Αγροτικές Κινητοποιήσεις και Κοινωνικές Αντιδράσεις: Μια Νέα Διάσταση

Με τις αγροτικές κινητοποιήσεις να διαρκούν σχεδόν ένα μήνα και να εξελίσσονται σε ένα πολιτικό τοπίο που είναι χαλαρό λόγω των εορτών, η ανησυχία στο κυβερνητικό επιτελείο αυξάνεται για το τι θα συμβεί μετά την περίοδο των Φώτων.

Ο κύριος φόβος δεν αφορά μόνο την κλιμάκωση των μπλόκων, αλλά και τη δυνατότητα οι αγρότες να γίνουν ο πυρήνας ενός ευρύτερου κοινωνικού μετώπου.Αυτό το μέτωπο θα μπορούσε να έχει ως κοινό σημείο αναφοράς την ακρίβεια και τις πιέσεις που δέχονται τα νοικοκυριά σχετικά με το κόστος ζωής. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να μετατρέψει τις κινητοποιήσεις από έναν κλαδικό ζήτημα σε μια γενικευμένη πολιτική πρόκληση, θέτοντας σοβαρές προκλήσεις στην κυβέρνηση.

Στο Μέγαρο Μαξίμου, η συζήτηση πλέον περιστρέφεται γύρω από το αν οι διαμαρτυρίες αυτές θα αποτελέσουν αφετηρία για ένα ευρύτερο κύμα κοινωνικών αντιδράσεων. Οι παράγοντες που επηρεάζουν αυτήν την κατάσταση περιλαμβάνουν την ακρίβεια, τη αύξηση του κόστους παραγωγής καθώς και τη γενική πίεση στα εισοδήματα.

Διεύρυνση του Μετώπου

Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις που κυκλοφορούν στο παρασκήνιο,η περίοδος 5–15 Ιανουαρίου θεωρείται κρίσιμη. Σε αυτό το διάστημα θα φανεί εάν οι αγροτικές διαμαρτυρίες μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτης για τη συμμετοχή άλλων κοινωνικών ομάδων – όπως εργατικά συνδικάτα ή οργανώσεις δημοσίων υπαλλήλων.

Η κατάσταση θυμίζει μια ελληνική εκδοχή των «κίτρινων γιλέκων»: μια ποικιλόμορφη κοινωνική συσπείρωση με έντονο αντιπολιτευτικό χαρακτήρα όπου νέα πολιτικά σχήματα προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τη δυσαρέσκεια της κοινής γνώμης.

Η κατάσταση μπορεί να γίνει ακόμη πιο δύσκολη αν προκύψουν νέες αποκαλύψεις σχετικά με τον ΟΠΕΚΕΠΕ τους επόμενους μήνες, ειδικά αν εμπλέκονται πολιτικά πρόσωπα. Αυτό ενδέχεται να αυξήσει σημαντικά τον πολιτικό κίνδυνο για την κυβέρνηση σε μια ήδη τεταμένη κοινωνική ατμόσφαιρα.

Λάθος Εκτιμήσεις και Κακή Διαχείριση

Mεταξύ των κυβερνητικών στελεχών υπάρχει αυτοκριτική όσον αφορά τις στρατηγικές που έχουν εφαρμοστεί μέχρι τώρα. Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι υποτίμησαν τη δυναμική των κινητοποιήσεων ενώ αμφισβητούν τις επιλογές τους μέχρι σήμερα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πρώιμη εμπλοκή του πρωθυπουργού σε άτυπες συνομιλίες με τους αγρότες χωρίς προηγούμενη προετοιμασία κατάλληλων όρων για αποκλιμάκωση της κατάστασης.

Aυτό είχε ως αποτέλεσμα ο πρωθυπουργός να φαίνεται ότι ζητάει συνάντηση αλλά λαμβάνει αρνητική απάντηση, γεγονός που ενίσχυσε την εικόνα της αμηχανίας στην κυβέρνηση. Παράλληλα, η στρατηγική «μαστίγιο και καρότο» φαίνεται επικίνδυνη καθώς ο τόνος στις τελευταίες παρεμβάσεις –τόσο από τον Κυριάκο Μητσοτάκη όσο και από τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη– κινείται προς αυστηρούς τόνους προειδοποίησης με αναφορές σε ποινές.

Aυτή η στάση δεν φαίνεται μόνο ότι διευρύνει τα μέτωπα αντίθετα από όσα επιδιώκει: ήδη οι σύλλογοι παραγωγών-εμπόρων-πωλητών στις λαϊκές αγορές έχουν αποφασίσει απεργία διαρκείας ξεκινώντας από 7 Ιανουαρίου. Μετά τα Φώτα είναι πιθανό άλλες επαγγελματικές ομάδες επίσης να συμμετάσχουν στις κινητοποιήσεις αυτές.

Tο κρίσιμο ερώτημα λοιπόν παραμένει: Θα ενεργοποιηθεί τελικά ο κοινωνικός αυτοματισμός ή θα ενισχυθεί το κύμα αλληλεγγύης προς τους αγρότες;