούχος κατηγόρησε την Ελλάδα ότι «παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο». Μάλιστα ανέφερε πως «ο ελληνικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός παραβιάζει τη δικαιοδοσία της Τουρκίας στο Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο», προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών που τόνισε πως «οι αντιδράσεις αυτές δεν έχουν κανένα έρεισμα στο ενωσιακό ή διεθνές δίκαιο».
Análise από Άγγελο Συρίγο
Ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Άγγελος Συρίγος δήλωσε στο parapolitika.gr ότι παρά τις λεκτικές επιθέσεις εκ μέρους της Τουρκίας αυτή επιθυμεί προς το παρόν μια θετική σχέση με την Ελλάδα διότι όπως είπε: «η χώρα θέλει F-35 από τις Ηνωμένες Πολιτείες καθώς επίσης κινητήρες για τα ΚΑΑΝ (τουρκικά μαχητικά πέμπτης γενιάς)». Θέλει επίσης πυραύλους meteor για τα Eurofighter που σκοπεύει να αγοράσει κι έτσι έχει λόγους να εμφανίζεται ως “καλό παιδί”. Δεν υπάρχει λόγος λοιπόν για κλιμάκωση των τόνων.»
S σύμφωνα πάντα με τον κ. Συρίγο: «Το κρίσιμο είναι πώς εξελίσσονται τα γεγονότα επί πεδίου. Εκτός ενός περιστατικού κοντά στο Αγαθονήσι σχετικού κυρίως με αλιευτικά θέματα δεν φαίνεται ιδιαίτερη ένταση.» Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν πώς θα κινηθεί η Άγκυρα αλλά και αν τελικά πραγματοποιηθεί συνάντηση ανάμεσα στον Έλληνα πρωθυπουργό και τον Τούρκο Πρόεδρο όπως είχε δηλώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης.»