Η Διαφθορά και τα Όρια της Δημοκρατίας
Στη διαπίστωση ότι η διαφθορά συνιστά μία από τις πιο σοβαρές σύγχρονες προκλήσεις για το δημοκρατικό πολίτευμα και την κοινωνική συνοχή, συμφώνησαν οι ομιλητές κατά τη διάρκεια της θεματικής ενότητας «Η διαφθορά και τα όρια της δημοκρατίας» στο 30th annual Government Roundtable – Progress in an age of upheaval | Geopolitics-Growth-Technology.
Ανάμεσα στους συμμετέχοντες ήταν η Βέρα Γιούροβα (Věra Jourová), δικηγόρος και πρώην αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις αξίες και τη Διαφάνεια, ο Πιερ Μοσκοβισί (Pierre Moscovici), μέλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου και πρώην υπουργός Οικονομίας στη Γαλλία, ο Μάκης Βορίδης, πρώην υπουργός και βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, η Μιλένα Αποστολάκη, πρώην υφυπουργός του ΠΑΣΟΚ- Κινήματος Αλλαγής καθώς επίσης κι ο καθηγητής Γιώργος Μπατσάκης από το Alba Graduate Business School.
Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην αλληλεπίδραση μεταξύ διαφθοράς και αδύναμων θεσμών καθώς επίσης στο έλλειμμα εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς που οδηγεί σε αποχή από εκλογικές διαδικασίες. Η κ. Γιούροβα τόνισε ότι η διαφθορά δεν είναι απλώς ένα αφηρημένο ζήτημα αλλά προκαλεί στους πολίτες έντονα συναισθήματα αδικίας και ανισότητας. Υπογράμμισε πως «η δημοκρατία μπορεί να ευδοκιμήσει μόνο εφόσον οι πολίτες έχουν εμπιστοσύνη στους θεσμούς τους».
«Στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρατηρείται αυξανόμενη έλλειψη εμπιστοσύνης προς το δημοκρατικό σύστημα», σημείωσε. Αναφέρθηκε σε μέτρα που έχει λάβει η ΕΕ για την υποστήριξη των μέσων ενημέρωσης καθώς επίσης για την προστασία ανεξάρτητης Δικαιοσύνης. Ως παράδειγμα ανέφερε την Ουγγαρία όπου «ο Βίκτορ Όρμπαν δημιούργησε ένα καθεστώς απεριόριστης εξουσίας», με αποτέλεσμα να υπάρξουν σημαντικές καταγγελίες κατάχρησης εξουσίας που οδήγησαν στη διακοπή χρηματοδότησης ύψους 19 δισεκατομμυρίων ευρώ.
«Διαθέτουμε πολλά εργαλεία για τον περιορισμό της διαφθοράς», πρόσθεσε η κ. Γιούροβα αναφερόμενη στις πιέσεις προς τα κράτη-μέλη να αναπτύξουν στρατηγικές κατά της διαφθοράς μέσω ψηφοφορίας νομοθεσιών που θα διευκολύνουν τη διαδικασία αυτή. Παράλληλα όμως επισήμανε ότι δεν έχει υπάρξει επαρκής τιμωρία όσων καταχρώνται ευρωπαϊκά κονδύλια.
Ο Πιέρ Μοσκοβισί τόνισε πως «η διαφθορά πλήττει το κοινό συμφέρον» ενώ υπογράμμισε τον κανόνα της ατιμωρησίας ως βασικό στοιχείο του φαινομένου αυτού. Ανέφερε ότι οι πολίτες αποστασιοποιούνται από τις πολιτικές διαδικασίες όταν θεωρούν ότι ζουν σε ένα διεφθαρμένο περιβάλλον, γεγονός που οδηγεί στην απαξίωση του πολιτικού συστήματος.
“Η διάβρωση εμπιστοσύνης μετατρέπει τον πολιτικό στίβο σε πεδίο μάχης”,δήλωσε χαρακτηριστικά προσθέτοντας πως “οι άνθρωποι είναι λιγότερο πιθανό να συμμετάσχουν στις εκλογές”. Η αύξηση των φορολογικών ελλειμμάτων λόγω συναλλαγών κάτω από το τραπέζι στερεί πόρους από κοινωνικά προγράμματα σύμφωνα με τον ίδιο.
Kλείνοντας την παρέμβασή του εξέπεμψε αισιοδοξία σχετικά με μια αλλαγή νοοτροπίας: “Η γενιά Ζ πιστεύει ακράδαντα ότι η διαφθορά είναι απαράδεκτη”, είπε επισημαίνοντας τη σημασία δράσεων τόσο σε εθνικό όσο κι ευρωπαϊκό επίπεδο ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους δημόσιους λειτουργούς.
Ο Μάκης Βορίδης μιλώντας για τη σημασία μιας ισχυρής θεσμικής βάσης στη μάχη κατά της διαφοράς προειδοποίησε σχετικά με τους κινδύνους χρήσης ανυπόστατων κατηγοριών στην πολιτική σκηνή.Ανέφερε ως παράδειγμα τον νόμο περί lobbying (Ν. 4829/2021) που εισήγαγε προσωπικά ως υπουργός Εσωτερικών ώστε να ρυθμίσει τη λειτουργία επαγγελματιών εκπροσώπων συμφερόντων στον δημόσιο χώρο.
“Κατά τη διάρκεια θητείας μας βελτιώσαμε την Ελλάδα κατά 11 θέσεις στον δείκτη αξιολόγησης διεθνώς”, δήλωσε προσδιορίζοντας ωστόσο τους κινδύνους λαϊκίστικων πρακτικών όπου πολλοί κατηγορώντας χωρίς στοιχεία μπορούν εύκολα να προκαλέσουν ζημία στην εικόνα άλλων ανθρώπων ή επιχειρήσεων.
Συμπερασματικά
“Πρέπει όλοι μας να είμαστε προσεκτικοί πώς χρησιμοποιούμε αυτές τις πληροφορίες”,είπε κλείνοντας αναφερόμενος στα προβλήματα γύρω από τις κατηγορίες περί σκανδάλων όπως αυτό του ΟΠΕΚΕΠΕ όπου πολλές φορές αποδεικνύεται τελικά πως δεν υπήρξε ζημία αλλά μόνο “πολιτική ζημία” εκμεταλλευόμενη από αντιπολιτευόμενες δυνάμεις.