Deutsche Bank: Σκάνδαλα οδηγούν τον γερμανικό τραπεζικό κολοσσό στα πρόθυρα της κατάρρευσης

Η Ανάληψη του Κρίστιαν Ζέβινγκ στην Deutsche Bank

Το 2018,ο Κρίστιαν Ζέβινγκ ανέλαβε διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank,με στόχο την εξυγίανση του τραπεζικού κολοσσού,ο οποίος είχε πληγεί από αλλεπάλληλα σκάνδαλα. Τότε είχε περιγράψει την κατάσταση που επικρατούσε ως «Καταστροφή». Οκτώ χρόνια μετά, και αφού ο Ζέβινγκ – επίσημα – απεσύρθη επαίνους για μια ριζική αναδιάρθρωση που αναζωογόνησε τα κέρδη και την τιμή της μετοχής της Deutsche Bank, εκατοντάδες έγγραφα που διέρρευσαν αποκαλύπτουν πως η κατάσταση στο εσωτερικό δεν έχει αλλάξει.

Η Deutsche Bank, η τραπεζική ναυαρχίδα της μεγαλύτερης οικονομίας της ΕΕ και ένα από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με τις ισχυρότερες πολιτικές διασυνδέσεις στην Ευρώπη, φαίνεται πως συνεχίζει τις «σκοτεινές» και προβληματικές διαδικασίες, με ανεπαρκείς ελέγχους, ξέπλυμα «μαύρου χρήματος» και πελάτες «υψηλού κινδύνου», λογιστικά τεχνάσματα, δημοσιοποιήσεις οικονομικών στοιχείων που αγγίζουν τα όρια της εξαπάτησης.

Σε πτώση η μετοχή της Deutsche Bank μετά τις αποκαλύψεις

Η μετοχή της Deutsche Bank υποχώρησε περισσότερο από 6% την Τρίτη μετά τις αποκαλύψεις εσωτερικών αρχείων.

Η υπόγεια στρατηγική του Ζέβινγκ 

Aπό τα αρχεία που διέρρευσαν φαίνεται πως η Deutsche Bank – μεταξύ άλλων – διατήρησε καταδικασμένους εγκληματίες ως πελάτες επί χρόνια.

Δραστηριότητες της Deutsche Bank

Το 2021, τρία χρόνια μετά την ανάλυση των καθηκόντων του, δύο δικηγόροι που είχαν διοριστεί από τη χρηματοπιστωτική εποπτική αρχή της Νέας Υόρκης ως εξωτερικοί επόπτες της τράπεζας, ο Λι Γκουολόσκι και η Ντον Σμολς, προειδοποίησαν ότι η Deutsche Bank συνέχιζε να «αναλαμβάνει κινδύνους που υπερβαίνουν τις δυνατότητές του πλαισίου ελέγχων της». Πρόσθεταν ότι αυτό «θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικά μακροπρόθεσμα προβλήματα», καθώς οι έλεγχοι ήταν «ακατάλληλοι για την επαρκή αντιμετώπιση των κινδύνων που ενυπάρχουν στη στρατηγική ανάπτυξης της τράπεζας».

Τα έγγραφα που διέρρευσαν δείχνουν ακόμη ότι ο Ζέβινγκ δεν έβλεπε με ευχαρίστηση την προσέγγιση των εποπτικών αρχών κατά τα πρώτα χρόνια της θητείας του.Το 2019, η BaFin, η γερμανική χρηματοπιστωτική εποπτική αρχή, επέμενε να αναλάβουν τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου προσωπική ευθύνη για τη διόρθωση διαφόρων αδυναμιών. Όταν ο Ζέβινγκ ορίστηκε, με τη γλώσσα των εποπτικών αρχών, ως το στέλεχος με την «κύρια ευθύνη» για έξι από τις οκτώ πιο επιεικείς ελλείψεις που είχε εντοπίσει η BaFin, αντέδρασε ενοχλημένος σε email: «Πραγματικά δεν μπορώ να καταλάβω γιατί εμφανίζομαι τόσο έντονα».

