Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε Επιφυλακή λόγω της Κατάστασης στο Ιράν
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής εξαιτίας της κλιμάκωσης των εντάσεων στο Ιράν, γεγονός που ήδη επηρεάζει σημαντικά τα οικονομικά δεδομένα της ευρωζώνης. Οι πρόσφατοι βομβαρδισμοί ενεργειακών υποδομών στο Ιράν και σε γειτονικές χώρες του Κόλπου έχουν προκαλέσει εκτίναξη στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα την αύξηση του κόστους ζωής για τα νοικοκυριά στην Ευρώπη.
Το βασικό σενάριο για τις αποφάσεις σχετικά με τα επιτόκια της ΕΚΤ εν μέσω αυτής της σύγκρουσης είναι ότι η τράπεζα θα παρακολουθεί στενά την κατάσταση τους επόμενους μήνες.Σκοπός είναι να αποκτήσει μια σαφή εικόνα για τη διάρκεια, την ένταση και τις συνέπειες της σύγκρουσης, παράγοντες που θα καθορίσουν το μέγεθος των οικονομικών επιπτώσεων. Αναμένεται ότι μέχρι τον Ιούνιο θα έχει διαμορφωθεί μια πιο ξεκάθαρη εικόνα ώστε η ΕΚΤ να επανεξετάσει τις στρατηγικές της σχετικά με τα επιτόκια.Αν δεν προκύψουν απρόβλεπτες εξελίξεις, η τράπεζα μπορεί να αποφασίσει για πιθανή αύξηση του βασικού επιτοκίου πάνω από το 2%, προσπαθώντας να περιορίσει τη δυσμενή επίδραση στην ήδη αδύναμη ανάπτυξη της ευρωζώνης.
Ο πληθωρισμός αποτελεί αυτή τη στιγμή τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ευρωπαϊκή οικονομία. «Οι κίνδυνοι στον πληθωρισμό είναι ανοδικοί, ιδιαίτερα βραχυπρόθεσμα, ενώ μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να οδηγήσει σε μια παρατεταμένη αλλαγή στις τιμές ενέργειας, ενισχύοντας ακόμα περισσότερο τον πληθωρισμό», δήλωσε η επικεφαλής Κριστίν Λαγκάρντ μετά τη συνεδρίαση της ΕΚΤ την Πέμπτη. «Αυτό μπορεί να ενισχυθεί αν οι πληθωριστικές προσδοκίες και οι μισθολογικές εξελίξεις επίσης περάσουν σε ανοδική τροχιά». Στο εσωτερικό των υπηρεσιών της ΕΚΤ υπάρχει έντονη ανησυχία σχετικά με τις συνέπειες του πολέμου που ήδη αποτυπώνονται στην πραγματική οικονομία μέσω αυξήσεων τιμών ή αναγγελιών ανατιμήσεων από διάφορους τομείς.
Ωστόσο έχει ληφθεί η απόφαση να μην υπάρξει άμεση προσαρμογή στα επιτόκια ώστε να αποφευχθεί μια υπερβολική αντίδραση που θα μπορούσε να βλάψει περαιτέρω την ευρωπαϊκή οικονομία εάν αποδειχτεί ότι ο πόλεμος θα διαρκέσει λιγότερο από όσα προβλέπονται στα πιο απαισιόδοξα σενάρια.
Σε κάθε περίπτωση είναι κοινώς αποδεκτό ότι μέχρι το 2026 η ανάπτυξη αναμένεται χαμηλότερη και ο πληθωρισμός υψηλότερος από τις αρχικές εκτιμήσεις λόγω των πολεμικών συγκρούσεων. Το νέο σενάριο που έχει διαμορφώσει η ΕΚΤ προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ στην ευρωζώνη φέτος κατά 0,9% αντί 1,2% όπως είχε αρχικά εκτιμηθεί και ο πληθωρισμός αναμένεται στο 2,6% αντί 1,9%. Αυτές οι προβλέψεις ωστόσο μπορούν εύκολα να αλλάξουν ανάλογα με τις εξελίξεις στις αγορές εμπορευμάτων καθώς και στη λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων εξαιτίας πιθανής διάρκειας κλεισίματος των στενών του Ορμούζ.
Οι Τρεις Μεγάλες Απειλές για την Ευρωπαϊκή Οικονομία
Η πιο άμεση απειλή αφορά τις τιμές ενέργειας. Η παρεμπόδιση διέλευσης μέσω των στενών του Ορμούζ — όπου διεξάγεται το 20% παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου — έχει προκαλέσει δραματική αύξηση στις τιμές πετρελαίου πάνω από τα 110 δολάρια ανά βαρέλι.Όσο συνεχίζεται αυτή η κατάσταση τόσο περισσότερες θα είναι οι αρνητικές συνέπειες στους ενεργειακούς δείκτες.
Ο δεύτερος σημαντικός κίνδυνος σχετίζεται με τη μεταφορά αγαθών μέσω θάλασσας. Η στρατιωτική σύρραξη στη Μέση Ανατολή έχει ήδη οδηγήσει σε καθυστερήσεις παράδοσης καθώς επίσης και σε αυξήσεις κόστους μεταφοράς προϊόντων μέσω τάνκερ — κάτι που πλήττει ιδιαίτερα την Ευρώπη λόγω εξάρτησής της από τους δρόμους μεταφοράς μεταξύ Ασίας-Ευρώπης μέσω Σουέζ.
Tο τρίτο μεγάλο πρόβλημα έγκειται στη μεγάλη αβεβαιότητα γύρω από αυτές τις εξελίξεις όσον αφορά τη γενικότερη πορεία της οικονομίας—μια κατάσταση που οδηγεί πολλές επιχειρήσεις στο να καθυστερούν κρίσιμες αποφάσεις σχετικά με επενδύσεις ή καταναλωτικές δαπάνες.