Δραστηριότητες του Δικτύου Wagner στην Ευρώπη
Σύμφωνα με πληροφορίες από δυτικούς αξιωματούχους των μυστικών υπηρεσιών, οι στρατολόγοι και οι προπαγανδιστές που συνδέονται με το ρωσικό δίκτυο Wagner έχουν αναδειχθεί σε κύριο μηχανισμό για τις επιθέσεις δολιοφθοράς που οργανώνονται από το Κρεμλίνο στην Ευρώπη. Η κατάσταση της ομάδας έχει γίνει αβέβαιη μετά την αποτυχημένη εξέγερση κατά των ανώτερων στελεχών του ρωσικού στρατού τον Ιούνιο του 2023, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο του ιδρυτή της, Γεβγκένι Πριγκόζιν. Παρ’ όλα αυτά, οι στρατολόγοι της Wagner έχουν αναλάβει ένα νέο καθήκον: να προσελκύουν οικονομικά ευάλωτους Ευρωπαίους για να διαπράξουν βίαιες ενέργειες σε χώρες μέλη του ΝΑΤΟ.
«Η GRU αξιοποιεί τα διαθέσιμα ταλέντα», δήλωσε ένας αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών, αναφερόμενος στο δίκτυο Wagner. Οι ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών (GRU και FSB) έχουν εντείνει τις προσπάθειές τους να στρατολογήσουν «αναλώσιμους» πράκτορες στην Ευρώπη με σκοπό τη δημιουργία χάους.
Τα τελευταία δύο χρόνια, το Κρεμλίνο έχει επενδύσει σε μια εκστρατεία σαμποτάζ σε όλη την ήπειρο για να μειώσει τη στήριξη των δυτικών χωρών προς την Ουκρανία και να προκαλέσει κοινωνική αναστάτωση. Μετά από πολλές διπλωματικές απελάσεις που περιορίζουν την παρουσία μυστικών πρακτόρων στην Ευρώπη, οι αρχηγοί των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών στρέφονται ολοένα και περισσότερο στους πληρεξούσιους για την εκτέλεση αυτών των εντολών.
Για τη GRU, η ομάδα Wagner έχει αποδειχθεί ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο — αν και όχι πάντα κομψό — όπως ανέφεραν ανώτεροι αξιωματούχοι στους Financial Times. Οι πράκτορες της Wagner είναι υπεύθυνοι για ποικιλία επιθέσεων όπως εμπρησμούς αυτοκινήτων πολιτικών προσώπων ή αποθηκών ανθρωπιστικής βοήθειας προς την Ουκρανία.
Συνήθως όσοι συμμετέχουν στις δραστηριότητες αυτές παρακινούνται κυρίως από οικονομικά κίνητρα και συχνά προέρχονται από περιθωριοποιημένες ομάδες χωρίς κατεύθυνση στη ζωή τους. Η ομάδα Wagner διαθέτει ήδη ένα καλά οργανωμένο δίκτυο προπαγανδιστών που κατανοούν τις ανάγκες αυτών των ατόμων.
Οι ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών συνήθως προσπαθούν να διατηρήσουν μια «απόσταση» ανάμεσα στις ίδιες και στους συνεργάτες τους ώστε να υπάρχει κάποια μορφή άρνησης σχετικά με τις δράσεις τους. «Η GRU θέλει πάντα κάποιο επίπεδο άρνησης… Η σχέση μεταξύ της Wagner και εκείνων που εργάζονται γι’ αυτήν είναι μακροχρόνια», πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Aπό την άλλη πλευρά, η FSB τείνει να συνεργάζεται με εγκληματικά δίκτυα ή ομάδες μεταναστών στις οποίες έχει δημιουργήσει σχέσεις στο κοντινό εξωτερικό της Ρωσίας· ωστόσο αυτές οι μέθοδοι δεν φαίνεται ότι είναι τόσο αποτελεσματικές στη μαζική στρατολόγηση.
Η ομάδα Wagner είχε ήδη σημαντική διαδικτυακή παρουσία μέσω κοινωνικών δικτύων απευθυνόμενη κυρίως σε Ρώσους πολίτες αλλά αυτό μετατράπηκε εύκολα σε διεθνείς προσπάθειες στρατολόγησης.Τα κανάλια Telegram που χρησιμοποιούνται από αυτούς ήταν ιδιαίτερα έξυπνα στη διαχείρισή τους σύμφωνα με δεύτερο ευρωπαίο αξιωματούχο: «Γνωρίζουν πολύ καλά το κοινό τους».
Ο Πριγκόζιν ήταν επίσης υπεύθυνος λειτουργίας ενός γνωστότερου οργανισμού παραπληροφόρησης —της φάρμας τρολ— η οποία ξεκίνησε πριν περίπου μία δεκαετία στοχεύοντας το δυτικό κοινό μέσω ψευδούς πληροφορίας.
Ρόλος του Δικτύου Wagner
The role of the network has been under scrutiny by European intelligence agencies for some time now; for instance, social media accounts managed by the group were responsible for recruiting a team of British individuals at the end of 2023.
A young criminal named Dylan Earl was recruited through social media channels and in march 2024 he set fire to a warehouse in East London after having enlisted four other young men himself; he was sentenced to twenty-three years in prison last year due to his actions.
“The hidden hand of the internet bore fruit as anonymous recruiters operating through online chat rooms found young men in the UK willing to undergo a form of radicalization and betray their country for easy money,” remarked Judge Bobby Chima Grab during sentencing remarks.
This incident has led European organizations to gradually piece together a much broader network of “disposable associates” linked with the group across Europe; thus security authorities have at least one advantage: what Russian intelligence leaders gain in scale and cost by using proxies like this for amateur sabotage recruitment is offset by their loss in capability and secrecy.
So far more attacks have been thwarted than successfully executed.