Οι “εκλεκτοί” πελάτες και το ξέπλυμα “μαύρου χρήματος”

Η κρίση στους ελέγχους πελατών της τράπεζας είχε ήδη συσσωρευτεί επί χρόνια. Στη διάρκεια της βιασύνης να αναπτύξει τη δραστηριότητά της στην Αμερική και στην Ευρώπη μετά την οικονομική κρίση του 2008-2009 και ενώ οι κανονισμοί αυξάνονταν συνεχώς γύρω από τους πελάτες υψηλού κινδύνου (high-risk clients), οι υπεύθυνοι αποφάσιζαν συχνά να παρακάμπτουν τους κανόνες ή απλώς αγνοούσαν τις διαδικασίες λόγω πίεσης για κέρδη.

Όταν η BaFin διαμαρτυρήθηκε για την ποιότητα των δεδομένων πελατών τους το 2017 και ζήτησε βελτιώσεις μέχρι το τέλος εκείνης χρονιάς χωρίς αποτέλεσμα — ούτε καν τηρήθηκαν οι βασικές προθεσμίες — προχώρησε σε μια πρωτοφανή κίνηση. Τοποθέτησε την KPMG ως εξωτερικό επόπτη ώστε να εξετάσει τους ελέγχους της τράπεζας επί έξι χρόνια.

Η Deutsche Bank δήλωσε ότι τα μηνύματα δείχνουν πως ο Ζέβινγκ απλώς «αναρωτιόνταν αν θα είχε επαρκή δυνατότητα» να ασχοληθεί με τα συγκεκριμένα ζητήματα «επί πλέον των πολλών άλλων αρμοδιοτήτων του». Ο Φρανκ Κούνκε τότε γενικός διευθυντής λειτουργιών είπε στον Ζέβινγκ ότι αυτό “θα μπορούσε” να οδηγήσει σε “σοβαρούς κινδύνους” καθώς οι έλεγχοι ήταν “ακατάλληλοι”. Οι ενστάσεις αυτές δεν επικράτησαν.

Η Deutsche Bank φέρεται να βοήθησε τους κληρονόμους της οικογένειας Albrecht, που είναι γνωστή για την αυτοκρατορία σούπερ μάρκετ Aldi, να αποφύγουν φορολογικές υποχρεώσεις μέσω μεθόδων που τελικά αποκαλύφθηκαν από τις φορολογικές αρχές.

Σε μια άλλη περίπτωση, η τράπεζα διαχειρίστηκε χιλιάδες ύποπτες συναλλαγές στην Κολομβία χωρίς να υποβάλει τις απαραίτητες αναφορές για ξέπλυμα «μαύρου» χρήματος στη Γερμανία. Τα στοιχεία δείχνουν επίσης πώς η Deutsche Bank διευκόλυνε συμφωνίες όπλων, συμπεριλαμβανομένων πωλήσεων σε χώρες με προβλήματα, ενώ συνέχιζε να διαχειρίζεται λογαριασμούς δωρεών προς το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), παρά την δημόσια κριτική της ηγεσίας του κόμματος.

Το 2020, ένας υπάλληλος αποκάλυψε πληροφορίες σχετικά με ένα ύποπτο δίκτυο ξεπλύματος χρημάτων που είχε ήδη προκαλέσει ζημία εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Παρόλο που τα συστήματα ελέγχου είχαν καταγράψει κάποιες ανωμαλίες στο παρελθόν, δεν είχαν συνδεθεί μεταξύ τους. Η τράπεζα αναγνώρισε το μοτίβο τρία χρόνια αργότερα και ο αρμόδιος διευθυντής δήλωσε: «Τα συστήματά μας απλώς δεν το ανίχνευσαν».

Σχέσεις με τον Τραμπ και τον Έπσταϊν

Από τα έγγραφα προκύπτει ότι η Deutsche Bank προσπάθησε αρχικά να προσελκύσει τον Ντόναλντ Τραμπ ως πελάτη αλλά το 2017 – κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του στον Λευκό Οίκο – απέστειλε κατά λάθος τις φορολογικές δηλώσεις του σε λάθος άτομο χωρίς ενημέρωση. Στην περίπτωση του καταδικασμένου για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν, εντόπισε ύποπτες συναλλαγές αξίας 600 εκατομμυρίων δολαρίων χωρίς καμία αντίδραση.

