Απομάκρυνση Πυρηνικού Υλικού από Μυστική Εγκατάσταση στη Συρία
Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) προγραμματίζει την απομάκρυνση πυρηνικού υλικού που είναι αποθηκευμένο σε μυστική εγκατάσταση στη Συρία, σύμφωνα με πληροφορίες του Axios που επικαλούνται Ισραηλινούς και Αμερικανούς αξιωματούχους. Αυτή η εξέλιξη έρχεται μετά από συμφωνία σε βασικές αρχές μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ, της Συρίας και του Ισραήλ.
Η κυβέρνηση Τραμπ και η IAEA εργάστηκαν γρήγορα για να επιτύχουν μια διπλωματική λύση, με στόχο τη διασφάλιση του υλικού και την αποφυγή κλιμάκωσης των εντάσεων μεταξύ Ισραήλ, Συρίας και πιθανώς Τουρκίας λόγω της ευαίσθητης αυτής εγκατάστασης. Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι αυτή η εξέλιξη επιβεβαιώνει την προσέγγιση του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη Συρία, δείχνοντας πώς οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν τις στενές σχέσεις τους με τη νέα συριακή κυβέρνηση για να αποφευχθεί μια ενδεχόμενη κρίση. Οι δραματικές απειλές και οι διπλωματικές κινήσεις σχετικά με την μυστική εγκατάσταση παρέμειναν κρυφές μέχρι πρόσφατα.
Η Πυρηνική Κληρονομιά του Καθεστώτος Άσαντ
Το καθεστώς Άσαντ είχε αναπτύξει ένα μυστικό πυρηνικό πρόγραμμα γύρω από τον κρυφό αντιδραστήρα στο Αλ-Κίμπαρ. Μετά τον βομβαρδισμό αυτού του αντιδραστήρα το 2007 από το Ισραήλ, το συριακό πυρηνικό πρόγραμμα υπέστη σοβαρές ζημιές. Παρά ταύτα, παρέμειναν αρκετές ερευνητικές και αναπτυξιακές εγκαταστάσεις καθώς επίσης χώροι αποθήκευσης που ήταν κυρίως ανενεργοί. Με τη πτώση του καθεστώτος Άσαντ, η IAEA υπέγραψε συμφωνία με τη νέα συριακή κυβέρνηση για να επισκεφθεί τον αντιδραστήρα στο Αλ-Κίμπαρ καθώς και άλλες σχετικές εγκαταστάσεις.
Ο Charles Lister, ερευνητής στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής, δήλωσε ότι η νέα συριακή κυβέρνηση είναι πρόθυμη να αντιμετωπίσει ευαίσθητα ζητήματα που έχει κληρονομήσει από το καθεστώς Άσαντ – συμπεριλαμβανομένων των φακέλων σχετικά με τα πυρηνικά και χημικά όπλα – τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις προσπάθειες της για βελτίωση της διεθνούς εικόνας της χώρας. Μία από τις σημαντικές εγκαταστάσεις που παρακολουθούνται στενά είναι γνωστή ως «Εγκατάσταση 99».
Περιεχόμενο στην «Εγκατάσταση 99»
Σύμφωνα με δύο Ισраηλινούς αξιωματούχους, στην «Εγκατάσταση 99» φυλάσσονταν πυρηνικά υλικά που σχετίζονται με το πρόγραμμα του αντιδραστήρα στο Αλ-Κίμπαρ. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι αυτά περιλάμβαναν «yellowcake», μια σκόνη ουρανίου που μπορεί να υποβληθεί σε περαιτέρω επεξεργασία ώστε τελικά να εμπλουτισθεί ως μέρος ενός κύκλου παραγωγής πυρηνικών καυσίμων. Επιπλέον αναφέρθηκε ότι στην ίδια εγκατάσταση υπήρχαν υπολείμματα και “απόβλητα” από τον αντιδραστήρα στο Αλ-Κίμπαρ.
Aνεξάρτητα αν αυτό το υλικό δεν μπορεί άμεσα να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή ενός πυρηνικού όπλου, υπάρχει ο κίνδυνος δημιουργίας μιας “βρόμικης βόμβας”, δηλαδή μιας εκρηκτικής συσκευής που διαδίδει ραδιενεργό υλικό χωρίς όμως μια πραγματική πυρηνική έκρηση.
Ιδιαίτερες Προειδοποιήσεις
The Israeli defense Forces (IDF) είχαν βομβαρδίσει τις εισόδους αυτής της εγκατάστασης αμέσως μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ προκειμένου να περιορίσουν την πρόσβαση σε αυτή. Για περισσότερο από ένα χρόνο οι ΗΠΑ κι ο ισχυρός στρατός των Ισπανών συνεργάζονταν ώστε ν’ αποφασιστεί ο καλύτερος τρόπος χειρισμού αυτής της κατάστασης όπως δήλωσε ένας αμερικανός αξιωματούχος.
The Israeli goverment made it clear to the Trump governance that it would not tolerate the presence of nuclear material at this site according to an Israeli official’s statement; they even threatened to bomb the area again if the material was not removed or if there were signs that Syria was attempting to access it.
An American official stated that while Israelis were concerned about this issue they never reached a point of bombing the area themselves; ultimately both countries agreed on securing Syrian consent for removal of said materials instead.
When Trump’s administration raised this issue with Syrian officials they claimed ignorance regarding any nuclear materials being present in their facility as per sources close by.
A U.S official mentioned very few people in Israel and Syria knew about these facts priorly and emphasized how productive relations have been established with Assad’s successor government since then.
The Future Steps
A few weeks ago Israelis monitoring movements in the region suspected new syrian leadership might be reneging on agreements trying instead accessing nuclear materials which raised alarms among them especially fearing Turkish assistance towards such efforts
The U.S requested israel refrain from taking action while informing IAEA about ongoing situations leading up towards a signed agreement three weeks ago between them & Syrian authorities concerning removal plans for these risky substances
American officials reported operations at “Installation 99” are still underway but no material has yet been removed though “we believe everyone is satisfied with outcomes hoping we can start soon removing processes completing before year-end” stated one American representative.