Εξελίξεις στη Φορολόγηση Συναλλαγών μέσω του Συστήματος IRIS

Η αυξανόμενη χρήση του συστήματος IRIS για καθημερινές χρηματικές μεταφορές έχει προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με την πιθανή φορολόγηση αυτών των συναλλαγών. Η ΑΑΔΕ έχει προχωρήσει σε διευκρινίσεις, ώστε να ξεκαθαρίσει πότε μια μεταφορά θεωρείται απλή οικονομική βοήθεια και πότε μπορεί να χαρακτηριστεί ως δωρεά ή γονική παροχή, γεγονός που ενδέχεται να επιφέρει φόρους που φτάνουν έως το 40%.

Διαχωρισμός Χαρτζιλικιού και Δωρεάς

Η βασική αρχή που θέτει η φορολογική διοίκηση είναι ότι η πλατφόρμα πληρωμών λειτουργεί απλώς ως μέσο για τη διεξαγωγή της συναλλαγής. Τα μικρά ποσά που αποστέλλονται για την κάλυψη καθημερινών αναγκών, όπως η υποστήριξη φοιτητών με ενοίκιο ή έξοδα διαβίωσης, καθώς και οι κοινές πληρωμές μεταξύ φίλων ή το παραδοσιακό χαρτζιλίκι από γονείς και παππούδες, δεν υπόκεινται σε έλεγχο από τις αρχές.

Αυτές οι κινήσεις δεν απαιτούν δήλωση στην εφαρμογή myPROPERTY και παραμένουν εκτός ελέγχου χωρίς κάποιο συγκεκριμένο όριο. Ωστόσο,οι ελεγκτές επικεντρώνονται σε συναλλαγές με σταθερό μοτίβο μεγάλης κλίμακας,οι οποίες δείχνουν περισσότερο σαν συστηματική μεταφορά περιουσίας παρά σαν κάλυψη άμεσων εξόδων.

Το Αφορολόγητο Όριο των 800.000 Ευρώ

Για τις πραγματικές χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές προς τα πρόσωπα πρώτης κατηγορίας (τέκνα, γονείς, σύζυγοι), ο νόμος προβλέπει αφορολόγητο όριο μέχρι 800.000 ευρώ. Για να ισχύει αυτή η απαλλαγή απαιτείται τα χρήματα να μεταφέρονται μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος και να υποβάλλεται ηλεκτρονικά δήλωση. Οποιοδήποτε ποσό υπερβαίνει αυτό το όριο υπόκειται σε φόρο 10%. Εάν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν μπορούν να επαληθεύσουν τη συναλλαγή λόγω έλειψης δικαιολογητικών από τον πολίτη,τότε μπορεί να αγνοηθεί το αφορολόγητο και ο φόρος μπορεί να φτάσει μέχρι το 40%,ανάλογα με τη συγγένεια των εμπλεκομένων.

Mία σημαντική λεπτομέρεια αφορά τις μετρητές: αν μια γονική παροχή γίνει εκτός τραπεζικού συστήματος τότε χάνεται οριστικά το αφορολόγητο όριο κι επιβάλλεται αυτοτελής φορος 10% από το πρώτο ευρώ.

Κίνδυνοι Λανθασμένης Αιτιολόγησης

Eπιπλέον κίνδυνος υπάρχει όταν χρησιμοποιούνται λανθασμένες αιτιολογίες κατά τη διάρκεια μιας ηλεκτρονικής μεταφοράς. Αν κάποιος γράψει «δωρεά» ή «δάνειο» στο πεδίο της αιτιολόγησης χωρίς αυτό να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα κινδυνεύει με αυτοτελή φορολογία έως 40%.

Kοινοί Λογαριασμοί & Διαδοχικές Δωρεές

Iδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς: αν κατατεθεί ποσό σε λογαριασμό όπου ο αποδέκτης είναι συνδικαιούχος μαζί με τρίτο πρόσωπο θα εξεταστεί ποιος έκανε την πραγματική χρήση των χρημάτων κι αν αποδειχθεί ότι τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν από τον τρίτο θα επιβληθεί αντίστοιχος φόρος δωρεάς.

Eπίσης στο στόχαστρο βρίσκονται οι διαδοχικές δωρεές: όταν τα χρήματα περνούν πχ από ένα τέκνο στον γονέα κι εκείνος στη συνέχεια τα στέλνει πίσω σε άλλο τέκνο εξετάζεται η σκοπιμότητα της πράξης αυτής. Αν διαπιστωθεί ότι τελικά ήταν μία προσπάθεια μετάθεσης κεφαλαίων μεταξύ αδελφών τότε θα επιβληθεί φόρος ύψους 20% χωρίς αφορολόγητο όριο.

Aφορόλογα Όρια Συγγενείας

Tα αφορόλογα όρια δεν καλύπτουν όλους τους βαθμούς συγγένειας: για τους συγγενείς δεύτερης κατηγορίας (π.x., αδέλφια) ο φόρος δωρεάς είναι στο 20%, ενώ για τρίτους συγγενείς ή φίλους φτάνει στο 40%. Οι ελεύθερες επαγγελματίες πρέπει επίσης πλέον υποχρεωτικά ν’ αποδέχονται πληρωμές μέσω IRIS καθώς αυτά θεωρούνται επιχειρηματικά έσοδα σύμφωνα με τους γενικούς κανόνες φορού εισoδήματος.

Παραδείγματα Καθημερινών Συναλλαγών μέσω IRIS

• Παράδειγμα 1:
  Μια μητέρα στέλνει στον φοιτητή γιο της μέσω IRIS ποσό ύψους €150 για ψωνίσματα ή €200 για ενοίκιο αλλά λίγους μήνες μετά του στέλνει €10.000 για αγορά αυτοκινήτου.
  Τα πρώτα ποσά θεωρούνται χαρτζιλίκι ενώ τα €10k απαιτούν δήλωση στην πλατφόρμα myPROPERTY αλλιώς χάνεται τo aφορoλόgito κι επιβάλεi τo %10 φορoύ.
• Παράδειγμα 2:
  Δύο φίλοι βγαίνουν έξω κι ένας πληρώνει τον λογ/σμό των €80 ενώ την επόμενη μέρα επιστρέφει στον άλλον €40 γράφοντας «επιστροφή δανεικών».
  Αυτή είναι μία επικίνδυνη πρακτική καθώς μπορεί ν’ ενεργήσει ως δάνειο βάσει νόμου.
• Παράδειγμα 3:
  Ένας άντρας θέλει ν’ ενισχύσει οικονομικά την αδελφή του μ’€5k αλλά επειδή αυτή η διαδικασία υπόκειται σε υψηλό ποσοστό αποφασίζει ν’ αποστείλει πρώτα στη μητέρα του.
  Αυτή όμως αποτελεί διαδοχική δωρεά αφού γίνεται μέσα στους έξι μήνες.

Aνακεφαλαίωση Ορίων & Προμηθειών IRIS

Aπό αρχής χρόνου έχουν αναμορφωθεί τα όρια στις συναλλαγές: ημερήσιο πλαφόν στα ιδιώτες είναι πλέον στα €1000 ενώ μηνιαίο στα€5000.
Για ιδιωτικές μόνο μεταφορές δε υπάρχουν προμήθειες αλλά στις εμπορικές αυτές βαρύνουν αποκλειστικά τον επαγγελματία λαμβάνει χρήματα κυμαινόμενες μεταξύ0-5%.