Ένας υψηλόβαθμος υπάλληλος περιέγραψε ένα «χαρακτηριστικό παράδειγμα» της προσέγγισης της τράπεζας προς πελάτες υψηλού κινδύνου. Αυτή η υπόθεση είχε «σύνδεση με τον Τραμπ»,περιλάμβανε «καταγγελίες για φόνο» και φυλάκιση καθώς και μια δικαστική διαδικασία στο Μονακό σχετικά με απάτη έργων τέχνης. Παρά αυτές τις προειδοποιήσεις, θεωρήθηκε ότι ο πελάτης δεν παρουσίαζε σημαντικό κίνδυνο για τη φήμη της τράπεζας. Ένας υπεύθυνος διερωτήθηκε γιατί θα έπρεπε κανείς να ασχοληθεί με μια τέτοια περίπτωση όταν υπάρχουν καλύτερες επιλογές πελατών.

Ο Στέφαν Χουπς – τότε επικεφαλής εταιρικής τραπεζικής και σήμερα διευθύνων σύμβουλος της DWS – ανέφερε στον Ζέβινγκ ότι οι ελλείψεις κατανόησης ακόμη και μεταξύ των ανώτερων στελεχών εμπόδιζαν την πρόοδο στις βελτιώσεις των ελέγχων. Η τράπεζα έπρεπε να αντιμετωπίσει πιο σοβαρές αδυναμίες αντί απλώς να εφαρμόζει προσωρινές λύσεις.

Aκόμη κι αφού οι σχέσεις της Deutsche bank με τον Έпσταϊν οδήγησαν σε πρόστιμα συνολικά 225 εκατ. δολαρίων από το 2020 έως το 2023, κάποιοι εργαζόμενοι αντιστάθηκαν στη διακοπή συνεργασίας με άλλον πελάτη καταδικασμένο για σεξουαλικό αδίκημα. Ανώτερο στέλεχος ήθελε τη συνέχιση συνεργασίας με έναν Γερμανό επιχειρηματία που είχε καταδικαστεί λόγω επίθεσης κατά γυναίκας στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Ο Κλαούντιο ντε Σάνκτις παρενέβη χαρακτηρίζοντας τη συμπεριφορά αυτού του πελάτη ως «θεμελιωδώς λανθασμένη» και «απαράδεκτη». Εξωτερικοί επόπτες σημείωσαν ότι φαίνεται πως ο ντε Σάνκτις έχει μάθει από την υπόθεση Έпσταϊν αλλά αυτό δεν ισχύει ακόμα για όλους τους υφισταμένους του.

Σε μία ακόμη σοβαρή παραλείψη, η τράπεζα συνειδητοποίησε το 2020 ότι επί οκτώ χρόνια παρέλειπε να συμμορφώνεται με την αμερικανική νομοθεσία επειδή δεν είχε ελέγξει τα δεδομένα ώστε να επιβεβαιώσει αν είχε πραγματοποιήσει συναλλαγές σχετικές με άτομα υπόπτους για ξέπλυμα χρημάτων ή τρομοκρατία. Οι εργαζόμενοι περιγράφουν αυτή την ανακάλυψη ως μια στιγμή ξαφνικής συνείδησης στους εξωτερικούς επόπτες.

Aλλά ακόμα κι επτά μήνες μετά από αυτή την ανακάλυψη, οι επόπτες ανέφεραν πως η τράπεζα δεν είχε βρει λύσεις στα προβλήματα στους διάφορους επιχειρησιακούς τομείς αλλά αντίθετα προστέθηκε στη λίστα εκκρεμοτήτων χωρίς άμεσες ενέργειες.

Deutsche Bank: “Έχουν γίνει αλλαγές”

Η Deutsche Bank αρνήθηκε οποιοδήποτε σχόλιο σχετικά με συγκεκριμένες σχέσεις των πελατών αλλά δήλωσε πως οι υποθέσεις αυτές ανάγονται πολλά χρόνια πίσω — κάποιες μέχρι δύο δεκαετίες πριν — προσθέτοντας πως είναι πλέον διαφορετική οργανωτικά και παραμένει προσηλωμένη στην στρατηγική ανάπτυξης όπως αποδεικνύεται από τα κέρδη-ρεκόρ του 2025 καθώς επίσης των τελευταίων οικονομικών αποτελεσμάτων.»

Κύλιση στην κορυφή